Tu âs cirût la peraule
bilengâl monolengâl
Tu âs cirût la peraule
arrotare
torne indaûr

bilengâl

arrotare v.tr.
  • 1

    v.tr. uçâ, guâ Copie

    [CO] (uçâ passant cu la muele o cu la côt)
    arrotare la falce = uçâ la falç

    v.tr. uçâ Copie

    (netâ e spuntî lis sgrifis o il bec freantju suntune superficie grese)

    v.tr. crustâ Copie

    (strenzi i dincj fin che a fasin un sun carateristic)
    arrotare i denti dalla rabbia = crustâ i dincj di rabie
  • 2

    v.tr. vualivâ, pulî Copie

    [CO] (slissâ cun machinis o sostancis che a russin)
  • 3a

    v.tr. pocâ, trucâ, trussâ Copie

    [BU] (sburtâ cu lis ruedis)
  • 3b

    v.tr. cjapâ sot Copie

    [CO] (meti sot des ruedis)
    la macchina per poco non ha arrotato un gatto = la machine mancje pôc che e cjapave sot un gjat
  • 4

    v.tr. freâ, fruiâ Copie

    [RE] (spec. di tiessûts, doprâju fin tant che si ruvinin)
  • 5

    v.tr. freolâ, sfreolâ Copie

    [BU] (passâ une superficie par netâle)
  • 6

    v.tr. tacâ ae ruede, meti ae ruede Copie

    [OB] (someti ae torture de ruede)
    arrotare un condannato = tacâ oppure meti ae ruede un condanât
  • 7

    v.tr. savoltâ, ribaltâ, scombuiâ Copie

    [LE], [OB] (agjitâ, produsi un grant moviment, une grande agjitazion)

locuzions

    arrotare la erre
  • gratâ l'ereCopie
    [CO] (fevelâ cun ere velâr)
  • cjalcjâ l'ere, gratâ l'ereCopie
    (cualchi volte, al incontrari, fevelâ marcant une vore l'ere)
    • arrotare la lingua
  • slengâ, slengonâ, dî la viteCopie
    [CO] (fevelâ mâl di cdn.)
    a quella pettegola piace arrotare la lingua su tutti = a chê peteçone i plâs di dî la vite di ducj
    • arrotare le parole
  • fevelâ scussant i dincjCopie
    [BU], [CO] (fevelâ cu la bocje strete, cun ande di menace)

monolengâl

freolâ v.tr.
(fre-o-lâ)
Tocjâ, cun plui o mancul pression, cuntun moviment lunc, ancje ripetût
sinonims
russâ, passâ, freâ, sfreâ, sfreolâ
esemplis
"al gjavà dal camisolin un patacot di orloi e al tacà a freolâi la clavute"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
Viôt ancje: freiâ
freolâ v.tr.
(fre-o-lâ)
Tratâ in mût di complasê (fig.)
sinonims
sfreolâ, lusingâ, lenzi, freâ
esemplis
"la Mabile no lu freolave; pitost e deventave simpri plui intrigose"
gjavât fûr di "Mabile la Lunghine" di Maria Forte
freolâ v.tr.
(fre-o-lâ)
Imbroiâ o meti intune situazion negative, procurâ dam (fig.)
sinonims
fâ sù, inculâ, infenoglâ, buzarâ, strabuzarâ, taconâ, foti, freâ, sfreolâ
esemplis
"o viodarês che, impastanade cussì, ju freolìn come surîs"
gjavât fûr di "Il muc" di Roberto Ongaro
"no stin fâsi freolâ duncje di un scuintri aparent là che i interès rapresentâts a son di une classe politiche e di un stât che nol è bon di dâ rispuestis"
gjavât fûr di "Il Friûl al cjale bande une gnove Europe" di Dree Valcic
freolâ v.tr.
(fre-o-lâ)
Puartâ vie, robâ (fig.)
sinonims
gratâ, foti, robâ, inculâ, taconâ, freâ, sfreolâ
esemplis
"i àn freolâts ducj i bêçs"
torne sù
torne sù