Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
attaccare
Torna indietro

bilingue

attaccare ,
  • 1a

    v.tr. tacâ, tacâ sù Copia

    (picjâ, cun riferiment a manifescj, cjartis che si metin fûr in public)
    attaccare un manifesto pubblicitario = tacâ sù un manifest publicitari

    v.tr. picjâ, tacâ sù, picjâ sù Copia

    (tacâ sù in mût che alc al resti in sospension)
    attaccare il lampadario = tacâ sù il lampadari
    attaccare un quadro al muro = picjâ un cuadri tal mûr

    v.tr. tacâ, meti dongje, tacâ dongje Copia

    [FO] (dâ dongje doprant leaduris, cole, cusiduris e sim.)
    attacca questi due pezzi = met dongje chescj doi tocs
    attaccare un bottone = tacâ un boton
    la sua fortuna è attaccata a un filo = la sô fortune e je tacade par un cjaveli
  • 1b

    v.tr. tacâ, tacâ sot, meti sot Copia

    [FO] (in riferiment a animâi, preparâju par tirâ un mieç di traspuart)
    attaccare i buoi all'aratro = tacâ sot i nemâi te vuarzine
    attaccare il cavallo al carro = tacâ il cjaval tal cjar
  • 1c

    v.tr. tacâ Copia

    [FO] (tacâ un implant ae rêt gjenerâl)
    attaccare la corrente elettrica = tacâ la corint eletriche

    v.tr. tacâ, impiâ Copia

    (fâ funzionâ un imprest eletric)
    attacca il ferro da stiro = tache il fier di sopressâ

    v.tr. tacâ Copia

    (impirâ)
    attaccare la spina = tacâ la spine
  • 2

    v.tr. passâ, tacâ Copia

    [FO] (passâ une malatie o un mâl)
    mi ha attaccato la febbre = mi à tacade oppure passade la fiere

    v.tr. tacâ, partecipâ, insedâ Copia

    (trasmeti sintiments, emozions)
    ci ha attaccato la passione per il calcio = nus à partecipât oppure insedât la passion pal balon
    ha attaccato a tutti noi l'amore per la montagna = nus à tacât oppure passât a ducj l'amôr pe mont
  • 3a

    v.tr. atacâ Copia

    (ass., fâ une o plui azions)
    l'Udinese ha attaccato tutti gli ultimi dieci minuti = l'Udin al à atacât ducj i ultins dîs minûts

    v.tr. tacâ Copia

    (fâ inmalâ)
    è un male che attacca le ossa = e je une malatie che e tache i vues

    v.tr. butâsi, atacâ, scorsâ, lâ sot Copia

    (assaltâ)
    attaccare le truppe avversarie = lâ sot des trupis nemiis
    hanno attaccato il villaggio = si son butâts su la vile
    le trombe suonarono l'ordine di attaccare = lis trombis a sunarin l'ordin di atacâ

    v.tr. tacâ Copia

    [FO] (fâ cuintri cun asse)
    attaccare un avversario politico = tacâ un aversari politic
  • 3b

    v.tr. tacâ, tarizâ Copia

    [FO] (criticâ)
    che cos'hai da attaccarmi sempre? = ce âstu di tarizâmi oppure di contindimi simpri?
    ha attaccato il mio discorso = al à tacât il gno discors
  • 4

    v.tr. tacâ Copia

    [FO] (scomençâ)
    ha attaccato il dibattito = al à tacât il dibatiment
    vorrei attaccare discorso = o volarès tacâ discors

    v.tr. tacâ Copia

    [TS] (scomençâ a recitâ un toc impuartant)
  • 5

    v.intr. tacâ Copia

    [FO] (incolâ)
    questa colla non attacca = cheste cole no tache
  • 6

    v.intr. tacâ, cjapâ Copia

    [FO] (cjapâ)
    il pero ha attaccato subito = il piruçâr al à tacât subit
    l'innesto non ha attaccato = l'incalm nol à cjapât

    v.intr. tacâ, cjapâ pît Copia

    (vê sucès, interessâ)
    il suo programma ha attaccato = il so program al à cjapât pît
    sono idee che non attaccano = a son ideis che no tachin

    v.intr. tacâ Copia

    (in loc., par dî che alc nol convinç)
    non attacca! = no tache!
  • 7

    v.intr. tacâ Copia

    [FO] (scomençâ)
    la mamma attaccò con la sua solita solfa = la mame e tacà cu la sô liende di simpri
    non attaccare anche tu! = no stâ a tacâ ancje tu!

