Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
attaccare
torne indaûr

bilengâl

attaccare v.tr., v.intr.
  • 1a

    v.tr. tacâ, tacâ sù Copie

    (picjâ, cun riferiment a manifescj, cjartis che si metin fûr in public)
    attaccare un manifesto pubblicitario = tacâ sù un manifest publicitari

    v.tr. picjâ, tacâ sù, picjâ sù Copie

    (tacâ sù in mût che alc al resti in sospension)
    attaccare il lampadario = tacâ sù il lampadari
    attaccare un quadro al muro = picjâ un cuadri tal mûr

    v.tr. tacâ, meti dongje, tacâ dongje Copie

    [FO] (dâ dongje doprant leaduris, cole, cusiduris e sim.)
    attacca questi due pezzi = met dongje chescj doi tocs
    attaccare un bottone = tacâ un boton
    la sua fortuna è attaccata a un filo = la sô fortune e je tacade par un cjaveli
  • 1b

    v.tr. tacâ, tacâ sot, meti sot Copie

    [FO] (in riferiment a animâi, preparâju par tirâ un mieç di traspuart)
    attaccare i buoi all'aratro = tacâ sot i nemâi te vuarzine
    attaccare il cavallo al carro = tacâ il cjaval tal cjar
  • 1c

    v.tr. tacâ Copie

    [FO] (tacâ un implant ae rêt gjenerâl)
    attaccare la corrente elettrica = tacâ la corint eletriche

    v.tr. tacâ, impiâ Copie

    (fâ funzionâ un imprest eletric)
    attacca il ferro da stiro = tache il fier di sopressâ

    v.tr. tacâ Copie

    (impirâ)
    attaccare la spina = tacâ la spine
  • 2

    v.tr. passâ, tacâ Copie

    [FO] (passâ une malatie o un mâl)
    mi ha attaccato la febbre = mi à tacade oppure passade la fiere

    v.tr. tacâ, partecipâ, insedâ Copie

    (trasmeti sintiments, emozions)
    ci ha attaccato la passione per il calcio = nus à partecipât oppure insedât la passion pal balon
    ha attaccato a tutti noi l'amore per la montagna = nus à tacât oppure passât a ducj l'amôr pe mont
  • 3a

    v.tr. atacâ Copie

    sport (ass., fâ une o plui azions)
    l'Udinese ha attaccato tutti gli ultimi dieci minuti = l'Udin al à atacât ducj i ultins dîs minûts

    v.tr. tacâ Copie

    (fâ inmalâ)
    è un male che attacca le ossa = e je une malatie che e tache i vues

    v.tr. butâsi, atacâ, scorsâ, lâ sot Copie

    (assaltâ)
    attaccare le truppe avversarie = lâ sot des trupis nemiis
    hanno attaccato il villaggio = si son butâts su la vile
    le trombe suonarono l'ordine di attaccare = lis trombis a sunarin l'ordin di atacâ

    v.tr. tacâ Copie

    [FO] (fâ cuintri cun asse)
    attaccare un avversario politico = tacâ un aversari politic
  • 3b

    v.tr. tacâ, tarizâ Copie

    [FO] (criticâ)
    che cos'hai da attaccarmi sempre? = ce âstu di tarizâmi oppure di contindimi simpri?
    ha attaccato il mio discorso = al à tacât il gno discors
  • 4

    v.tr. tacâ Copie

    [FO] (scomençâ)
    ha attaccato il dibattito = al à tacât il dibatiment
    vorrei attaccare discorso = o volarès tacâ discors

    v.tr. tacâ Copie

    [TS] teatr. (scomençâ a recitâ un toc impuartant)
  • 5

    v.intr. tacâ Copie

    [FO] (incolâ)
    questa colla non attacca = cheste cole no tache
  • 6

    v.intr. tacâ, cjapâ Copie

    [FO] (cjapâ)
    il pero ha attaccato subito = il piruçâr al à tacât subit
    l'innesto non ha attaccato = l'incalm nol à cjapât

    v.intr. tacâ, cjapâ pît Copie

    (vê sucès, interessâ)
    il suo programma ha attaccato = il so program al à cjapât pît
    sono idee che non attaccano = a son ideis che no tachin

    v.intr. tacâ Copie

    (in loc., par dî che alc nol convinç)
    non attacca! = no tache!
  • 7

    v.intr. tacâ Copie

    [FO] (scomençâ)
    la mamma attaccò con la sua solita solfa = la mame e tacà cu la sô liende di simpri
    non attaccare anche tu! = no stâ a tacâ ancje tu!

    v.intr. tacâ, tacâ sot Copie

    (tacâ a vore)
    domani attacchiamo alle otto = doman o tachìn a vot

    v.intr. tacâ Copie

    (scomençâ a fevelâ)
    quando attacca non la finisce più = cuant che al tache no le finìs plui
  • 8

    v.intr. jentrâ, tacâ Copie

    [TS] mus. (il scomençâ a sunâ, ancje di un sôl strument)
    ora attacca il violino = cumò al tache il violin
    si attacca in levare = si tache in jevâ

locuzions

    attaccare al chiodo
  • [CO] (cjale appendere al chiodo)
  • attaccare bottone
  • tacâ un boton, tacâ botonsCopie
    [CO] (blocâ cdn. intune discussion che no finìs plui)
    è famoso per attaccare bottone = al è famôs par tacâ botons
  • butâ la peraule, tacâ botonCopie
    (tacâ a fevelâ cun cui che no si cognòs)
    chiese l'ora giusto per attaccare bottone = al domandâ la ore juste par butâ la peraule
  • attaccare briga
  • tacâ beghe, cjatâ cuistion, triscâle, tacâle, begâCopie
    [CO] (scomençâ une barufe)
    è un tipo che attacca briga con facilità = al è un che al cjate cuistion facilmentri non vale al pena di attaccare briga per così poco = no paie la pene di begâ par cussì pôc vuoi attaccare briga? = vûstu tacâ beghe?
  • attaccare discorso
  • [CO] (cjale attaccare bottone)
  • attaccare il cappello al chiodo
  • sistemâsiCopie
    [CO] (sistemâsi, massime maridant une femine siore)
  • attaccare il telefono
  • meti jù il telefon, butâ jù il telefonCopie
    [CO] (sierâ une telefonade)
    mi ha attaccato il telefono senza rispondermi = mi à butât jù il telefon cence rispuindimi
  • attaccare una parete
  • tacâ une parêtCopie
    [TS] sport (intal alpinisim, scomençâ une scjalade)
    hanno attaccato la parete est = a àn tacât la parêt est

monolengâl

butâsi intor loc.v.
Lâ cuintri di cdn. cun empit
esemplis
"sul pat lu fermà un berghelâ incomprensibil, armis pontadis sù par se, e daûr di chês cuatri voi di cosacs che lu smiravin, Matie fûr di se al le jù istès, ma chei si butarin intor di lui"
gjavât fûr di "Sul agâr" di Pieri Menis
butâsi intor loc.v.
Metisi alc intor o parsore, soredut a la svelte
esemplis
"si butà intor une gjachete di maie di lane"
gjavât fûr di "Fûr di timp" di Jolanda Mazzon
torne sù
torne sù