-
1a
s.f.
aghe
[
FO] (licuit naturâl cence colôr, cence savôr e cence odôr, indispensabil pe vite su la Tiere)
bere un bicchiere d'acqua = bevi une tace di aghe
s.f.
aghe
[
TS]
chim. (compost fat di doi atoms di idrogjen e un di ossigjen, presint in nature in forme licuide, solide o di vapôr)
s.f.
aghe
[
TS]
filos. (inte filosofie antighe, cun fûc, tiere e aiar, un dai cuatri elements che a componin l'univiers)
per Talete l'acqua è il principio di tutte le cose = par Tale la aghe e je il principi di dut
s.f.
(nomencl.)
acqua alta = aghe alte
acqua corrente = aghe corinte
acqua di gronda = strecei
acqua piovana = aghe plovane
acqua potabile = aghe potabile oppure aghe di bevi
acqua salmastra = aghe misclice
acqua solforosa = aghe pudie
acqua sorgiva = aghe risultive
un filo d'acqua = une glagn di aghe
vena d'acqua = avenâl oppure vene di aghe
-
1b
s.f.
aghe, sglavinade, ploiade
[
FO] (precipitazion atmosferiche intense)
è uscito senza ombrello e ha preso tutta l'acqua = al è lât fûr cence ombrene e al à cjapade dute la sglavinade
-
1c
s.f.
aghe grande, mâr grant
[
FO] (grande estension di aghe)
per giungere in Argentina solcò le acque oceaniche = par rivâ in Argjentine al passà la aghe grande
-
1d
s.f.
aghis
[
FO] (tal pl., aghe des termis)
fare la cura delle acque = fâ la cure des aghis
-
2
s.f.
aghe
[
TS]
sport (intal canotaç, ogni corsie di gare)
ha vinto la squadra che era in acqua 3 = e à vinçût la scuadre che e jere in aghe 3
-
3
s.f.
aghe
[
FO] (licuit propri dai vegjetâi)
l'acqua delle zucchine = la aghe dai coçuts
-
4
s.f.
aghe
[
CO] (non gjenerâl par infûs, decots, tinturis, cosmetics)
acqua di malva = aghe di malvis
-
5a
s.f.
aghe
[
TS]
med. (licuit dal organisim uman, naturâl o patologjic)
togliere l'acqua delle ginocchia = gjavâ la aghe dai zenoi
-
5b
s.f.
aghe, roie, 'sisin
ha fatto l'acqua = al à spandût la aghe oppure al à fat 'sisin oppure al à fate la roie
-
6
s.f.
aghe
[
CO] (intai zûcs dai fruts, in oposizion a fûc, si jal dîs a cui che al cîr alc di platât se chest al è lontan)
acqua, acqua, fuocherello, fuoco = aghe, aghe, lusignutis, fûc
-
7
s.f.
aghe
[
TS]
mineral. (limpidece des pieris preziosis)
è un diamante di acqua purissima = al è un diamant di aghe pure
-
8
s.f.
aghe
[
TS]
edil. (chel tic di pendence dai scjalins che e jude a disgotâ la aghe de pulizie)
hanno poca acqua quegli scalini = a àn pocje aghe chei scjalins aì
-
9
s.f.
aghe
[
TS]
astrol. (trigon che i apartegnin i segns dal Cancar, dal Sgarpion e dai Pes)
i segni zodiacali d'acqua sono Cancro, Scorpione e Pesci = i segns zodiacâi di aghe a son Cancar, Sgarpion e Pes