Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
affondare
torne indaûr

bilengâl

affondare v.tr., v.intr.
  • 1

    v.tr. sprofondâ, mandâ sot, parâ a fonts Copie

    [AU] (mandâ a fonts)
    affondare la nave nemica = mandâ sot la nâf nemie

    v.tr. infondâ, butâ jù Copie

    (imerzi la ancure)
    affondare l'ancora = butâ jù la ancure

    v.tr. sdrumâ, copâ, strucjâ Copie

    (fâ lâ in strucje alc)
    vuole affondare l'iniziativa = al vûl copâ la iniziative
  • 2

    v.tr. imbombî, fondâ, infondâ, imerzi Copie

    [AU] (meti dentri, meti sot)
    affondare i piedi nell'acqua fresca = imerzi i pîts ta la aghe frescje
    affondare le mani nella sabbia = infondâ lis mans tal savalon

    v.tr. fondâ, implantâ, plantâ Copie

    (fâ jentrâ, parâ dentri)
    affondare il piccone nella roccia = plantâ il pic tal cret
    affondare le mani nella pasta = fondâ lis mans te paste
  • 3a

    v.intr. sprofondâ, infondâsi, subissâsi Copie

    [AU] (lâ sot, lâ jù, lâ dentri)
    affondare nel fiume = subissâsi tal flum
    affondare nel vuoto = infondâsi tal vueit
    affondare nella notte = sprofondâ te gnot
  • 3b

    v.intr. vuastâsi, falâ, abortî, fâ scufe Copie

    [AU] (falî)
    il tentativo è affondato = la prove e je abortide
    l'impresa affonda = la imprese e fâs scufe
    l'opera affonda = la vore si vuaste

locuzions

    affondare il coltello nella piaga
  • tocjâ un cantin delicât, meti il dêt su la gruse, tocjâ là che al dûlCopie
    [CO] (movi un cantin che al dûl)
  • affondare l'acceleratore
  • fracâ l'aceleradôr, cjalcjâ l'aceleradôrCopie
    [CO] (cori in machine)
    quando guida gli piace affondare l'acceleratore = cuant che al vuide i plâs di fracâ l'aceleradôr
  • coriCopie
    [TS] (lâ masse svelt in alc)
    non ti pare di affondare un po' troppo l'acceleratore? = no ti someial di cori masse?
  • affondare le radici
  • nassi fûrCopie
    [CO] (vê lis sôs primis causis)
    un problema che affonda le radici nel passato = un probleme che al nas fûr dal passât
  • affondare le zanne
  • tacâ i dincjCopie
    [CO] (muardi, mangjâ)
    affondare le zanne in un panino = tacâ i dincj intor di un pagnut

monolengâl

falâ v.tr.
(fa-lâ)
Fâ alc mâl, cence rispietâ o cence corispuindi a un model di coretece, precision o ancje di justizie, moralitât e v.i. (ancje ass.)
sinonims
sbaliâ, sbaliâsi, mancjâ, sgarâ
esemplis
"il sindic al leiè la circolâr dal Prefet, biel planc, tornant indaûr sui acents, che la prime volte ju falave simpri"
gjavât fûr di "Il compromesso" di Riedo Pup
"al veve simpri un pocje di pôre di falâ a movisi bessôl tal bredei dai afârs de vite"
gjavât fûr di "Cretevierte" di Roberto Ongaro
"o ricognòs che lis regulis a coventin par vê rispiet dai familiârs, ma ancje jo cualchi volte o fali e o fâs rabiâ la mame"
gjavât fûr di "Sul florî" di AAVV
detulis
"a pensâ mâl, no si fale mai"
"a tratâ ben no si fale mai"
"a tratâ cun buinegracie no si fale mai"
"a tratâ cun creance no si fale mai"
"a ubidî no si fale mai"
"al fale ancje il predi sul altâr"
"al fale ancje l'altâr sul predi"
"al fale ancje l'altâr sul predi cun dute la int plene di glesie"
"cui che al fale di cjâf al paie di borse"
"cui che al fale di cjâf al paie di gjambis"
"cui che al fale in premure al paie a pôc a pôc"
"cui che al fâs al fale, cui che al mene al strucje"
"cui che al fâs al fale, cui che nol fâs al strafale"
"cui che al scolte nol à mai tuart, cui che al fevele al po simpri falâ"
"cui che al va dret nol fale la strade"
"cui che i falin tal dî il credo tal batiâlu al viôt lis striis"
"cui che nol fale nancje nol fâs"
"cui che vuê al dîs: o ai falât, al è plui savi di îr"
"cul fâ si fale e a fuarce di falâ si impare"
"cul fâ si fale e cul falâ si impare"
"dulà che ducj fale nissun nol è cjastiât"
"falade la prime buse si lis fale dutis"
"il masse savê al fâs falâ"
"il stupit se al fale al ven scusât ma il savi no"
"il test di Bertolt nol fale mai: cuant che al plûf lui al rît e cuant che al è soreli al vai"
"miôr misurâ dôs voltis che no falâ une"
"o sin ducj abii a falâ"
"par falâ nol covente aiût"
torne sù
torne sù