    v.intr. tacâ, tacâ sot Copia

    (tacâ a vore)
    domani attacchiamo alle otto = doman o tachìn a vot

    v.intr. tacâ Copia

    (scomençâ a fevelâ)
    quando attacca non la finisce più = cuant che al tache no le finìs plui
  • 8

    v.intr. jentrâ, tacâ Copia

    [TS] (il scomençâ a sunâ, ancje di un sôl strument)
    ora attacca il violino = cumò al tache il violin
    si attacca in levare = si tache in jevâ

locuzioni

    attaccare al chiodo
  • attaccare bottone
  • tacâ un boton, tacâ botonsCopia
    [CO] (blocâ cdn. intune discussion che no finìs plui)
    è famoso per attaccare bottone = al è famôs par tacâ botons
  • butâ la peraule, tacâ botonCopia
    (tacâ a fevelâ cun cui che no si cognòs)
    chiese l'ora giusto per attaccare bottone = al domandâ la ore juste par butâ la peraule
  • attaccare briga
  • tacâ beghe, cjatâ cuistion, triscâle, tacâle, begâCopia
    [CO] (scomençâ une barufe)
    è un tipo che attacca briga con facilità = al è un che al cjate cuistion facilmentri non vale al pena di attaccare briga per così poco = no paie la pene di begâ par cussì pôc vuoi attaccare briga? = vûstu tacâ beghe?
  • attaccare discorso
  • [CO] (vedi attaccare bottone)
  • attaccare il cappello al chiodo
  • sistemâsiCopia
    [CO] (sistemâsi, massime maridant une femine siore)
  • attaccare il telefono
  • meti jù il telefon, butâ jù il telefonCopia
    [CO] (sierâ une telefonade)
    mi ha attaccato il telefono senza rispondermi = mi à butât jù il telefon cence rispuindimi
  • attaccare una parete
  • tacâ une parêtCopia
    [TS] (intal alpinisim, scomençâ une scjalade)
    hanno attaccato la parete est = a àn tacât la parêt est

monolingue

impiâ v.tr.
(im-pi-â)
Fâ che alc al cjapi fûc
sinonimi
piâ, inviulâ
esempi
"Rose e suspire e si prepare a impiâ il fûc par fâ di cene"
da "Vilie di Nadâl" di Pieri Somede dai Marcs
"al veve za impiât il fogolâr, ma no pal frêt, che no sarès stade ancjemò ore, ma par vê compagnie"
da "Cretevierte" di Roberto Ongaro
"al impià un spagnolet e al soflà in alt il fum"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
impiâ v.tr.
(im-pi-â)
Fâ che alc, massime un mecanisim cuntun motôr o che al prodûs lûs, si meti in vore
sinonimi
esempi
"intun salt al jere za te machine, le veve impiade e al jere partît di buride"
da "L'om misteriôs" di Antescûr
"tal vagon e jere pocje lûs e lui nol veve volût impiâ il lusôr eletric par no dismovi un vieli che al durmive"
da "Chê dì che al neveà a Vignesie" di Agnul di Spere
impiâ v.tr.
(im-pi-â)
Meti in agjitazion, in bulidure (fig.)
sinonimi
animâ, ardi, brusâ, conturbâ, discjadenâ, esaltâ, imboreâ, incendiâ, inflamâ, intiziâ, movi, saborâ, sboreâ, scalmanâ, scjaldâ, scombuiâ, tiziâ
esempi
"messaçs che ducj i sienziâts di sintiment e il Pape a continuin a mandâ par tentâ di dismovi e di impiâ la pacjifiche ribelion de umanitât cuintri lis armis"
da "I furlans e il disarmo" di Riedo Pup
"in paîs al veve sintût un mieç discors su di lui che al veve impiât ancjemò di plui la sô curiositât"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
impiâ v.tr.
(im-pi-â)
Jemplâ di lûs (fig.)
sinonimi
iluminâ, slusorâ
esempi
"jê, involuçade di un rai di soreli che a i impiave i cjavei indorâts, e jentrâ, lu saludà"
da "Eivissa mon amour" di Fabian Ros
"intant al cjalave il cîl; chel cîl che al impiave simpri i siei voi"
da "Il vivi al è chel rangjâsi" di Maria Forte
impiâ v.tr.
(im-pi-â)
Fâ deventâ ros come il fûc (fig.)
sinonimi
inflamâ, piâ
esempi
"«No sai scrivi» e rispuindè e un ros lizêr i impià la muse"
da "La tiere di Lansing" di Maria Forte
impiâ v.tr.
(im-pi-â)
Vierzi un contrat, spec. di sigurazion o di prestit (fig.)
esempi
"chel cjaviestri di nevôt, lant vie pes Americhis, dopo vê impiade la ultime ipoteche su la robe, i veve lassade li [la viele contesse], sul cjadreon tant che un vieri catan"
da "Il colôr dal marcjât" di Alan Brusini
proverbi
"a Sant Micêl il marangon al impie il pavêr, a Sant Josef lu distude"
Torna in Cima
Torna in Cima