Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
battente
Torna indietro

bilingue

battente , ,
  • 2

    adi. fis Copia

    [CO] (cence polse)
    pioggia battente = ploie fisse

    adi. fuart Copia

    (violent, intens)
    un sole battente = un soreli fuart oppure un soreli che al çoche
  • 3a

    s.m. ante Copia

    [TS] (ôr di un barcon o di une puarte che si cumbine cul telâr)
    il battente della finestra = la ante dal barcon

    s.m.

    [TS] (vedi battitoio)
  • 3b

    s.m. ante Copia

    [TS] (puest là che e bat la volade de puarte)
  • 3c

    s.m. batude Copia

    [CO] (portele)
    i battenti dell'armadio = lis batudis dal armâr

    s.m. tapon Copia

    (toc che al siere un baûl)
  • 4

    s.m. batecul, batocj, batel Copia

    [CO] (imprest che si dopre par tucâ)
  • 5

    s.m. batude Copia

    [CO] (part interne de cjampane là che al bat il banducel)
  • 6

    s.m. batude Copia

    [TS] (intune bocje a batude, dislivel tra il pont plui alt de bocje e la superficie dal licuit tal contignidôr di li che si aurìs)

locuzioni

    a tamburo battente
  • bot e sclopCopia
    [CO] (daurman)
    gli ha risposto a tamburo battente = i à rispuindût bot e sclop
  • bocca a battente
  • bocje a batudeCopia
    [TS] (viertidure di un serbatori, di une condote e sim., che e sta dute sot dal nivel dal licuit contignût)
  • luce a battente
  • [TS] (vedi bocca a battente)
  • mazza battente
  • maceCopia
    [TS] (la part mobile dal mai)

monolingue

batude s.f.
(ba-tu-de)
Azion di bati, colp, ancje ritmât e ripetût
esempi
"al scomence a dâi colps di gnûf al rôl. Cheste volte lis batudis i sameavin fuartis e ben centradis, ma in realtât no jerin miôr di chês di prime"
da "Il rôl" di Zuan Morsan
"i pareve parfin che il falcet no i taiàs. E alore al decidè di dâi une batude"
da "I furlans e la creance" di Riedo Pup
batude s.f.
(ba-tu-de)
Il bati o il jessi batût intun confront, intun scuintri, intune bataie e v.i.
esempi
"a è famose la batude che a derin ai Turcs tal 1477 chei di Mortean"
da "Poesie Friulane" di Giovanni Battista Gallerio
batude s.f.
(ba-tu-de)
Il bati dal cûr o dal pols
esempi
"«Biele, biele, biele!», al zigave a mut dentri da la anime, a ogni batude di sanc tai timplis"
da "Aghelusinte" di Dino Virgili
"ogni cûr / la sô batude, / ogni amôr / à la sô mude"
da "Elegie in friulano" di Franco De Gironcoli
batude s.f.
(ba-tu-de)
Pression su di un boton de machine di scrivi par bati un caratar e caratar che al ven cussì scrit
esempi
"cuant che i rivavi a scrivi cualchi rie, sepi Diu parcè, al sparive dut: lis batudis che i fracavi, no jerin chês che i vevi fracât"
da "L’ordenadôr" di Marisa Gregoris
"une cartele di 30 riis par 60 batudis"
batude s.f.
(ba-tu-de)
Frase di dialic, spec. intun toc di teatri, cine e v.i.
esempi
"i atôrs ae prove pal concors no àn pierdude une batude"
da "Storie e cronistorie dal teatri in Friûl" di Bepi Agostinis
"si veve fermât, che no si visave plui nuie dal toc che i restave par finî la batude"
da "La Passion" di Alviero Negro
batude s.f.
(ba-tu-de)
Frase spiritose
sinonimi
butade, botonade
esempi
"nol pierdeve mai il so spirt e nancje nol sparagnave mai la batude da ridi"
da "Moris di baraç" di Riedo Pup
"jo o tabaiavi a manete, o cjantavin, o disevin batudis, o bevevin, o fumavin"
da "I cjançonîrs" di Pauli Cantarut
batude s.f.
(ba-tu-de)
Part di soiâr o di antîl o di altre struture li che e va a cometisi la puarte, la portele, il barcon e v.i.
esempi
"a scûr mi soi inçopedade inte batude de puarte"
da "A proposit di miserie" di Pieri Somede dai Marcs
batude s.f.
(ba-tu-de)
[TS] (tecn.) Toc di len dal mulin, che si môf sù e jù intant che la muele e zire par fâ vignî jù i grans un pôc par volte
sinonimi
scjassul
batude s.f.
(ba-tu-de)
[TS] (mus.) Unitât di timp che sul pentagram si le rapresente dentri di dôs sbaris verticâls
sinonimi
esempi
"nol covente che cheste part e sedi sunade tal esat numar di batudis segnadis"
da "Par une guide a la musiche oniriche" di Zorç Cjanton, Pauli Cantarut
batude s.f.
(ba-tu-de)
Azion di polizie o di militârs par cirî criminâi o nemîs
esempi
"Anton e Alexandr, comandants di un trop [di partigjans] che vie pe batude [fate dai nazifassiscj] al veve pierdût ogni contat cul rest dal Bataion, a deciderin di lassâ il Friûl par tornâ in Svuizare"
da "Daniel e i rus che a scombaterin cui partigjans furlans" di Pieri Stefanutti
batude s.f.
(ba-tu-de)
Zîr che si fâs a domandâ alc di regâl
esempi
"il prin dì dal an a buinore, e in cualchi paîs ancjemò in vie pe gnot, i fruts o i coscrits a lavin ucant e vivant a la batude"
da "Bondì, bon an, deitmi la buine man!" di Piera Rizzolatti
batude s.f.
(ba-tu-de)
Sume di bêçs che si è rivâts a scuedi
esempi
"al faseve il spachenapis e al zirave cuntune coce picjade te cinturie e al meteve dentri la batude"
da "Jacun pitôr" di Andreina Nicoloso Ciceri
batude s.f.
(ba-tu-de)
[TS] (ornit.) Cjant di cierts uciei
esempi
"rusignûl benedèt, tu tu mi âs cjantât batudis di passion la gnot passade"
da "El rusignûl" di Dolfo Zorzut
"lontan si sint une batude di rusignûl"
da "Gnot di Mai" di Emilio Nardini
batude s.f.
(ba-tu-de)
[TS] (sport) Tal tenis, tal ping pong, tal volley e v.i., colp par meti in zûc la bale
sinonimi
batude s.f.
(ba-tu-de)
Licuit che al reste dopo di vê fat la spongje
sinonimi
pignot
esempi
"ruba buina, si sa, che a na fâs mâl, / cun batuda, calostra o cun bon seir"
da "Nons di ciertas pietanças che ai usava mangjâ una volta tal Cjanâl da Vâl Pesarina" di Bepo Rupil
"la none e sbat la butilie de sbrume par fâ la spongje; la batude la bevarà il nono, par slizerî il sanc"
da "Viarte in mont" di Sergio Visentin
proverbi
"cui che al è scotât te meste al sofle te batude"
Torna in Cima
Torna in Cima