Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
estendere
torne indaûr

bilengâl

estendere v.tr.
  • 1a

    v.tr. slargjâ, ingrandî, estindi Copie

    [FO] (fâ plui grant)
    estendere la propria influenza = estindi la sô influence
    estendere un'area industriale = slargjâ une aree industriâl

    v.tr. slungjâ, sprolungjâ, estindi Copie

    (fâ plui lunc)
    nella conferenza hanno esteso il tempo dedicato alle domande = te conference a àn slungjât il timp pes domandis
  • 1b

    v.tr. slargjâ, ingrandî Copie

    [FO] (svilupâ)
    estendere il turismo = slargjâ la presince dal turisim

    v.tr. partecipâ, pandi, meti fûr Copie

    (publicâ, pandi)
    estendere una notizia = pandi une gnove
    ha esteso l'informazione ai colleghi = al à partecipât l'avîs ai coleghis
  • 2

    v.tr. slargjâ, spandi Copie

    [FO] (fâ vê, someti a plui di lôr)
    estendere l'educazione sanitaria = slargjâ la educazion sanitarie

monolengâl

slargjâ v.tr.
(slar-gjâ)
Fâ deventâ plui larc, plui grant (ancje fig.)
sinonims
dilatâ, estindi, fâ grant, ingrandî, slavrâ, slumbriâ
esemplis
"la aghe e vignive jù a ûs slac, e lant a impoçâsi tal riul, a 'nt slargjà tant lis spuindis, di fâlu deventâ un rivuat sfolmenât"
gjavât fûr di "La farine dal diaul" di Josef Cjargnel
"o slargjarìn il scritori che zaromai cun tantis cjartis che a coventin al è masse stret e o alçarìn di un plan la cjase"
gjavât fûr di "Il segno" di Pieri Somede dai Marcs
"tal biel timp, cumò come di frut, al slargjave i siei zîrs in biciclete e, une dì che [...] al jere rivât al puint di Braulins e, di li, biel planc, al lât di Cjavaç"
gjavât fûr di "Par stradis lungjis" di Alan Brusini
slargjâ v.tr.
(slar-gjâ)
Riferît a un orghin di percezion o a une percezion, dâi un cjamp viert (fig.)
esemplis
"là sù o podevi slargjâ la olmade sul mont intîr"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
"il talian al è bon ancje di strenzi la cinturie, baste che al puedi slargjâ la orele ai sermons sflandorôs e plens di fusetis e di mitologjiis"
gjavât fûr di "Si tornial a cjariâ la suste?" di Josef Marchet
slargjâ v.tr.
(slar-gjâ)
Fâ someâ plui larc, dâ une impression di largjece
esemplis
"il borc, cuiet cuiet al veve dome chê lûs slassade che e slargjave il mont e che e tacave ombris claris parfin aes cjasis des andronis"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
slargjâ v.tr.
(slar-gjâ)
Fâ deventâ plui difondût, plui profont, plui partecipât e v.i.
sinonims
distindi, estindi, ingrandî, vierzi
esemplis
"promovi e slargjâ l'ûs de lenghe furlane"
gjavât fûr di "Relazion dal Grup di lavôr “Planificazion linguistiche”" di Donato Toffoli
" Apol cu lis sôs frecis al podeve fâ tacâ e slargjâ lis epidemiis, ma ancje distudâlis e al jere pari di Asclepi, diu de medisine"
gjavât fûr di "Jenfri vîfs e muarts" di Sandri Carrozzo
"mi sintivi come scuintiât, ancje par vie di chei di là, che a vevin slargjade la vôs che in curt a varessin comprât ancje il gno fogolâr"
gjavât fûr di "I arcs" di Maria Forte
slargjâ v.tr.
(slar-gjâ)
[TS] (sport) Puartâ il zûc suntune aree plui grande, massime suntune ale (ancje ass.)
sinonims
slargjâ v.intr.
(slar-gjâ)
Fâ un volt cuntune traietorie largje o plui largje
esemplis
"al à slargjât masse e al è finît te corsie contrarie"
slargjâ v.intr.
(slar-gjâ)
Ancje impers., dal timp o dal cîl, deventà biel, seren, cun mancul nûi
sinonims
esemplis
"jê e cjalave difûr, che al veve slargjât: "Al gambie il timp." "Di come che e vignive jù, no si varès dite""
gjavât fûr di "Fûr di timp" di Jolanda Mazzon
detulis
"cuant che a businin lis moscjis di Zenâr, slargje il braç piorâr; cuant che a businin lis moscjis di Fevrâr, strenç il braç piorâr"
torne sù
torne sù