Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
bruciare
Torna indietro

bilingue

bruciare ,
  • 1a

    v.tr. brusâ Copia

    [FO] (consumâ, distruzi, disfâ cul fûc)
    l'incendio ha bruciato gli alberi = il fûc al à brusât i arbui
  • 1b

    v.tr. brusâ Copia

    [FO] (ruvinâ, vuastâ cun brusaduris, scotadis)
    ha bruciato il vestito con la sigaretta = al à brusât il vistît cul sigaret

    v.tr. brusâ, brustulâ Copia

    (ruvinâ il mangjâ cueint masse)
    attento a non bruciare le patate = atent di no brusâ lis patatis
  • 1c

    v.tr. brusâ, scotâ, sbrovâ, ustionâ Copia

    [FO] (fâ une scotade, une ustion)
    l'olio bollente gli ha bruciato un dito = il vueli bulint i à scotât un dêt

    v.tr. brusâ, scotâ Copia

    (ancje ass.)
    il sole brucia = il soreli al bruse
  • 1d

    v.tr. brusâ Copia

    [CO], [TS] (cauterizâ une feride)
  • 2

    v.tr. brusâ Copia

    [FO] (di motôr, machine, stue e v.i., consumâ un ciert materiâl par funzionâ)
    la stufa vecchia brucia molta legna = la stue viere e bruse une vore di lens

    v.tr. brusâ, spindisi Copia

    (in rivuart dal cuarp, di un organisim vîf, doprâ une cierte energjie)
    bruciare le riserve di energia = brusâ lis risiervis di energjie
  • 3

    v.tr. brusâ, roseâ Copia

    [FO] (di acit, consumâ un ciert materiâl)
  • 4

    v.tr. brusâ Copia

    [FO] (fâ secjâ pal cjalt o pal frêt une vore fuarts)
    il caldo eccessivo brucia la terra = il calôr spropositât al bruse la tiere
    la brina ha bruciato i rosai = la zulugne e à brusât i garofolârs
  • 5a

    v.tr. straçâ, spaçâ Copia

    [FO] (doprâ mâl)
    bruciare la giovinezza = straçâ la zoventût
    bruciare le vacanze = straçâ lis fiestis
  • 5b

    v.tr. brusâ Copia

    [CO] (ruvinâ la cariere di cdn.)
    lo scandalo ha bruciato il ministro = il scandul al à brusât il ministri
  • 6

    v.tr. brusâ, dâ il fum Copia

    [TS] (passâ denant dai aversaris ancje maniere nete, ancje te ultime part de gare o partide)
    bruciare gli avversari = brusâ i aversaris oppure dâ il fum ai aversaris
  • 7a

    v.intr. brusâ Copia

    [FO] (cjapâ fûc)
    il tetto del capannone bruciava = il cuviert dal capanon al brusave
  • 7b

    v.intr. brusâsi Copia

    [FO] (di mangjative, ruvinâsi cul masse cuei)
    gira la frittata, se no brucia = volte la fertaie che se no si bruse
  • 8

    v.intr. scotâ Copia

    [FO] (jessi une vore cjalt)
    la padella brucia = la fersorie e scote
  • 9

    v.intr. brusâ, ardi Copia

    [FO] (sintî une passion fuarte)
    brucia d'amore per lei = al art di amôr par jê

    v.intr. brusâ, ardi Copia

    (di sintiment che si pant cun fuarce)
    bruciare di rabbia = ardi di rabie
  • 10

    v.intr. brusâ Copia

    [FO] (di une part dal cuarp uman, jessi inflamade)
    mi bruciano gli occhi = mi brusin i voi

    v.intr. deventâ ros, jessi ros Copia

    (di une part dal cuarp, jessi rosse, cjalde une vore)
    bruciare in viso = jessi ros in muse
  • 11

    v.intr. brusâ Copia

    [FO] (iritâ la piel o altris parts dal cuarp)
    il sapone negli occhi brucia = il savon intai voi al bruse
  • 12

