Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
arrivare
Torna indietro

bilingue

arrivare ,
  • 1

    v.intr. rivâ, vignî Copia

    [FO] (rivâ intun lûc, a la fin di un percors, di un viaç)
    arrivare stanco alla fine di un viaggio = rivâ dongje strac ae fin di un viaç
    è arrivato in aereo = al è rivât cul avion

    v.intr. rivâ, capitâ Copia

    (rivâ intun moment particolâr)
    sei arrivato a proposito = tu sês rivât just just

    v.intr. rivâ Copia

    (classificâsi intune gare sportive)
    è arrivato primo = al è rivât prin

    v.intr. rivâ Copia

    (tal câs de pueste, dai pacs, rivâ a destinazion)
    mi è arrivata una cartolina dalla Francia = mi è rivade une cartuline de France
  • 2a

    v.intr. rivâ Copia

    [FO] (rivâ a un ciert pont o nivel)
    arrivare ad una certa età = rivâ a une cierte etât
    arrivi a quello scaffale? = rivistu a chê scansie?

    v.intr. rivâ Copia

    (vê estension)
    quel bosco arriva fino in cima alla montagna = chel bosc al rive fin insom de mont
  • 2b

    v.intr. lâ, lâ ben Copia

    [FO] (podê jessi sierât, imbotonât)
    è cresciuto, i vestiti dell'anno scorso non gli arrivano più = al è cressût, i vistîts dal àn passât no i van plui
  • 3

    v.intr. rivâ, rivâ adore, jessi bon Copia

    [FO] (cu la prep. 'a' e l'infinît, vê une capacitât o un risultât)
    è arrivato a fare il lavoro = al è stât bon di fâ il lavôr

    v.intr. rivâ, vê cûr Copia

    (in espression enfatiche)
    è arrivato a dire che era colpa mia = al à vût cûr di oppure al è rivât a dî che o jeri colpe jo
  • 4

    v.intr. rivâ, capitâ, tocjâ, vê Copia

    [FO] (capitâ, acjadê, nassi)
    mi è arrivata una grande opportunità = mi è capitade oppure o ai vût une gruesse oportunitât
  • 5a

    v.intr. rivâ Copia

    [FO] (rivâ a comunicâ cun cdn. di impuartant)
    per sbloccare la situazione sono dovuto arrivare al ministro = par disblocâ la situazion o ai scugnût rivâ al ministri

    v.intr. rivâ Copia

    (rivâ a introdusisi)
    è arrivato all'amministrazione = al è rivât in aministrazion
  • 5b

    v.intr. rivâ, capî Copia

    [FO] (rivâ a capî)
    non arrivo al problema = no capìs il probleme oppure no rivi al probleme
    non ci arriva = nol rive oppure no i rive la tele
  • 6

    v.intr. rivâ Copia

    [FO] (rivâ a posizions sociâls tant che obietîf)
    la sua unica meta è quella di arrivare = al à dome chê di rivâ
  • 7

    v.intr. rivâ, durâ Copia

    [FO] (di ce che si mangje, mantignîsi, conservâsi)
    se non metti in frigo quel pesce non arriverà a stasera = se no tu metis tal frigo chel pes, nol durarà fin usgnot
  • 8

    v.intr. rivâ Copia

    [FO] (vivi, resisti fin a un ciert moment)
    no si sa se arriverà a domani = no si sa se al rivarà fin doman

locuzioni

    arrivare con l'ultimo treno
  • rivâ ultin, rivâ cul ultin trenCopia
    [CO] (capî in ritart)
    lo pensavamo più sveglio, invece arriva sempre con l'ultimo treno = lu pensavin plui sveât, invezit al rive simpri ultin
  • arrivare la cicogna
  • [CO] (il nassi di un frut)
    in quella famiglia è arrivata la cicogna = in chê famee a àn puartât un biel frutin sul çoc oppure in chê famee a àn comprât

