Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
amare
torne indaûr

bilengâl

amare v.tr.
  • 1a

    v.tr. amâ, volê ben Copie

    [FO] (vê a cjâr cdn.)
    ama moltissimo i suoi nipoti = ur vûl un ben di vite ai siei nevôts
    amare gli animali = volê ben a lis bestiis
    amare la propria famiglia = amâ la sô famee
  • 1b

    v.tr. amâ, volê ben Copie

    [FO] (provâ un sintiment di amôr par cdn.)
    ama molto sua moglie = i vûl un grant ben a la sô femine

    v.tr. amâ Copie

    (fâ l'amôr)
    lo amò per tutta la notte = lu amà dute la gnot oppure e fasè l'amôr cun lui dute la gnot

    v.tr. amâ Copie

    (ancje ass.)
    una persona che ama = une persone che e ame
  • 1c

    v.tr. amâ Copie

    [FO] (sintî un amôr spirituâl)
    ama il tuo prossimo come te stesso = ame il prossim to come te stes
  • 1d

    v.tr. amâ Copie

    [FO] (tignî in grant cont)
    amare la patria = amâ la patrie
  • 2

    v.tr. amâ, vê a cjâr, vê in afiet Copie

    [FO] (vê alc in afiet)
    amare il proprio paese = vê a cjâr il so paîs
    amare la propria città = amâ la sô citât
  • 3

    v.tr. preferî, amâ, vê interès Copie

    [FO] (vê passion)
    amare il teatro = amâ il teatri
    amare lo sport = vê interès pal sport
  • 4

    v.tr. plasê, volê, amâ Copie

    [FO] (bramâ)
    amo la tranquillità della campagna = o ami oppure mi plâs la pâs de campagne

    v.tr. plasê, vê miôr Copie

    (cun daûr un infinît o une proposizion obietive)
    ama trascorrere le ferie al mare = i plâs passâ lis feriis al mâr

    v.tr. plasê, volê, vê miôr Copie

    (vê une preference)
    amerei che dicesse la verità = o varès miôr che al disès la veretât
  • 5

    v.tr. amâ, vê miôr, vê bisugne Copie

    [FO] (spec. di plantis, vê bisugne di un ambient just)
    le piante tropicali amano il clima umido = lis plantis tropicâls a amin il clime umit oppure a àn bisugne dal clime umit

monolengâl

amâ v.tr.
(a-mâ)
Vê un sintiment profont di afiet e benvolence par cualchidun o par alc
sinonims
esemplis
"e amave la gneçute cun dut il so cûr grant"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
"si jere sintude tradide di chei che plui e amave, di chei che jê e veve plui fiducie"
gjavât fûr di "Il muc" di Roberto Ongaro
"no tremavial ancjemò come in chê volte nome a pensâ a chê frute fuarte e biele che al veve amade a vincj agn?"
gjavât fûr di "Sul agâr" di Pieri Menis
"la veretât a è che ducj si ame il so paîs: là che si nas ogni jerbe pas"
gjavât fûr di "Al marcjât di Vile" di Luigi Gortani
amâ v.tr.
(a-mâ)
Vê une grande passion o predilezion par une ativitât, par une dissipline, par un lûc, par un argoment e v.i.
sinonims
vê passion
esemplis
"[chel langobart] nol jere un popul che nol amàs la art, nol jere un barbar"
gjavât fûr di "La nestre lenghe" di Francesc Placerean
amâ v.tr.
(a-mâ)
Vê une inclinazion, une vocazion o une bisugne (fig.)
esemplis
"la vît e ame la culine"
gjavât fûr di "Il Nuovo Pirona" di Giulio Andrea Pirona, Ercole Carletti, Giovanni Battista Corgnali
detulis
"al è miôr fâsi amâ che no temê"
"ame cui che ti ame e rispuint a cui che ti clame"
"amôr e signorie no amin compagnie"
"bisugne temê Diu par amôr e no amâlu par timôr"
"cuant che si ame, si tem"
"cui che al ame al tem"
"cui che al ame ducj nol ame nissun"
"cui che al ame i gjats al ame ancje lis feminis"
"cui che al ame il Signôr al ame ancje i sants"
"cui che nol ame nol à cûr"
"il becjâr nol ame il pescjadôr"
"ogni simil al ame il so simil"
"se tu amis a son ducj bogns, se tu odeis a son ducj triscj"
"si amin tant che il cjan e il gjat"
torne sù
torne sù