Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
arrotare
torne indaûr

bilengâl

arrotare v.tr.
  • 1

    v.tr. uçâ, guâ Copie

    [CO] (uçâ passant cu la muele o cu la côt)
    arrotare la falce = uçâ la falç

    v.tr. uçâ Copie

    (netâ e spuntî lis sgrifis o il bec freantju suntune superficie grese)

    v.tr. crustâ Copie

    (strenzi i dincj fin che a fasin un sun carateristic)
    arrotare i denti dalla rabbia = crustâ i dincj di rabie
  • 2

    v.tr. vualivâ, pulî Copie

    [CO] (slissâ cun machinis o sostancis che a russin)
  • 3a

    v.tr. pocâ, trucâ, trussâ Copie

    [BU] (sburtâ cu lis ruedis)
  • 3b

    v.tr. cjapâ sot Copie

    [CO] (meti sot des ruedis)
    la macchina per poco non ha arrotato un gatto = la machine mancje pôc che e cjapave sot un gjat
  • 4

    v.tr. freâ, fruiâ Copie

    [RE] (spec. di tiessûts, doprâju fin tant che si ruvinin)
  • 5

    v.tr. freolâ, sfreolâ Copie

    [BU] (passâ une superficie par netâle)
  • 6

    v.tr. tacâ ae ruede, meti ae ruede Copie

    [OB] (someti ae torture de ruede)
    arrotare un condannato = tacâ oppure meti ae ruede un condanât
  • 7

    v.tr. savoltâ, ribaltâ, scombuiâ Copie

    [LE], [OB] (agjitâ, produsi un grant moviment, une grande agjitazion)

locuzions

    arrotare la erre
  • gratâ l'ereCopie
    [CO] (fevelâ cun ere velâr)
  • cjalcjâ l'ere, gratâ l'ereCopie
    (cualchi volte, al incontrari, fevelâ marcant une vore l'ere)
  • arrotare la lingua
  • slengâ, slengonâ, dî la viteCopie
    [CO] (fevelâ mâl di cdn.)
    a quella pettegola piace arrotare la lingua su tutti = a chê peteçone i plâs di dî la vite di ducj
  • arrotare le parole
  • fevelâ scussant i dincjCopie
    [BU], [CO] (fevelâ cu la bocje strete, cun ande di menace)

monolengâl

freâ v.tr.
(fre-â)
Tocjâ, cun plui o mancul pression, cuntun moviment lunc, ancje ripetût, spec. par netâ
sinonims
russâ, passâ, freolâ, sfreâ, sfreolâ
esemplis
"al freà lis lastris [des tombis] cuntune piere pomighe, e a tornarin come gnovis"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"lis feminis intant a metevin in sest i curtîi, a freavin lis cjalderiis di ram, i cjaldîrs che a lusivin come aur"
gjavât fûr di "Chei di Muraie" di Pieri Menis
"tirada via da la muela la roncea, freiava un pâr di voltis la lama su la magna de la cjamesa par netâla dal pantan che gji si jera fermât sora nel uçâla"
gjavât fûr di "Il me paîs" di Federigo Comelli
Viôt ancje: freiâ
freâ v.tr.
(fre-â)
[BF] Tratâ in mût di convinci o di complasê cun adulazion (fig.)
sinonims
sfreolâ, lusingâ, lenzi, freolâ
esemplis
"là, vedêso, o fâs bêçs cui miei lunaris; / là son dei milionaris, / che sel àn simpri cjolt a voi siarâts; / no si fasin freâ, comprin e pain"
gjavât fûr di "Il Strolic furlan par l'an 1841" di Pieri Çorut
freâ v.tr.
(fre-â)
Imbroiâ o meti intune situazion negative, procurâ dam (fig.)
sinonims
fâ sù, inculâ, infenoglâ, buzarâ, strabuzarâ, taconâ, foti, freolâ, sfreolâ
esemplis
"no vin di freâ nissun, ma nancje fâsi freâ di nissun"
gjavât fûr di "Contis sot spirt" di Raffaele Serafini
"no sai parcè, ma chestis peraulis inglesis mi somein un mût par freânus cence fânus capî che nus àn freâts"
gjavât fûr di "Spending review" di Bete Di Spere
freâ v.tr.
(fre-â)
Puartâ vie, robâ (fig.)
sinonims
esemplis
"mi vevin freât il vespin che par chel o vevi lavorât di muredôr dut l'Istât"
gjavât fûr di "Delit in vie del Lavoro" di Igor Londero
freâ v.intr.
(fre-â)
Interessâ (fig.)
sinonims
esemplis
"a nissun i freave propit nuie se chei cuatri si cjatavin o mancul"
gjavât fûr di "Microrivoluzions" di Stiefin Morat
"il rest de int in fabrico lu evitavo, Toni par prin, e chest podevo encje no freâi, jodût che al ero content di lavorâ cuiet"
gjavât fûr di "Geologicamente impossibile" di Fulvio ReddKaa Romanin
detulis
"a freâi la schene al gjat, al drece la code"
"freii la schene al gjat che al dreçarà la code"
torne sù
torne sù