monolingue

tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Svicinâ une part dal cuarp o un imprest a alc o a cdn. fin che si à contat
esempi
"dopo un pôc o tocji il mûr e o cjati il cric"
da "Cirî gnot" di Checo Tam
"Crist al è resurît dai muarts e nô lu vin viodût, lu vin tocjât, lu vin sintût a fevelâ"
da "Crist resurît al colme dute la sperance dal om" di Francesc Placerean
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Cjapâ par doprâ, cambiâ di puest e v.i.
sinonimi
esempi
"[il pitôr] al faseve un pâr di dîs di fieste, cence tocjâ pinei, tocjant, par altri, da spes, la tace dal clinto"
da "Cretevierte" di Roberto Ongaro
"di frut insù al veve viodudis chês cjartis e si ricuardave ancjemò cuant che i barbis, i «siôrs barbis » , i disevin: «Lasse chê robe tu, no stâ tocjâ… Di grant tu capirâs… »"
da "Chei di Muraie" di Pieri Menis
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Fâ che alc al sedi diferent, al cjapi carateristichis diviersis
sinonimi
esempi
"la mediazion le veve za fate Lamuela fin li che al jere pussibil, ma Frau al tocjarès alc dal sisteme Lamuela tant par cuietâ i filologjics"
da "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Meti alc par pôc timp intun licuit di mût che si imbombi (ancje ass.)
esempi
"a bevevin ancje i fruts, prin di lâ a scuele. Si deviur un ûf sbatût, slungjât ben e no mâl cul vin, e i fruts lu tocjavin cul pan, prin di lâ a scuele"
da "Sul florî" di AAVV
"Zuanfrancesc al tornave sù su la armadure, al cjapave in man il pinel, lu tocjave tal colôr"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"al leve a pescje e a cjace, par puartâ a cjase alc di bon di tocjâ cu la polente"
da "Faliscjis" di Cristina Noacco
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Rivâ a un ciert puest, spec. a un limit, un tiermin e sim. o ancje a un ciert risultât
sinonimi
jonzi
esempi
"chest an [pelegrinaç] in Galizie, là che al à tocjât l'ultin confin de tiere"
da "Sant Jacum, là che al finìs il mont" di Antoni Beline
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Fevelâ mâl, criticâ (fig.)
sinonimi
degradâ, dî mâl, discreditâ, sveçâ
esempi
"no stâ fevelâ cussì di Tavin! Chel no stâ tocjâmal!"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"o jeri dome une vore supierbeôs e violent, che guai se mi tocjavin"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"cualchi espert di psicologjie mi veve conseât za in chê volte di no tocjâ ni predis, ni militârs ni tifôs di balon"
da "Rispueste: cjalâ e tasê" di Riedo Pup
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Rivâ a fâ un dam, materiâl o imateriâl (fig.)
sinonimi
esempi
"il tumôr al à tocjât il polmon"
"lui mi capìs no mo, culì a van di mieç i lôr interès, i cjamps, lis stalis, i boscs; a riscjaressin di jessi tocjâts"
da "I forescj" di Alan Brusini, Gian Paolo Linda
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Ofindi, ferî tal spirt, fâ mâl (fig.)
esempi
"Silvio mi tormentave. [...] Des voltis mi plombave daprûf a colp e al cirive lis peraulis che plui a podevin tocjâmi intal gno amôr propri"
da "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Dâ une cierte emozion e v.i. (fig.)
esempi
"i amîs i stavin dongje e lu sbaldivin cu lis lôr contis, ma di daûr, no lu tocjavin plui cun gust nancje chês"
da "Cjase di Dalban" di Maria Forte
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Frontâ, ancje dome in mût svelt, un argoment (fig.)
sinonimi
esempi
"no si po tocjâ une cuistion serie e impuartante, cence che si metin in moviment lis marionetis de comedie iredentistiche a scjafoiâ ogni discussion"
da "Rapresentants dal popul" di Josef Marchet
"e jere seneose di savê parcè che Eliseo al veve copât doi umign. I vignive iniment che lui al veve a pene tocjât l'argoment, la prime volte che al jere stât in cjase lôr, e dopo nol veve mai plui dit nuie"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"il so teme al tocjave ducj i ponts plui dolorôs di vuê: lis cjartis tes stradis, lis scovacis tai rivuats, il fûc tai boscs, l'incuinament des aghis e dal aiar che si respire"
da "Amîs come prime" di Alan Brusini
tocjâ v.tr.
(to-cjâ)
Sunâ un strument musicâl
sinonimi
esempi
"a pene che il fari al tocjà il violin, ducj i spetatôrs a scomençarin a balâ come mats"
da "Meni Fari" di Luigi Gortani
tocjâ v.intr.
(to-cjâ)
Sucedi, capitâ
sinonimi
esempi
"nol podeve imagjinâ che i sarès tocjade une tâl"
da "Il muc" di Roberto Ongaro
"Eliseo nol varès mai sperât che i tocjàs une fortune cussì"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
tocjâ v.intr.
(to-cjâ)
Impers., jessi necessari
esempi
"i tocjave o prin o dopo di lâ a fâ il soldât"
da "Co une vôs e clame" di Pieri Somede dai Marcs
"il mont vuê al è diviers, e tocje adatâsi"
da "La visite dal vescul" di Meni Ucel
"al cjante il gjal / al criche il dì / mandi ninine / tocje partî"
da "Al cjante il gjal" di Popolâr
tocjâ v.intr.
(to-cjâ)
Jessi o lâ di dirit, di dovê e v.i.
sinonimi
esempi
"no ti lassarai lâ vie di chenti fin che no tu mi varâs dât ce che mi tocje!"
da "Un bosc cence colôrs" di Franca Mainardis
"vêso fat i conts, voaltris abonâts, di trop che us tocje di spese, in dì?"
da "Tal non di Raffaella afârs e guviers" di Riedo Pup
"a mê mari i veve tocjade une biele fete di ereditât"
da "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
proverbi
"a spandi vueli, a tocjin disgraciis"
"al plui indeul i tocje simpri di cjapâlis"
"al tocje di lassâ lâ la aghe injù e il fum insù"
"cui che al bute vie cu lis mans i tocje a cercjâ cui pîts"
"cui che al bute vie cu lis mans i tocje di cirî cui pîts"
"cui che al mene il spêt nol tocje nancje un dêt"
"dal taiepiere no stâ cjalâ, in farie no stâ tocjâ, in speziarie no stâ cerçâ"
"Diu al tocje i siei"
"dulà che no si dopre il cjâf ur tocje a lis gjambis"
"fin che a son i dincj in bocje no si sa ce che nus tocje"
"fin che un al à dincj in bocje nol sa ce che i tocje"
"il Signôr al tocje i siei e jo mi tocji i coions"
"in farie no stâ tocjâ, in speziarie no stâ mangjâ"
"infin che si à dincj in bocje, no si sa ce che al tocje"
"la tampieste no puarte mai cjaristie ma puar chel che i tocje"
"no bisugne tocjâi la code al madrac"
"no stâ meti la lenghe là che no ti tocje"
"no stâ tocjâ il cjan cuant che al duar"
"no vierzi bocje se no ti tocje"
"par chê strade che no si vûl lâ al tocje di cori"
"par grande che e sedi la fertaie cuant che si è in putrops a dividile, la fete e tocje piçule"
Torna in Cima
Torna in Cima