Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
cambiare
Torna indietro

bilingue

cambiare ,
  • 1a

    v.tr. cambiâ Copia

    [FO] (sostituî un alc cun altri)
    cambiare casa = cambiâ cjase

    v.tr. cambiâ, mudâ Copia

    (sielzi alc diferent di prin)
    cambiare atteggiamento = mudâ ande

    v.tr. cambiâ, mudâ Copia

    (deventâ client di un altri, di une altre buteghe e v.i.)
    cambiare barbiere = cambiâ barbîr
    cambiare negozio di scarpe = cambiâ scarparie

    v.tr. cambiâ, mudâ Copia

    (ancje v.intr. denant de preposizion 'di')
    cambiare di abitudini = mudâ di usancis
    cambiare di posto = cambiâ di puest
  • 1b

    v.tr. cambiâ, mudâ Copia

    [FO] (rindi diferent di prin, modificâ, in miôr o in piês)
    l'esperienza della guerra aveva cambiato tutta una generazione = la esperience de vuere e veve mudade dute une gjenerazion
  • 2

    v.intr. cambiâ, mudâ Copia

    [FO] (deventâ diferent, vê mudaments)
    la situazione è cambiata = la situazion e je cambiade
  • 3

    v.tr. cambiâ Copia

    [FO] (fâ une operazion di cambi di valude)
    cambiare i dollari in euro = cambiâ i dolars in euros
  • 4

    v.tr. cambiâ Copia

    [FO] (spec. dai fruts, meti intor blancjarie o vistîts nets o diferents di chei di prin)
    bisogna cambiare il bambino = si à di cambiâ il frut
  • 5

    v.tr. cambiâ Copia

    [FO] (ass., cjapâ la coincidence cuntun altri tren)
    devi cambiare a Venezia = tu âs di cambiâ a Vignesie
  • 6

    v.tr. cambiâ Copia

    [FO] (su di un traspuart, passâ di une marcje a chê altre)
    cambiare marcia dalla terza alla quarta = cambiâ marcje de tierce ae cuarte

    v.tr. cambiâ Copia

    (ancje ass.)
    prima della curva è meglio cambiare = prin dal svolt al è miôr cambiâ

locuzioni

    cambiare aria
  • dâ aiar, cambiâ l'aiar, taiâ l'aiarCopia
    [CO] (vierzi i barcons par dâ aiar a un ambient)
    cambiamo aria perché questa è viziata = cambiìn l'aiar parcè che chest ca al è consumât
  • cambiâ aiar, cambiâ viteCopia
    [CO] (lâ vie di un puest, spec. par sghindâ pericui, menacis, e v.i.)
    meglio cambiare aria e tornare in un altro momento = al è miôr cambiâ aiar e tornâ intun altri moment
  • cambiare aspetto
  • mudâ aspiet, mudâ muse, mudâ formeCopia
    [CO] (cambiâ forme)
    il panorama politico ha cambiato aspetto = il panorame politic al à mudade muse
  • cambiare bandiera
  • voltâ bandiere, voltâ vele, voltâ barache, voltâ gabaneCopia
    [CO] (voltâ opinion, parê o condote, massime par oportunisim)
    cambiare bandiera a seconda delle circostanze = voltâ bandiere daûr dal aiar
  • cambiare casa
  • cambiâ cjaseCopia
    [CO] (passâ, stramudâ intune altre abitazion)
  • cambiare cavallo
  • mudâ cjaval, cambiâ cjavalCopia
    [CO] (cirî un jutori diferent di chel che si veve cirût prin par rivâ a un fin, massime cun politiche e oportunisim)
    ha visto che non potevo dargli una mano e allora ha cambiato cavallo = al à viodût che no podevi judâlu e alore al à cambiât cjaval
  • cambiare colore
  • cambiâ colôrCopia
    [CO] (vignî ros, massime pe sudizion o pe vergogne)
    quando si è sentita dire quelle cose, ha cambiato colore immediatamente = cuant che si è sintude a dî chês robis, e à cambiât colôr dal moment
  • dispueâsi di colôr, smarî di colôr, cambiâ colôrCopia
    [CO] (sblancjâ par une grande emozion)
    ha cambiato colore ed è svenuta = e à cambiât colôr e i è vignût l'imbast
  • cambiare disco
  • cambiâ disc, cambiâ solfe, mudâ sunade, cambiâ sunadeCopia
    [CO] (finîle di dî chê e simpri chê)
    adesso mi hai proprio stancato, cambia disco! = cumò tu mi âs propite stufât, mude sunade!
  • cambiare discorso
  • voltâ vele, cambiâ tabele, cambiâ discors, cambiâ vele, voltâ cjarteCopia
    [CO] (cambiâ a sec il cantin de conversazion, massime par evitâ situazions intrigosis)
  • cambiare faccia
  • cambiâ museCopia
    (vê un cambi di aspiet)
    dopo i lavori di manutenzione, l'appartamento ha cambiato faccia = daspò des voris di manutenzion, l'apartament al à cambiade muse
  • cambiâ museCopia
    [CO] (mudâ espression cuant che si cjape une brute gnove)
    alla notizia dell'incidente, ha cambiato faccia = savût dal incident, al à cambiade muse quando è stato avvertito, ha cambiato faccia = cuant che lu an visât, al à cambiade muse
  • cambiare gioco
  • mudâ vele, cambiâ solfe, mudâ sunade, cambiâ vele, voltâ cjarteCopia
    [CO] (modificâ i plans)
    meglio cambiare gioco prima che sia tardi = miôr mudâ sunade prin che al sei masse tart
  • cambiare i connotati
  • disfâ di cristian, rompi la ghigneCopia
    [CO] (spec. come menace, dâ jù a cdn. tant di strassomeâlu)
  • cambiare la vita
  • cambiâ la viteCopia
    [CO] (di situazion, acjadiment e v.i., produsi un mudament tal mût di vivi di cdn.)
    il matrimonio gli ha cambiato la vita = il matrimoni i à cambiade la vite
  • cambiare le carte in mano
    cambiare le carte in tavola
  • baratâ lis cjartis in man, cambiâ lis cjartis in manCopia
    [CO] (dineâ ce che si à dit o fat)
  • cambiare marcia
  • voltâ vele, cambiâ veleCopia
    [CO] (vê une rese plui alte, un ritmi di azion plui svelt)
    se vogliono buoni risultati devono cambiare marcia = se a vuelin bogns risultâts a àn di cambiâ vele
  • cambiare pelle
  • cambiâ vele, voltâ gabaneCopia
    [CO] (cambiâ ideis, puartament di vite)
    l'assessore ha cambiato pelle ed è andato all'opposizione = l'assessôr al à voltade gabane e al è lât cu la oposizion
  • cambiare registro
  • voltâ vele, mudâ sunade, cambiâ sunade, cambiâ veleCopia
    [CO] (cambiâ ande)
  • cambiare sesso
  • cambiâ sesCopia
    [CO] (assumi, midiant di operazion chirurgjiche, lis carateristichis anatomichis sessuâls di chel altri ses)
  • cambiare strada
  • voltâ vele, cambiâ strade, voltâ gjambeCopia
    (mudâ condote o mût di vivi)
  • cambiâ stradeCopia
    [CO] (fâ sieltis diferentis di chês di prin)
  • cambiare vita
  • voltâ vele, mudâ vele, voltâ vite, cambiâ vite, voltâ gjambe, cambiâ veleCopia
    [CO] (lassâ une cierte maniere di vivi, massime se negative)
    beveva troppo, ma ora ha cambiato vita = al beveve masse ma cumò al à cambiât vite

