Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
accusare
torne indaûr

bilengâl

accusare v.tr.
  • 1a

    v.tr. incolpâ, acusâ Copie

    [FO] (dî colpevul cdn.)
    lo hanno accusato di tradimento = lu àn acusât di tradiment

    v.tr. incolpâ, acusâ, cridâ Copie

    (cridâi a cdn.)
    ci accusano di essere troppo buoni = nus incolpin di jessi masse bogns
  • 1b

    v.tr. acusâ Copie

    [TS] dir. (clamâ cdn. denant dai judiçs par rispuindi di une colpe)
  • 2

    v.tr. vê, sintî Copie

    [FO] (declarâ di sintî)
    accusa un dolore alla spalla = al à un dolôr inte spale

    v.tr. palesâ, pandi Copie

    (mostrâ)
    non accusa mai la sua delusione = no pant mai la sô delusion

    v.tr. sintî Copie

    (sintî i efiets negatîfs)
    accusò la stanchezza = al sintì la strache
  • 3

    v.tr. acusâ Copie

    [TS] zûcs (tal zûc di cjartis, declarâ di vê une cumbinazion)
    accuso quattro assi = o acusi cuatri as
  • 4

    v.tr. acusâ Copie

    [TS] sport (inte scherme e intal pugjilât, dî di jessi stât tocjât dal aversari)

locuzions

    accusare il colpo
  • cjapâ bote, fâ cric, cjapâ macjeCopie
    [CO] (sintî lis consecuencis di une bote)
  • cjapâ bote, fâ cric, cjapâ macjeCopie
    [TS] (jessi in gruessis dificoltâts par un dam che si à vût)
    ha accusato il colpo delle critiche e se n'è andato = al à cjapât bote pes critichis e al è lât vie
  • accusare ricevuta
  • confermâ ricevudeCopie
    [TS] burocr. (notificâ di vê ricevût un document, une letare, un pac e v.i.)
    accusare ricevuta della merce = confermâ ricevude oppure confermâ la ricezion de marcjanzie

monolengâl

sintî v.tr.
(sin-tî)
Percepî un sun (ancje ass.)
sinonims
esemplis
"al veve sintût une vôs che lu clamave e une man si jere poiade su la sô spale"
gjavât fûr di "Grivôr" di Franca Mainardis
"Mirco al jere lât sul barcon. Si sintivin là jù insom i rusignûi, chês vôs sbalçarinis che si corevin daûr"
gjavât fûr di "Par stradis lungjis" di Alan Brusini
"Rico nol sint, tart di orele che al è; cussì jê i dîs al Vescul: «Nol sint chel alì ve, siôr, se no i berle te buse de orele»"
gjavât fûr di "La visite dal vescul" di Meni Ucel
Viôt ancje: sentî
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê percezions fisichis (ancje ass.)
esemplis
"al sintive il frêt jentrâi tai vues plui di prime"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"ce gust a sintî il soreli su la muse come une bussade"
gjavât fûr di "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
sintî v.tr.
(sin-tî)
Fâsi dâ un parê, fâsi conseâ o lassâsi conseâ
sinonims
esemplis
"il tribunâl, te sô prime udience, al à decidût une robe sole: rinviâ dut al 27 di Mai par podê sintî, in chê epoche, il parê di un espert"
gjavât fûr di "Il furlan al jentre in tribunâl" di Riedo Pup
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê une percezion che e permet di capî o previodi
sinonims
nasâ, presintî, savê, sintîsi, sintîse
esemplis
"in chel moment ducj sintirin che si cjatavin denant de creazion di un grant artist"
gjavât fûr di "La Madalene" di Zuan Lurinçon
"si jevave che i someave dut balarin. Al sintive che alc nol lave, nol lave, nol lave…"
gjavât fûr di ""Nocent"" di Maria Forte
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê un ciert sintiment o une cierte sensazion emotive
sinonims
vê
esemplis
"[sot Pasche] il cristian nol po no sintî une ligrie, une gjonde tal fonts da la anime"
gjavât fûr di "Crodi e mût di crodi" di Francesc Placerean
"dentri al sintive une pôre vuarbe, disperade"
gjavât fûr di "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vivi cun partecipazion un moment, une circostance
sinonims
esemplis
"lui al sintive e al pative ducj i moments di chês zornadis. Par lui, Pasche, prime che Resurezion, e jere Passion e e començave miercus sant"
gjavât fûr di "Zuan Jeremie" di Riedo Pup
"se al ves podût cjacarâ par furlan forsit al sarès rivât adore a gjavâ fûr alc, par vie che realmentri al sintive la impuartance de fieste"
gjavât fûr di "Il discors" di Meni Ucel
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê e in câs mostrâ i efiets di alc
sinonims
esemplis
"pre Nocent si cjate a sei in vene di tabaiâ piês des feminis cuant che e sintin el timp"
gjavât fûr di "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
"jere gnervose e sfuarçade, a voltis strache e pegre; come se e ves sintût i striaments segrets de lune"
gjavât fûr di "La tiere di Lansing" di Maria Forte
detulis
"bisugne menâ il dint daûr la borse che si sint"
"cui che al è strac nol sint i pulçs"
"cui che al met il cûl sore la urtie al sint che i furmie"
"cui che al mint la sô borse lu sint"
"cui che al viôt, sint e tâs, al è segn che al vûl vivi in pâs"
"cui che al viôt, sint e tâs, al vûl vivi in pâs"
"dispès la bocje a spude fûr cemût che al judiche e che al sint il cûr"
"ducj sint cu lis orelis"
"i fruts ce che a sintin a ripetin"
"la lune no sint il baiâ dai cjans"
"nissun plui sort di cui che nol vûl sintî"
"ognidun al sint cu lis sôs orelis"
"par vê pâs sint e tâs"
"passade la cjoche si sint la bote"
"se pôc o sint, pôc o gjolt"
"si da jù pai cerclis par che la dove e sinti"
"sint prin di rispuindi"
"sintî ducj e po fâ a so mût"
"sintî e tasê"
torne sù
torne sù