    v.intr. brusâ Copia

    [CO] (causionâ fastidi)
    il fallimento gli brucia = il faliment i bruse

locuzioni

    bruciare i ponti
  • [CO] (vedi rompere i ponti)
  • bruciare i tempi
  • [CO] (vedi bruciare le tappe)
  • bruciare il paglione
  • brusâ il paionCopia
    [CO] (no mantignî ce che si veve prometût)
  • brusâ il paionCopia
    [CO] (lâ vie cence paiâ)
  • bruciare la terra sotto i piedi
  • brusâ la tiere sot i pîtsCopia
    [CO] (jessi in pericul, vê premure di lâ vie)
    non poteva restare, gli bruciava la terra sotto i piedi = nol podeve restâ, i brusave la tiere sot i pîts
  • bruciare le labbra
  • scjampâ di bocje, scotâ su la lengheCopia
    [CO] (di peraule, frase o discors che no si rive a tasê)
    una rispostaccia gli bruciava le labbra = une rispuestate e jere par scjampâi di bocje oppure i scotave su la lenghe
  • bruciare le tappe
  • cori la puesteCopia
    [CO] (progredî a volop in alc)
    in azienda ha bruciato le tappe e dicono che presto sarà direttore = in dite al à corude la pueste e a disin che in curt al sarà diretôr

monolingue

roseâ v.tr.
(ro-se-â)
Muardi plui voltis alc, par mangjâlu o par fruiâlu o rompilu un pôc a la volte
esempi
"e jerin saltâts fûr un sfulmin di zupets e di saltemartins che fasevin il fisc te campagne, e specialmentri tai prâts, roseant dut ce che cjatavin di tenar e di vert"
da "Al marcjât di Vile" di Luigi Gortani
"la surîs svelte e rosee la cuarde"
da "Sacheburache" di Zuan Nazzi Matalon, Ottorino Burelli
Vedi anche: roseiâ
roseâ v.tr.
(ro-se-â)
Ruvinâ o causâ une pierdite di integritât un pôc a la volte (fig.)
sinonimi
consumâ, dissipâ, fruiâ, intacâ, magagnâ, tudâ, mangjâ
esempi
"il fûc al tache a roseâ il len, il fum si alce"
da "La salamandrie tal fûc" di Carlo Tolazzi
"al bastave dome viarzi la boghe dal mulin, che almancul la corentie no puartave vie tiare, no roseave lis renzidis e no sbregave lis rostis ca jù disot"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"ce sucedaraial ae nestre autonomie? Tancj sal domandin, intun moment dulà che il centralisim roman al rosee competencis e risorsis"
da "Riformis istituzionâls, autonomie simpri plui roseade: ve parcè. Nestre interviste a Elena D’Orlando" di Walter Tomada
roseâ v.tr.
(ro-se-â)
Di sintiment o sim., fâsi sintî di un continui, soredut causant soference (fig.)
sinonimi
ingosâ, lambicâ, mangjâ, sidiâ, tudâ, cruziâ, tormentâ
esempi
"se il lâ e il restâ al è un scugnî, alore il desideri di tornâ al rosee dentri vie come un carûl"
da "Il mont al è biel" di Riedo Pup
"nol pense che a la glorie di se stes, / e lu rosee la invidie fin sul vues"
da "Adio sperancis mês!" di Pieri Çorut
roseâ v.tr.
(ro-se-â)
Rivâ a vê un vuadagn, soredut disonest
sinonimi
esempi
"nissun al veve podût roseâ dentri, ni architets, ni presidents, ni capos uficis, ni impresaris"
da "Lis nestris rosis" di Pieri Somede dai Marcs
"intor de patrie ducj cîr nome di roseâ; lis risorsis de patrie ducj cîr nome di sfrutâlis tal so interès"
da "Amôr di patrie!" di Josef Marchet
proverbi
"bisugne riscjâ se si vûl roseâ"
"la invidie si rosee se stesse"
"nuie no si risie nuie no si rosie"
"se no si risie, no si rosie"
"tor de bielece no si rosee"
Torna in Cima
Torna in Cima