Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
creare
torne indaûr

bilengâl

creare v.tr.
  • 1a

    v.tr. creâ Copie

    [FO] (fâ jessi dal nuie)
    Dio ha creato l'universo = Diu al à creât l'univiers
  • 1b

    v.tr. inmaneâ, produsi, creâ, meti sù Copie

    [FO] (costruî, ideâ, impastanâ, inventâ)
    creare un nuovo prodotto = produsi un prodot gnûf
    creare una società = creâ oppure meti sù une societât

    v.tr. creâ, meti dongje Copie

    (ideâ, inventâ)
    creare nuove parole = creâ peraulis gnovis

    v.tr. creâ Copie

    (meti a disposizion)
    creare nuove opportunità per i giovani = creâ oportunitâts gnovis pai zovins

    v.tr. scrivi, creâ Copie

    (meti jù regulis)
    creare un nuovo statuto = creâ oppure scrivi jù un statût gnûf

    v.tr. creâ, meti fûr Copie

    (fâ nassi un costum)
    creare una moda = creâ une mode

    v.tr. fâ, creâ, meti adun Copie

    (fâ nassi une colaborazion par decidi, par produsi e v.i.)
    creare un governo = fâ un guvier
    creare un'azienda = meti adun une imprese
    creare una comunità = creâ une comunitât

    v.tr. fâ, implantâ Copie

    (fâ alc che nol va e che nol jere)
    creare debiti = implantâ oppure fâ debits

    v.tr. vierzi, implantâ Copie

    (inviâ une pratiche, un rapuart economic)
    creare un conto corrente = vierzi un cont corint
  • 2

    v.tr. creâ, movi fûr Copie

    [FO] (causionâ, dismovi)
    creare un caso = creâ oppure movi fûr un câs

    v.tr. fâ, creâ, meti sù Copie

    creare un clima di diffidenza = creâ oppure meti sù un clime di malfidence

monolengâl

implantâ v.tr.
(im-plan-tâ)
Meti inte tiere une semence o une plantute o ancje une culture par che e cressi
sinonims
impastanâ, pastanâ, semenâ, plantâ
esemplis
"sot dal miluçâr e ator ator o vevi implantadis cuatri o cinc rosis"
gjavât fûr di "La scuele dai fornasîrs" di Pieri Menis
"a era Maria Sabaa uì di là che a implantava patati"
gjavât fûr di "La Santa" di Novella Cantarutti
implantâ v.tr.
(im-plan-tâ)
Fâ jentrâ alc in alc altri, in mût che al jentri ben indentri, che al stedi dret o che al stedi fis
sinonims
cjaçâ, cjalcjâ, ficjâ, impirâ
esemplis
"lis ruedis si infondin tal savalon, a lassin daûrsi dôs cjaradoriis lungjis come une ferade. I cjavai a implantin lis talpis fin avuâl dai sghirets"
gjavât fûr di "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
implantâ v.tr.
(im-plan-tâ)
Cui stes significâts di "meti", ma cun valôr plui fuart (fig.)
sinonims
meti, sgnacâ, poiâ, plantâ, ficjâ
esemplis
""[...] vûstu capîle di jessi plui trist! O âstu di spietâ che i aversaris ti implantin il comedon tes cuestis par capîlu?""
gjavât fûr di "Donald dal Tiliment" di Stiefin Morat
implantâ v.tr.
(im-plan-tâ)
Dâ principi, fâ scomençâ une azion, une ativitât, un sisteme, un fenomen e v.i.
sinonims
esemplis
"no son i autonomiscj furlans che e pretindin di implantâ une autarchie regjonâl; a son i aversaris che a fasin fente di cjapâle di chê bande par vê cualchi rimpin cuintri di nô"
gjavât fûr di "Fevelâ par dibant" di Josef Marchet
"Toni Fornasarig, il prin che al implantà une industrie de cjadree a Manzan intal 1891"
gjavât fûr di "Viaç a strichis te storie di Manzan" di Laurin Zuan Nardin
"meteitsi a taulin, / implantait la partide e scomencìn"
gjavât fûr di "Pes gnocis Latis-Venture" di Pieri Çorut
implantâ v.tr.
(im-plan-tâ)
Lassâ a la improvise cdn. o lâ vie a la improvise di un puest o ancje di une situazion, di une cundizion e v.i. (fam.)
esemplis
"la gortane confusionade a implante la revendiule cuntun "Lait a fâsi frizi!""
gjavât fûr di "Al marcjât di Vile" di Luigi Gortani
implantâ v.tr.
(im-plan-tâ)
In sens une vore larc, fâ alc, in gjenar cun decision, cun risultâts incisîfs e v.i. (fig.)
esemplis
"[i malâts] se la muinie no jere, a implantavin une balfuerie tra di lôr tirantsi lis cuzinis e ogni folc che ur vignive tes mans"
gjavât fûr di "Il malât di Cime Undis" di Alan Brusini
torne sù
torne sù