Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
bruciare
torne indaûr

bilengâl

bruciare v.tr., v.intr.
  • 1a

    v.tr. brusâ Copie

    [FO] (consumâ, distruzi, disfâ cul fûc)
    l'incendio ha bruciato gli alberi = il fûc al à brusât i arbui
  • 1b

    v.tr. brusâ Copie

    [FO] (ruvinâ, vuastâ cun brusaduris, scotadis)
    ha bruciato il vestito con la sigaretta = al à brusât il vistît cul sigaret

    v.tr. brusâ, brustulâ Copie

    (ruvinâ il mangjâ cueint masse)
    attento a non bruciare le patate = atent di no brusâ lis patatis
  • 1c

    v.tr. brusâ, scotâ, sbrovâ, ustionâ Copie

    [FO] (fâ une scotade, une ustion)
    l'olio bollente gli ha bruciato un dito = il vueli bulint i à scotât un dêt

    v.tr. brusâ, scotâ Copie

    (ancje ass.)
    il sole brucia = il soreli al bruse
  • 1d

    v.tr. brusâ Copie

    [CO], [TS] med. (cauterizâ une feride)
  • 2

    v.tr. brusâ Copie

    [FO] (di motôr, machine, stue e v.i., consumâ un ciert materiâl par funzionâ)
    la stufa vecchia brucia molta legna = la stue viere e bruse une vore di lens

    v.tr. brusâ, spindisi Copie

    (in rivuart dal cuarp, di un organisim vîf, doprâ une cierte energjie)
    bruciare le riserve di energia = brusâ lis risiervis di energjie
  • 3

    v.tr. brusâ, roseâ Copie

    [FO] (di acit, consumâ un ciert materiâl)
  • 4

    v.tr. brusâ Copie

    [FO] (fâ secjâ pal cjalt o pal frêt une vore fuarts)
    il caldo eccessivo brucia la terra = il calôr spropositât al bruse la tiere
    la brina ha bruciato i rosai = la zulugne e à brusât i garofolârs
  • 5a

    v.tr. straçâ, spaçâ Copie

    [FO] (doprâ mâl)
    bruciare la giovinezza = straçâ la zoventût
    bruciare le vacanze = straçâ lis fiestis
  • 5b

    v.tr. brusâ Copie

    [CO] (ruvinâ la cariere di cdn.)
    lo scandalo ha bruciato il ministro = il scandul al à brusât il ministri
  • 6

    v.tr. brusâ, dâ il fum Copie

    [TS] sport (passâ denant dai aversaris ancje maniere nete, ancje te ultime part de gare o partide)
    bruciare gli avversari = brusâ i aversaris oppure dâ il fum ai aversaris
  • 7a

    v.intr. brusâ Copie

    [FO] (cjapâ fûc)
    il tetto del capannone bruciava = il cuviert dal capanon al brusave
  • 7b

    v.intr. brusâsi Copie

    [FO] (di mangjative, ruvinâsi cul masse cuei)
    gira la frittata, se no brucia = volte la fertaie che se no si bruse
  • 8

    v.intr. scotâ Copie

    [FO] (jessi une vore cjalt)
    la padella brucia = la fersorie e scote
  • 9

    v.intr. brusâ, ardi Copie

    [FO] (sintî une passion fuarte)
    brucia d'amore per lei = al art di amôr par jê

    v.intr. brusâ, ardi Copie

    (di sintiment che si pant cun fuarce)
    bruciare di rabbia = ardi di rabie
  • 10

    v.intr. brusâ Copie

    [FO] (di une part dal cuarp uman, jessi inflamade)
    mi bruciano gli occhi = mi brusin i voi

    v.intr. deventâ ros, jessi ros Copie

    (di une part dal cuarp, jessi rosse, cjalde une vore)
    bruciare in viso = jessi ros in muse
  • 11

    v.intr. brusâ Copie

    [FO] (iritâ la piel o altris parts dal cuarp)
    il sapone negli occhi brucia = il savon intai voi al bruse
  • 12

    v.intr. brusâ Copie

    [CO] (causionâ fastidi)
    il fallimento gli brucia = il faliment i bruse

locuzions

    bruciare i ponti
  • [CO] (cjale rompere i ponti)
  • bruciare i tempi
  • [CO] (cjale bruciare le tappe)
  • bruciare il paglione
  • brusâ il paionCopie
    [CO] (no mantignî ce che si veve prometût)
  • brusâ il paionCopie
    [CO] (lâ vie cence paiâ)
  • bruciare la terra sotto i piedi
  • brusâ la tiere sot i pîtsCopie
    [CO] (jessi in pericul, vê premure di lâ vie)
    non poteva restare, gli bruciava la terra sotto i piedi = nol podeve restâ, i brusave la tiere sot i pîts
  • bruciare le labbra
  • scjampâ di bocje, scotâ su la lengheCopie
    [CO] (di peraule, frase o discors che no si rive a tasê)
    una rispostaccia gli bruciava le labbra = une rispuestate e jere par scjampâi di bocje oppure i scotave su la lenghe
  • bruciare le tappe
  • cori la puesteCopie
    [CO] (progredî a volop in alc)
    in azienda ha bruciato le tappe e dicono che presto sarà direttore = in dite al à corude la pueste e a disin che in curt al sarà diretôr

monolengâl

straçâ v.tr.
(stra-çâ)
Doprâ mâl, fâ in maniere che une risorse, materiâl o imateriâl, o ancje une situazion o une oportunitât, no vedi nissun risultât o e vedi un risultât une vore plui bas di ce che e vâl (fig.)
sinonims
brusâ, butâ vie, spaçâ, stranfâ, mangjâ, mangjâ sù, mangjâsi, dissipâ, diluviâ, svuaçâ
esemplis
"no si à mai di straçâ la gracie di Diu"
gjavât fûr di "Madone di Mont" di Josef Cjargnel
"tu mi âs fat straçâ la briscule!"
gjavât fûr di "Se ti perdi tuo danno" di Checo Tam
"co si visave di chest so stâ in spiete, i someave di straçâ la vite"
gjavât fûr di "Par stradis lungjis" di Alan Brusini
straçâ v.tr.
(stra-çâ)
Doprâ o ancje fâ, dâ, dî e v.i. cence moderazion (fig.)
esemplis
"«Biele, come un albar dal cuel, / o un bedoi, une candide manze…» / i poetis e stracin"
gjavât fûr di "Celtics inovâi" di Otmar Mainardis
torne sù
torne sù