Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
bambino
torne indaûr

bilengâl

bambino s.m., adi.
  • 1a

    s.m. canai, frut Copie

    [FO] (la persone cuant che e à pocs agns)
    fin da bambino = di frut in sù
    non fare il bambino = no stâ a fâ il frut
    un bel bambino = un biel frut

    s.m. creature, canaie, fruts Copie

    (intindint il complès di fîs e fiis)
    hanno cinque bambini = a àn cinc fruts
    portare i bambini a scuola = menâ a scuele i fruts
  • 1b

    s.m. frut Copie

    [FO] (frut mascli)
    aveva un bambino e una bambina = al veve un frut e une frute

    s.m. frut Copie

    (fi mascli)
    dopo tre femmine, ora attendeva un bambino = daspò di trê frutis, cumò e spietave il frut
  • 1c

    s.m. frut, fion Copie

    [FO] (par clamâ, cun afiet o ironie, personis masculinis adultis)
    bambino mio, cosa vuoi che ti dica? = frut gno, ce vuelistu che ti disi?
  • 2

    s.m. frut, benedet Copie

    [FO] (persone che no sa rangjâsi, limitade)
    non puoi affidare una responsabilità simile a quel bambino! = no tu puedis dâi une responsabilitât cussì a di chel benedet!
  • 3

    s.m. Frutin, Frut Copie

    [FO] (Jesù di frut, soredut tes rapresentazions artistichis e tai presepis, ancje cu la iniz. maiusc.)
    una statua della Madonna col Bambino = une statue de Madone cul Frutin
  • 4a

    adi. frut Copie

    [FO] (di persone une vore zovine)
    era ancora un bambino quando si sposò = al jere inmò frut cuant che si maridà
  • 4b

    adi. frut Copie

    [FO] (di persone semplice, cjandide, biade)
    è ancora molto bambino = al è ancjemò une vore frut

    adi. malmadûr, frut Copie

    (no svilupât ad in plen)
    una nazione bambina = une nazion malmadure
    uno stato ancora bambino = un stât inmò frut

locuzions

    aspettare un bambino
  • spietâ un frutCopie
    [CO] (par une femine, jessi in gravidance, par un om, jessi par vê un fi)
    sua moglie aspetta un bambino = la sô femine e spiete un frut
  • bambino blu
  • frut blu, frut cianoticCopie
    [TS] med. (frut a pene nassût cun cianosi congjenite par difiet cardiac o polmonâr)
  • bambino in provetta
  • frut in provinCopie
    [CO] (frut concepît in forme artificiâl)
  • bambino prodigio
  • frut portentCopie
    [CO] (frut che al à capacitâts e cualitâts plui grandis di chês normâls pai siei agns)
    è un bambino prodigio = al è un frut portent
  • buttare il bambino con l'acqua sporca
  • netâ l'ort cun dutis lis verzisCopie
    [CO] (butâ di bande alc cence cerni ce che al è bon di ce che nol è bon)
  • buttare l'acqua sporca con il bambino dentro
    da bambino
  • di frut, di piçulCopie
    [CO] (intant de infanzie)
    da bambino mi recavo in visita dalla nonna = di frut o levi a cjatâ la none
  • Gesù bambino
  • Jesù BambinCopie
    [CO] (Jesù di frut, soredut tes rapresentazion artistichis e tai presepis)
    ancora non è Natale e non si può mettere Gesù bambino nel presepio = ancjemò nol è Nadâl e no si pues meti Jesù bambin tal presepi
  • gettare il bambino con l'acqua sporca
    gettare l'acqua sporca con il bambino dentro

monolengâl

creature s.f.
(cre-a-tu-re)
Ogni vivent, in particolâr ogni persone, par vie che daûr de tradizion religjose a derivin de creazion di Diu
esemplis
"dutis lis creaturis dal bosc"
gjavât fûr di "Un bosc cence colôrs" di Franca Mainardis
"no si saveve se a jerin creaturis viventis o machinis"
gjavât fûr di "La invasion" di Checo Tam
"i ti prei, Madonuta, tu la pi cjara creatura dai Signour. I ti prei in pont di muart"
gjavât fûr di "I Turcs tal Friûl" di Pier Paolo Pasolini
Viôt ancje: crature
creature s.f.
(cre-a-tu-re)
Persone te etât de infanzie, o ancje prime dal part
sinonims
esemplis
"e passave miezis zornadis framieç des scunutis a rimirâsi lis creaturis "
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
creature s.f.
(cre-a-tu-re)
Ancje riferît a persone adulte, tant che espressions di afiet, compassion e v.i.
sinonims
fi, fion
esemplis
"no podeve capî jê, creature… "
gjavât fûr di "La tiere di Lansing" di Maria Forte
"no stait a vê pôre, creature. Jo o soi ca par judâus"
gjavât fûr di "La maghe no fale" di Pieri Menis
"ce vite grame che e veve di menâ, puare creature!"
gjavât fûr di "Il sium di Lissandri" di Franca Mainardis
creature s.f.
(cre-a-tu-re)
Femine, massime in espressions cun adietîfs che a specifichin la sô bielece
esemplis
"une creature deliziose, invezit, vistude di sede sgargiante, cjalcis colôr cinise, scarpis lustris"
gjavât fûr di "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
creature s.f.
(cre-a-tu-re)
Risultât dal creâ o ancje consecuence, direte o indirete, di une azion, di une situazion e v.i.
sinonims
esemplis
"jo creatôr mudât, cumò, tune creature de mê sbisie di poete"
gjavât fûr di "In scolte..." di Dino Virgili
torne sù
torne sù