Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
arrotare
torne indaûr

bilengâl

arrotare v.tr.
  • 1

    v.tr. uçâ, guâ Copie

    [CO] (uçâ passant cu la muele o cu la côt)
    arrotare la falce = uçâ la falç

    v.tr. uçâ Copie

    (netâ e spuntî lis sgrifis o il bec freantju suntune superficie grese)

    v.tr. crustâ Copie

    (strenzi i dincj fin che a fasin un sun carateristic)
    arrotare i denti dalla rabbia = crustâ i dincj di rabie
  • 2

    v.tr. vualivâ, pulî Copie

    [CO] (slissâ cun machinis o sostancis che a russin)
  • 3a

    v.tr. pocâ, trucâ, trussâ Copie

    [BU] (sburtâ cu lis ruedis)
  • 3b

    v.tr. cjapâ sot Copie

    [CO] (meti sot des ruedis)
    la macchina per poco non ha arrotato un gatto = la machine mancje pôc che e cjapave sot un gjat
  • 4

    v.tr. freâ, fruiâ Copie

    [RE] (spec. di tiessûts, doprâju fin tant che si ruvinin)
  • 5

    v.tr. freolâ, sfreolâ Copie

    [BU] (passâ une superficie par netâle)
  • 6

    v.tr. tacâ ae ruede, meti ae ruede Copie

    [OB] (someti ae torture de ruede)
    arrotare un condannato = tacâ oppure meti ae ruede un condanât
  • 7

    v.tr. savoltâ, ribaltâ, scombuiâ Copie

    [LE], [OB] (agjitâ, produsi un grant moviment, une grande agjitazion)

locuzions

    arrotare la erre
  • gratâ l'ereCopie
    [CO] (fevelâ cun ere velâr)
  • cjalcjâ l'ere, gratâ l'ereCopie
    (cualchi volte, al incontrari, fevelâ marcant une vore l'ere)
  • arrotare la lingua
  • slengâ, slengonâ, dî la viteCopie
    [CO] (fevelâ mâl di cdn.)
    a quella pettegola piace arrotare la lingua su tutti = a chê peteçone i plâs di dî la vite di ducj
  • arrotare le parole
  • fevelâ scussant i dincjCopie
    [BU], [CO] (fevelâ cu la bocje strete, cun ande di menace)

monolengâl

fruiâ v.tr.
(fru-iâ)
Fâ in maniere che alc si ruvini o si esaurissi cul doprâlu tant o cul passâ dal timp o cuntune azion lungje e seguitive (ancje fig.)
sinonims
lisimâ, consumâ, frustâ
esemplis
"bisugne vê i cai tes mans e no savê fruiâ nome comedons sui taulins"
gjavât fûr di "Vilie di Nadâl" di Pieri Somede dai Marcs
"al faseve mûr di clap, fruiant une marcjeline par setemane a fuarce di spesseâ a ticâ daprûf dai claps, par che si sentassin ben te malte e no vignissin une ombre infûr dal fîl a plomp"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
"in pocjis setemanis di chê cure li [i siôrs] a tornavin gnûfs tal cuarp e ta la anime; se ben che no varessin vût bisugne: che lôr no fruiavin di lavôr ni la anime ni il cuarp"
gjavât fûr di "I furlans e lis feriis" di Riedo Pup
"se al veve simpri tasût al jere dome par odi aes cuistions… che a fruin simpri"
gjavât fûr di "Mabile la Lunghine" di Maria Forte
Viôt ancje: fruvâ
detulis
"a fuarce di cori sù e jù, ancje la cuarde e fruie la piere dal poç"
"al è miôr fruiâ scarpis che no bleons"
"cui che al fruie scarpis nol fruie bleons"
torne sù
torne sù