monolingue

cambiâ v.tr.
(cam-bi-â)
Sostituî alc o cdn. cun altri
sinonimi
esempi
"cambiâ cjase"
"cambiâ i scûrs dai barcons"
"chê [biciclete] chi netade, piturade, cambiât cualchi toc, e devente come gnove"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"un pedoli rifat, che al cambiave fituâi ogni altri an par vie che sot di lui a murivin di fam"
da "Agne Ursule" di Pieri Menis
"in trê agns a àn za cambiât president di Regjon cuatri voltis"
da "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
Vedi anche: gambiâ, gjambiâ, gjambâ
cambiâ v.tr.
(cam-bi-â)
Rindi diferent di prin, modificâ, in miôr o in piês
sinonimi
alterâ, modificâ, rivoluzionâ, trasformâ, mudâ
esempi
"i gnûfs parons a àn cambiade la cjase: fat plui grancj i barcons, dât un altri colôr, stropât i arcs dal puarti"
"si jere rivâts a ridusi lis emissions di solfar, cence cambiâ il mût di vivi de int"
da "Clime e incuinament: prime l'ûf o la gjaline?" di Dario Bianchini Giaiotti, Fulvio Stel
"ducj a condividevin la cussience che in Friûl no fos democrazie informative e che si veve di movisi par cambiâ lis robis"
da "Un Friûl difarent: i 90 mhz di Onde Furlane" di Max Mauro
cambiâ v.intr.
(cam-bi-â)
Deventâ diferent, vê mudaments
sinonimi
evolvisi, modificâsi, rinovâsi, svariâ, trasformâsi, mudâ
esempi
"nol è cambiât di caratar"
"i timps a son cambiâts e ducj i paîs a son lâts indenant"
da "Nonos e nonis a nauli" di Riedo Pup
cambiâ v.tr.
(cam-bi-â)
Fâ une operazion di cambi di valude
esempi
"cambiâ i dolars in euros"
cambiâ v.tr.
(cam-bi-â)
Meti intor blancjarie o vistîts nets o diferents di chei di prin
esempi
"si à di cambiâ il frut"
cambiâ v.intr.
(cam-bi-â)
Cjapâ la coincidence cuntun altri tren
esempi
"par lâ a Bologne tu âs di cambiâ a Vignesie"
cambiâ v.tr., v.intr.
(cam-bi-â)
Su di un traspuart, passâ di une marcje a chê altre
esempi
"cambiâ de tierce ae cuarte"
"prin dal svolt al è miôr cambiâ la marcje"
cambiâ v.tr.
(cam-bi-â)
Plaçâ plui indenant o plui indaûr intal timp
sinonimi
movi, mudâ, sprolungjâ
esempi
"cambiâ la date des gnocis"
"cambiâ la ore de partence"
proverbi
"si cambie mulin ma no mulinâr"
Torna in Cima
Torna in Cima