Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
affare
torne indaûr

bilengâl

affare s.m.
  • 1a

    s.m. afâr, dafâ, negozi Copie

    [FO] (robe di fâ, cefâ, facende, negozi)
    ha i suoi affari = al à i siei dafâs
    rimandare un affare = rimeti un negozi

    s.m. intric, afâr Copie

    (facende, cuistion intrigade)
    è affar tuo adesso risolvere la faccenda = al è afâr to cumò risolvi la facende
    è un brutto affare = al è un afarat
    un affar serio = un afâr seri

    s.m. afârs Copie

    (tal pl., fâ i interès propris)
    fa gli affari suoi e non bada agli altri = al fâs i siei afârs e nol va daûr di chei altris
  • 1b

    s.m. afâr Copie

    [FO] (cuistion di pertinence esclusive di cdn.)
    affari della nostra famiglia! = afârs de nestre famee!

    s.m. afârs Copie

    (tal pl., situazion li che un al à di fâ di bessôl)
    e adesso sono affari vostri = e cumò a son afârs vuestris

    s.m. fats Copie

    (tal pl., in espressions par dî a cdn. di no impaçâsi di robis che no lu rivuardin)
    fatti gli affari tuoi = intrighiti tai fats tiei
  • 2

    s.m. afâr, negozi Copie

    [FO] (operazion comerciâl o finanziarie fate par vuadagnâ)
    se l'affare riesce, avremo un buon guadagno = se il negozi al risulte ben, o varìn un bon vuadagn

    s.m. ocasion, afâr Copie

    (buine oportunitât di vuadagn, une ocasion uniche)

    s.m. afârs Copie

    (tal pl., ativitâts, interès comerciâi e finanziaris)
    come va il mondo degli affari? = cemût vadial il mont dai afârs?
    mettersi in affari = metisi intai afârs
  • 3

    s.m. argagn, cjossul, afâr Copie

    [FO] (cjosse, robe in sens gjenerâl)
    a che serve quell'affare? = par ce covential chel argagn?
  • 4

    s.m. afâr, câs Copie

    [TS] polit. (fat judiziari o politic di interès public e che al fâs câs)
    l'affare Dreyfus = l'afâr Dreyfus
  • 5

    s.m. stât, grât, cundizion Copie

    [FO] (cundizion, nivel sociâl di cdn.)
    essere di basso affare = jessi di stât bas

locuzions

    affare di stato
  • afâr di stâtCopie
    [CO] (spec. tal pl., ativitât, facende di interès nazionâl)
  • cuistion di stât, afâr di stâtCopie
    (robe o situazion che i si da tante impuartance, a voltis masse)
    esageri! ne fai un affare di stato! = tu esagjeris! tu 'ndi fasis un afâr di stât!

monolengâl

argagn s.m.
(ar-gagn)
Ogjet che al covente par fâ un ciert lavôr
sinonims
esemplis
"nissun louc da la vila al incantesemava come la favria di Cupa che a è inmò cun ducj i argagns in ordin"
gjavât fûr di "Cocali" di Novella Cantarutti
argagn s.m.
(ar-gagn)
[CO] (tecn.) Furniment par tacâ un nemâl devant dal tamon dal cjar
sinonims
zovel
esemplis
"puare zovine, sal jere seât di bessole [il fen] e cumò e jere daûr a menâsal a cjase cun chê uniche vacjute tacade cul argagn"
gjavât fûr di "Il muc" di Roberto Ongaro
argagn s.m.
(ar-gagn)
[TS] (pescj.) Sorte di rêt par pescjâ
argagn s.m.
(ar-gagn)
Robe in sens gjenerâl (fam.)
sinonims
imprest, robul, tramai, truc, cjossul, cjosse, robe, afâr
esemplis
"o vevi fabricâts argagns di ogni fate"
gjavât fûr di "Il dolfin" di Carlo Sgorlon
argagn s.m.
(ar-gagn)
Robe fate di mecanisims complès
sinonims
aparât, dispositîf, mecanisim, ordegn, tramai, striament
esemplis
"a Toni i sarès plasût smontâ dut l'argagn [un videozûc] par cirî di capî dulà che a jerin i trucs"
gjavât fûr di "Lis pinessis" di Checo Tam
"i fasè viodi un dissen, un argagn par tirâ frecis [une balestre]"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
argagn s.m.
(ar-gagn)
Robe o imprest o veicul che al funzione mâl o che al è dificil di fâ funzionâ (fam.)
sinonims
biroç, carabere, cjossul, grabatul, imprest, strafaniç, trabacul, tramai, striament, catan, scarabere
esemplis
"il prin ciclist dal paîs al è stât Zili fari che, tal 1890, si jere fat di bessôl un argagn dut di fier, ancje lis ruedis che al varà pesât sul cuintâl"
gjavât fûr di "Amîs come prime" di Alan Brusini
"argagns scuintiâts che si rompevin ogni moment"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
argagn s.m.
(ar-gagn)
Part dal cuarp cuntune cierte funzion
sinonims
esemplis
"lis crisis psicomotoriis a influissin sul cerviel, l'argagn de cognizion, de afetivitât e dal lengaç"
gjavât fûr di "Il cjâf dai furlans" di Franc Fari
argagn s.m.
(ar-gagn)
Element, soredut struturât in maniere complesse, che al à une cierte funzion (fig.)
sinonims
orghin, aparât, imprest, atrument
esemplis
"chei che a lavorin tai uficis, tes scuelis e tai argagns dal stât."
gjavât fûr di "Cuintristorie dal Friûl dal 1866 fint in dì di vuê" di Francesc Placerean
"un argagn burocratic destinât a distribuî jutoris aes associazions "
gjavât fûr di "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
detulis
"cui che al mangje il vuadagn che al tiri l'argagn"
"cui che al tire il vuadagn al tire ancje l'argagn"
"no si discor che la vacje no tiri ma al è rot l'argagn"
torne sù
torne sù