Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
arrotare
torne indaûr

bilengâl

arrotare v.tr.
  • 1

    v.tr. uçâ, guâ Copie

    [CO] (uçâ passant cu la muele o cu la côt)
    arrotare la falce = uçâ la falç

    v.tr. uçâ Copie

    (netâ e spuntî lis sgrifis o il bec freantju suntune superficie grese)

    v.tr. crustâ Copie

    (strenzi i dincj fin che a fasin un sun carateristic)
    arrotare i denti dalla rabbia = crustâ i dincj di rabie
  • 2

    v.tr. vualivâ, pulî Copie

    [CO] (slissâ cun machinis o sostancis che a russin)
  • 3a

    v.tr. pocâ, trucâ, trussâ Copie

    [BU] (sburtâ cu lis ruedis)
  • 3b

    v.tr. cjapâ sot Copie

    [CO] (meti sot des ruedis)
    la macchina per poco non ha arrotato un gatto = la machine mancje pôc che e cjapave sot un gjat
  • 4

    v.tr. freâ, fruiâ Copie

    [RE] (spec. di tiessûts, doprâju fin tant che si ruvinin)
  • 5

    v.tr. freolâ, sfreolâ Copie

    [BU] (passâ une superficie par netâle)
  • 6

    v.tr. tacâ ae ruede, meti ae ruede Copie

    [OB] (someti ae torture de ruede)
    arrotare un condannato = tacâ oppure meti ae ruede un condanât
  • 7

    v.tr. savoltâ, ribaltâ, scombuiâ Copie

    [LE], [OB] (agjitâ, produsi un grant moviment, une grande agjitazion)

locuzions

    arrotare la erre
  • gratâ l'ereCopie
    [CO] (fevelâ cun ere velâr)
  • cjalcjâ l'ere, gratâ l'ereCopie
    (cualchi volte, al incontrari, fevelâ marcant une vore l'ere)
  • arrotare la lingua
  • slengâ, slengonâ, dî la viteCopie
    [CO] (fevelâ mâl di cdn.)
    a quella pettegola piace arrotare la lingua su tutti = a chê peteçone i plâs di dî la vite di ducj
  • arrotare le parole
  • fevelâ scussant i dincjCopie
    [BU], [CO] (fevelâ cu la bocje strete, cun ande di menace)

monolengâl

uçâ v.tr.
(u-çâ)
Fâ che il fîl di une lame al sedi plui fin e regolâr, che al tai miôr
sinonims
guâ, sfiliâ
esemplis
"Min Smaiâr al le in persone a uçâ lis massanghis cjase par cjase"
gjavât fûr di "La invasion" di Riedo Pup
"un on vieli che uçava sora una muela a man una roncea"
gjavât fûr di "Il me paîs" di Federigo Comelli
uçâ v.tr.
(u-çâ)
Sburtâ a fâ alc (fig.)
sinonims
incitâ, sburtâ
esemplis
"dulintor de spaltade, dulà che a corevin i cjavâi, sdrumis di int che e uçave i coridôrs e lis bestiis sberlant e batint lis mans"
gjavât fûr di "Une letare par Bepo" di Pieri Menis
"va fûr svelt, se no uci i cjans!"
gjavât fûr di "Se tu âs un sac di pecjats..." di Dolfo Zorzut
uçâ v.tr.
(u-çâ)
Fâ deventâ plui fuart e incisîf alc, ancje di imateriâl
sinonims
discjadenâ, infogâ, meti sù, pocâ, provocâ, riscjaldâ, sboreâ, sofletâ, stimolâ, stomblâ, stossâ, stuzigâ, tiziâ, saborâ, impiâ
esemplis
"il nestri temperament al è chel di prin o al po restâ chel di prin. O vin bisugne dome di uçâlu par che no nus al rosein a planc a planc"
gjavât fûr di "La vite no je cuintriposizion di valôrs ma armonie di realtâts complementârs" di Francesc Placerean
"si sint stuzigâ la fam che e uce il pitic, massime dai zovins, francs tal mangjâ"
gjavât fûr di "Storie di Vera" di Ivano Urli
detulis
"ucii il cjan al lôf se tu vûs che no ti vegni cuintri"
torne sù
torne sù