Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
barra
torne indaûr

bilengâl

barra s.f.
  • 1a

    s.f. jeve, stangje, sbare Copie

    [CO] (aste di metal, di len o di altris materiâi doprade tant che jeve par movi machinaris)
    la barra di manovra = la jeve di manovre

    s.f. jeve, sbare Copie

    [TS] mar. (jeve par guviernâ il tamon di une barcje)

    s.f.

    [TS] aer. (cjale cloche)
  • 1b

    s.f. stangje, sdrangulin, lame, sbare, tres Copie

    [CO] (baston di len o di fier o di altri materiâl)
    la finestra è chiusa con una barra = il barcon al è sierât cuntune lame oppure sbare oppure cuntun tres oppure sdrangulin
    lo ha ferito con una barra di ferro = lu à ferît cuntune stangje di fier
  • 1c

    s.f. sbare Copie

    [CO] (toc lunc di metal, massime di grant valôr)
    una barra di argento = une sbare di arint
  • 2

    s.f. baston Copie

    [CO] (toc di prodot alimentâr)
    una barra di mandorlato = un baston di mandolât
  • 3

    s.f. sbare Copie

    [CO] (segn grafic par dividi, scancelâ e sim.)

    s.f. dividût, su, dividût par Copie

    [TS] mat. (segn di frazion)
    quattro barra due = cuatri su doi oppure dividût par doi
  • 4

    s.f. smuars Copie

    [CO] (part dai furniments che e va te bocje dal cjaval)

    s.f. smuars Copie

    [TS] vet. (spazi tra i dincj dal voli e i masselârs dal cjaval là che si poie il smuars)
  • 6

    s.f. sbare Copie

    [TS] gjeol. (toc di cret no facil di erodi)

    s.f.

    (cjale barra di foce)
  • 7

    s.f. sbare Copie

    [TS] tecn. (tes provis dai implants di television, impuls che al mande bandis claris e scuris in alternance)
  • 8

    s.f. fîl Copie

    [TS] med. (te cure dai dincj, fîl metalic doprât par puints dentaris)
  • 9

    s.f. sbare Copie

    [TS] inform. (colone o bloc di botons cul non dai struments e des aplicazions a disposizion)
    barra di stato = sbare di stât

locuzions

    barra antirollio
  • sbare antirulamentCopie
    [TS] mec. (tes sospensions di un autoveicul, dispositîf che al sbasse il rulament)
  • barra di colore
  • sbare di colôr, bande di colôrCopie
    [TS] tecn. (tes provis dai implants televisîfs, ognidune des vot bandis verticâls di colôr diferent che a comparissin sul schermi dal cinescopi)
  • barra di foce
  • baridure di fôs, baridureCopie
    [TS] gjeol. (cordon di materiâl sedimentari li de fôs di un flum, te jentrade di un puart e v.i.)
  • barra di rimorchio
  • [TS] mec. (cjale barra di traino)
  • barra di torsione
  • sbare di torsionCopie
    [TS] mec. (tes sospensions dai autoveicui, sbare elastiche di açâl che e sostituìs sustis o balestris)
  • barra di traino
  • sbare di tîr, sbare di rimorchiCopie
    [TS] mec. (sbare di fier, massime cun articolazion, pal atac di rimorchis ai veicui che a tirin)
  • barra di trazione
  • [TS] mec. (cjale barra di traino)
  • barra premistoffa
  • jevute cjalcjestofeCopie
    [TS] tecn. (jeve par alçâ o sbassâ il pidut cjalcjestofe sul plan di lavôr des machinis di cusî)
  • barra scanalata
  • sbare scanaladeCopie
    [TS] tecn. (tal torni paralêl, bare che e trasmet il moviment dal mandrin al carel puarteutensii)
  • barra spaziatrice
  • sbare di spaziament, sbare di spaziCopie
    [TS] tecn. (tes machinis di scrivi o tes tastieris in gjenar, tast lunc de ultime rie di tascj in bas che al comande l'inseriment di spazis blancs tra i caratars)

monolengâl

dividût adi.
(di-vi-dût)
Che al forme une unitât par so cont, ancje se al pues jessi dongje cun altris o intun stès complès
esemplis
"tai siei ditics lis parts dividudis a àn sens dome tal lôr jessi cubie"
gjavât fûr di "Armoniis di ponts in moviments" di Erika Adami
dividût adi.
(di-vi-dût)
Che al è fat di plui parts, che al à plui parts che lu componin
esemplis
"la scachiere: taule cuadrade dividude in 64 caselis, blancjis e neris, alternadis"
gjavât fûr di "Zuìn di scacs" di Nilde Teresa Negro
"300 oris di insegnament, dividudis in: 85 di lezion frontâl, 115 di laboratori pratic e 100 di tirocini e di elaborât finâl"
gjavât fûr di "La tutele de lenghe furlane a scuele" di Patrizia Pavatti
"si trate di une oparute enciclopediche dividude in sîs parts [la Fabrica intellectualis dal udinês Marcantonio Luigini]"
gjavât fûr di "Il brevet" di Mario Turello
dividût adi.
(di-vi-dût)
Che nol è in cunvigne, che nol è dacuardi
esemplis
"se no fos intervignude la istituzion, i furlans, dividûts in clapis e claputis, no si saressin mai metûts in cunvigne su cheste cuistion [chê de grafie]"
gjavât fûr di "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
dividût adi.
(di-vi-dût)
[CO] (mat.) In espressions aritmetichis al segne la operazion de division
esemplis
"dodis dividûts cuatri a fasin trê"
dividût adi.
(di-vi-dût)
[TS] (anat.) Di orghin, che al à incisions plui o mancul fondis
torne sù
torne sù