-
1a
v.tr.
bati
[
FO] (dâ jù plui voltis su di alc)
battere chiodi = bati clauts
battere i materassi = bati i jets
battere i panni = bati i vistîts
battere il tappeto = bati il tapêt
-
1b
v.tr.
petâ, pacâ
[
FO] (dâ jù, petâ jù a cdn.)
il padre lo ha battuto = so pari lu à petât oppure i à petât
-
1c
v.tr.
tibiâ, bati
[
FO] (bati par dividi i grans de bule o dal curubul)
battere i fagioli = bati i fasûi
battere il grano = tibiâ il forment
v.tr.
bati, scomâ, davoni
(bati par fâ colâ)
battere le nocciole = bati nolis
battere le noci = bati coculis
-
1d
v.tr.
bati
[
FO] (segnâ cun colps o bots)
battere il piede suonando la chitarra = bati il pît sunant la ghitare
le campane hanno battuto le tre = lis cjampanis a àn batût trê bots
-
1e
v.tr.
bati
[
TS]
(massime tal balon, tirâ la bale par tacâ o par tornâ a tacâ il zûc daspò di une infrazion)
battere un calcio di rigore = bati un rigôr
battere una punizione = bati une punizion
-
1f
v.tr.
bati
[
TS]
(tal tenis, tal volley o bale a svol e v.i., fâ une batude, ancje ass.)
battere la palla decisiva = bati la bale decisive
ha battuto lungo = al à batût lunc
-
2a
v.tr.
bati, petâ, dâ dentri
[
FO] (dâ un colp, pocâ cence volê cuintri di alc)
attento a non battere la testa = stâ atent di no bati il cjâf
-
2b
v.tr.
bati
[
CO] (movi svelte une part dal cuarp)
battere la coda = bati la code
battere le ali = bati lis alis
battere le ciglia = bati i ceis
-
3
v.tr.
bati
[
CO] (scrivi cuntun imprest a tastiere)
il testo deve essere battuto a macchina = il test al à di sei batût a machine
-
4
v.tr.
bati
[
TS]
(colpî un obietîf cun tancj tîrs di artiliarie)
il settore è stato battuto da fuoco intenso = il setôr al è stât batût di fûc fis
-
5a
v.tr.
passâ, bati
[
CO] (passâ pardut, soredut par cirî alc)
abbiamo battuto il bosco in cerca di funghi = o vin passât il bosc a cirî foncs
la polizia batte il quartiere = la polizie e bat il cuartîr
v.tr.
bati, cjapâ, sielzi
(sielzi tra plui pussibilitâts par rivâ a di un obietîf)
battere una pista sbagliata = bati oppure sielzi une piste falade
-
5b
v.intr.
bati, bati il marcjepît
[
CO] (prostituîsi su la strade)
la ragazza batteva da tre mesi = la fantate e bateve il marcjepît di trê mês incà
-
6
v.tr.
bati, lâ parsore
battere gli avversari = bati i aversaris
sono riuscito a battere il campione = o soi rivât a bati il campion
v.tr.
bati
(miorâ)
battere il primato mondiale = bati il primât mondiâl
v.tr.
bati
(jessi miôr di cdn.)
battere in furbizia = bati in furbetât
battere nella forza = bati te fuarce
-
7
v.tr.
bati
[
TS]
(rilevâ la posizion planimetriche e altimetriche cul partî dal pont di stazion)
bisogna battere le quote = bisugne bati lis cuotis
-
8a
v.intr.
bati, petâ
battere col sedere per terra = bati cul cûl par tiere
-
8b
v.intr.
bati
[
FO] (colâ su alc, soredut cun regolaritât)
la pioggia batte sui coppi = la ploie e bat sui cops
v.intr.
bati
il sole batte sul versante meridionale della montagna = il soreli al bat su la cueste meridionâl de mont
-
8c
v.intr.
bati, tucâ
[
CO] (bati par che a vierzin)
battere alla porta = bati la puarte
-
9
v.intr.
bati
il cuore batte con regolarità = il cûr al bat regolâr
sento il cuore che mi batte in testa = o sint il cûr che mi bat tal cjâf
v.intr.
bati, tremâ
(pulsâ plui fuart dal normâl, par fadie, emozion, pôre e sim.)
le batteva il cuore per la paura = i tremave il cûr di pôre
mi batteva il cuore per la gran corsa = mi bateve il cûr pe grande corse
v.intr.
(in loc.v., inamorâ)
fare battere il cuore a un ragazzo = fâ bati il cûr a un fantat
-
10
v.intr.
bati, bati dûr
battere e ribattere = bati e tornâ a bati
batteva su quell'argomento = al bateve dûr su oppure al tocjave chel cantin
-
11a
s.m.
bati
[
TS]
(dome sing., segnâl di ritmi di un diretôr di orchestre, di un mestri di musiche)
il maestro batte il tempo = il mestri al bat il timp
-
11b
v.tr.
bati
[
TS]
(dome sing., timp fuart di une batude musicâl)
cominciare in battere = scomençâ in bati