-
1a
v.tr.
vierzi
(in riferiment a mobilie o di alc di sierât)
aprire il cassettone = vierzi l'armâr
aprire una scatola = vierzi une scjate
v.tr.
vierzi
(fâ vignî fûr aghe de spine)
aprire l'acqua = vierzi la aghe
v.tr.
segnâ, vierzi
(costruî une strade, un troi)
hanno aperto la strada per il quartiere fieristico = a àn vierte la strade pal cuartîr de fiere
v.tr.
tignî, dâ acet, dâ ospitalitât
(ospitâ cdn.)
mi ha aperto la sua casa = mi à tignût in cjase sô
v.tr.
vierzi
[
FO] (fâ che si puedin meti in comunicazion doi lûcs, dôs stanziis o altri, cul costruî un foran di passaç)
aprire la porta = vierzi la puarte
-
1b
v.tr.
vierzi, disvoluçâ, distaponâ
[
FO] (gjavâ alc che al siere)
aprire il coperchio della pentola = distaponâ la pignate
aprire il regalo = vierzi il regâl
aprire un pacco = disvoluçâ un pac
-
1c
v.tr.
rompi, vierzi
aprire una porta in una parete = vierzi une puarte intune parêt
v.tr.
(vierzi passant)
il poliziotto aprì un varco tra la gente = il poliziot al passà framieç de int
-
1d
v.tr.
taiâ, vierzi
[
FO] (scuartâ, di personis e bestiis)
aprire il ventre = vierzi la panze
v.tr.
taiâ, vierzi
(ass., in sens chirurgjic)
è andato in ospedale a farsi aprire = al è lât in ospedâl a fâsi vierzi
-
1e
v.tr.
vierzi, displeâ, slargjâ
[
FO] (riferît a alc di pleât, o a pagjinis)
aprire la coperta = slargjâ la cuvierte
aprire una rivista = vierzi une riviste
-
1f
v.tr.
vierzi, disbotonâ, dislaçâ
aprire la camicia = vierzi oppure disbotonâ la cjamese
aprire la cintura = vierzi oppure dislaçâ la cinture
-
1g
v.tr.
vierzi
[
FO] (fâ un locâl acessibil ae int)
aprire una nuova sala nella pinacoteca = vierzi une gnove sale inte pinacoteche
-
2a
v.tr.
tacâ, vierzi, inviâ
[
FO] (di cunvignis e discors, fâ il prin intervent)
aprire la riunione = tacâ oppure vierzi la riunion
aprire un discorso = tacâ oppure inviâ oppure vierzi un discors
v.tr.
vierzi
(par vierzi un spazi dentri di un discors)
aprire una parentesi = vierzi une parentesi oppure meti un stec
v.tr.
vierzi, meti
(dite di segns grafics che a van in cubie, meti il prin element)
aprire le virgolette = vierzi lis virgulutis
-
2b
v.tr.
vierzi, implantâ, meti sù
[
FO] (començâ une ativitât, lâ in vore)
aprire un negozio = implantâ une buteghe
aprire una rivendita = vierzi une rivendite
v.tr.
vierzi
(inviâ un rapuart cuntune bancje)
ha aperto tre conti tutti nella stessa banca = al à vierts trê conts, ducj in chê bancje
-
2c
v.tr.
vierzi, implantâ, meti sù
[
FO] (di istituzions, associazions, circui e v.i., istituî o costituî)
aprire un circolo = meti sù un circul
-
3
v.tr.
tacâ, impiâ
[
FO] (fâ funzionâ un dispositîf a eletric)
aprire la televisione = impiâ la television
-
6a
v.intr.
tacâ, vierzi
[
FO] (di ativitât, che e scomence)
gli uffici aprono alle nove = i uficis a tachin a nûf
-
6b
v.intr.
tacâ, vierzi
[
TS]
zûcs (di un zûc di cjartis, tacâ a zuiâlu o podê fâ un passaç previodût des regulis)
ha aperto con un tris = al à tacât cuntun tris
-
7
v.intr.
lâ, vierzi
[
TS]
polit. (disponibilitât a intindisi cun partîts politics o grups sociâi)
la destra e la sinistra cercano di aprire al centro = la drete e la çampe a cirin di lâ oppure di vierzi al centri
-
8
v.intr.
vierzi
[
TS]
sport (puartâ il zûc viers une part dal cjamp)
il centravanti apre sulla destra = il centriatac al vierç a drete