Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
baracca
torne indaûr

bilengâl

baracca s.f.
  • 1

    s.f. barache, casot Copie

    [AU] (costruzion a la buine, doprade par meti imprescj o ancje di cjase misare o provisorie)
    il tagliaerba è nella baracca degli attrezzi = il seejerbe al è tal casot dai imprescj
    le baracche del campo profughi = lis barachis dal cjamp rifugjâts
  • 2

    s.f. argagn, catan Copie

    [CO] (robe o imprest o veicul che al funzione mâl)
    che baracca di moto! = ce catan di moto!
    sposta quella baracca = pare in bande chel argagn
  • 3

    s.f. barache, barcje Copie

    [AU] (famee, ativitât, aministrazion)
    la madre mandava avanti la baracca = la mari e parave indenant la barcje oppure la barache

locuzions

    aiutare la baracca
  • judâ la barcje, judâ la baracheCopie
    [CO] (dâ une man intune situazion dificile)
  • andare in baracca
  • lâ in fas, lâ cui pîts par aiar, lâ cul cûl par aiar, lâ in casinCopie
    [CO] (finîle mâl)
    l'affare è andato in baracca = l'afâr al è lât in casin
  • baracca e burattini
  • çus e vergons, sacs e râfsCopie
    [CO], [TS] (dut ce che si à, che si è daûr a fâ)
    ha lasciato baracca e burattini = al à molât çus e vergons
  • mandare in baracca
  • [CO] (cjale mandare in rovina)
  • piantare baracca e burattini
  • plantâ sac e râfs, plantâ çus e vergons, implantâ manarie e manarin, implantâ sac e râfs, bandonâ çus e vergonsCopie
    [CO] (molâ sù dut ce che si à)
    date le difficoltà burocratiche ha piantato baracca e burattini = par vie des dificoltâts burocratichis al à molât çus e vergons oppure al à lassât sù dut

monolengâl

argagn s.m.
(ar-gagn)
Ogjet che al covente par fâ un ciert lavôr
sinonims
esemplis
"nissun louc da la vila al incantesemava come la favria di Cupa che a è inmò cun ducj i argagns in ordin"
gjavât fûr di "Cocali" di Novella Cantarutti
argagn s.m.
(ar-gagn)
[CO] (tecn.) Furniment par tacâ un nemâl devant dal tamon dal cjar
sinonims
zovel
esemplis
"puare zovine, sal jere seât di bessole [il fen] e cumò e jere daûr a menâsal a cjase cun chê uniche vacjute tacade cul argagn"
gjavât fûr di "Il muc" di Roberto Ongaro
argagn s.m.
(ar-gagn)
[TS] (pescj.) Sorte di rêt par pescjâ
argagn s.m.
(ar-gagn)
Robe in sens gjenerâl (fam.)
sinonims
imprest, robul, tramai, truc, cjossul, cjosse, robe, afâr
esemplis
"o vevi fabricâts argagns di ogni fate"
gjavât fûr di "Il dolfin" di Carlo Sgorlon
argagn s.m.
(ar-gagn)
Robe fate di mecanisims complès
sinonims
aparât, dispositîf, mecanisim, ordegn, tramai, striament
esemplis
"a Toni i sarès plasût smontâ dut l'argagn [un videozûc] par cirî di capî dulà che a jerin i trucs"
gjavât fûr di "Lis pinessis" di Checo Tam
"i fasè viodi un dissen, un argagn par tirâ frecis [une balestre]"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
argagn s.m.
(ar-gagn)
Robe o imprest o veicul che al funzione mâl o che al è dificil di fâ funzionâ (fam.)
sinonims
biroç, carabere, cjossul, grabatul, imprest, strafaniç, trabacul, tramai, striament, catan, scarabere
esemplis
"il prin ciclist dal paîs al è stât Zili fari che, tal 1890, si jere fat di bessôl un argagn dut di fier, ancje lis ruedis che al varà pesât sul cuintâl"
gjavât fûr di "Amîs come prime" di Alan Brusini
"argagns scuintiâts che si rompevin ogni moment"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
argagn s.m.
(ar-gagn)
Part dal cuarp cuntune cierte funzion
sinonims
esemplis
"lis crisis psicomotoriis a influissin sul cerviel, l'argagn de cognizion, de afetivitât e dal lengaç"
gjavât fûr di "Il cjâf dai furlans" di Franc Fari
argagn s.m.
(ar-gagn)
Element, soredut struturât in maniere complesse, che al à une cierte funzion (fig.)
sinonims
orghin, aparât, imprest, atrument
esemplis
"chei che a lavorin tai uficis, tes scuelis e tai argagns dal stât."
gjavât fûr di "Cuintristorie dal Friûl dal 1866 fint in dì di vuê" di Francesc Placerean
"un argagn burocratic destinât a distribuî jutoris aes associazions "
gjavât fûr di "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
detulis
"cui che al mangje il vuadagn che al tiri l'argagn"
"cui che al tire il vuadagn al tire ancje l'argagn"
"no si discor che la vacje no tiri ma al è rot l'argagn"
torne sù
torne sù