Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
barra
torne indaûr

bilengâl

barra s.f.
  • 1a

    s.f. jeve, stangje, sbare Copie

    [CO] (aste di metal, di len o di altris materiâi doprade tant che jeve par movi machinaris)
    la barra di manovra = la jeve di manovre

    s.f. jeve, sbare Copie

    [TS] mar. (jeve par guviernâ il tamon di une barcje)

    s.f.

    [TS] aer. (cjale cloche)
  • 1b

    s.f. stangje, sdrangulin, lame, sbare, tres Copie

    [CO] (baston di len o di fier o di altri materiâl)
    la finestra è chiusa con una barra = il barcon al è sierât cuntune lame oppure sbare oppure cuntun tres oppure sdrangulin
    lo ha ferito con una barra di ferro = lu à ferît cuntune stangje di fier
  • 1c

    s.f. sbare Copie

    [CO] (toc lunc di metal, massime di grant valôr)
    una barra di argento = une sbare di arint
  • 2

    s.f. baston Copie

    [CO] (toc di prodot alimentâr)
    una barra di mandorlato = un baston di mandolât
  • 3

    s.f. sbare Copie

    [CO] (segn grafic par dividi, scancelâ e sim.)

    s.f. dividût, su, dividût par Copie

    [TS] mat. (segn di frazion)
    quattro barra due = cuatri su doi oppure dividût par doi
  • 4

    s.f. smuars Copie

    [CO] (part dai furniments che e va te bocje dal cjaval)

    s.f. smuars Copie

    [TS] vet. (spazi tra i dincj dal voli e i masselârs dal cjaval là che si poie il smuars)
  • 6

    s.f. sbare Copie

    [TS] gjeol. (toc di cret no facil di erodi)

    s.f.

    (cjale barra di foce)
  • 7

    s.f. sbare Copie

    [TS] tecn. (tes provis dai implants di television, impuls che al mande bandis claris e scuris in alternance)
  • 8

    s.f. fîl Copie

    [TS] med. (te cure dai dincj, fîl metalic doprât par puints dentaris)
  • 9

    s.f. sbare Copie

    [TS] inform. (colone o bloc di botons cul non dai struments e des aplicazions a disposizion)
    barra di stato = sbare di stât

locuzions

    barra antirollio
  • sbare antirulamentCopie
    [TS] mec. (tes sospensions di un autoveicul, dispositîf che al sbasse il rulament)
  • barra di colore
  • sbare di colôr, bande di colôrCopie
    [TS] tecn. (tes provis dai implants televisîfs, ognidune des vot bandis verticâls di colôr diferent che a comparissin sul schermi dal cinescopi)
  • barra di foce
  • baridure di fôs, baridureCopie
    [TS] gjeol. (cordon di materiâl sedimentari li de fôs di un flum, te jentrade di un puart e v.i.)
  • barra di rimorchio
  • [TS] mec. (cjale barra di traino)
  • barra di torsione
  • sbare di torsionCopie
    [TS] mec. (tes sospensions dai autoveicui, sbare elastiche di açâl che e sostituìs sustis o balestris)
  • barra di traino
  • sbare di tîr, sbare di rimorchiCopie
    [TS] mec. (sbare di fier, massime cun articolazion, pal atac di rimorchis ai veicui che a tirin)
  • barra di trazione
  • [TS] mec. (cjale barra di traino)
  • barra premistoffa
  • jevute cjalcjestofeCopie
    [TS] tecn. (jeve par alçâ o sbassâ il pidut cjalcjestofe sul plan di lavôr des machinis di cusî)
  • barra scanalata
  • sbare scanaladeCopie
    [TS] tecn. (tal torni paralêl, bare che e trasmet il moviment dal mandrin al carel puarteutensii)
  • barra spaziatrice
  • sbare di spaziament, sbare di spaziCopie
    [TS] tecn. (tes machinis di scrivi o tes tastieris in gjenar, tast lunc de ultime rie di tascj in bas che al comande l'inseriment di spazis blancs tra i caratars)

monolengâl

lame s.f.
(la-me)
Toc lunc e fin di metal, o in cualchi câs di altris materiâi, di ogjets fats par taiâ
esemplis
"la massanghete cu la lame largje no i mancjave mai a Titon, simpri pronte a ubidî cul fîl uçât e lustri"
gjavât fûr di "Chê massanghe plui grande" di Maria Forte
"par fermâ la man di chel birbant, jê veva cjapât in sbalio la lama da la britula e si veva sanganât duta la man"
gjavât fûr di "Tinuta la sartorela" di Ranieri Mario Cossâr
lame s.f.
(la-me)
Toc lunc e fin, ciertis voltis ancje ben larc, di metal o in cualchi câs ancje di altris materiâi, cun funzions mecanichis o struturâls, ancje no par taiâ
esemplis
"[il cjaruç al veve] il cjarpint cu lis spinis di fiar, lis stangjis slissis tarondis, ben inferât che lis listis e lis lamis a finivin cuntun biel riçot o cuntune biele rose di fiar"
gjavât fûr di "Il cjaruç dai Bas" di Dino Virgili
"al inclaudà parsore [de agacie par fâ la scraçule] une lame di cjastinâr tant secje che e pareve di fiar"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
lame s.f.
(la-me)
Cualsisei robe, ancje imateriâl, che e sedi lungje e fine o che in cualchi maniere si puedi calcolâ che e taie (fig.)
esemplis
"une lame di soreli e sclarive la linde"
gjavât fûr di "Îr e doman" di Gianni Gregoricchio
"là insom, su la nêf e salte fûr da un grant puarton une lame largje di lûs che e taie in doi il tapêt di nêf"
gjavât fûr di "Timp di infier" di Pieri Somede dai Marcs
lame s.f.
(la-me)
Estension cuvierte di aghis fermis e bassis
sinonims
agaçâl, cormanie, lamanic, sfuei, sfueat
esemplis
"la fumate di palût e monte dilunc i cjanâi e lis lamis, e ingasie di blanc lis cjarandis e lis cisis"
gjavât fûr di "Friûl di Invier" di Dino Virgili
torne sù
torne sù