Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
figura
torne indaûr

bilengâl

figura s.f.
  • 1a

    s.f. aste, figure Copie

    (aspiet de persone)
    avere una figura snella = vê une aste sutile
    una bella figura di ragazza = une biele aste oppure figure di fantate
    una figura esile = une figure sclagne

    s.f. aspiet, figure, sacume Copie

    [FO] (forme esteriôr)
    la figura delle montagne = la sacume des monts
    una figura tonda = une figure taronde
    una figura usuale = une figure usuâl
  • 1b

    s.f. persone, figure, element Copie

    [FO] (persone, viodude dal pont di viste des carateristichis che e mostre)
    quel suo amico è una figura bizzarra = chel so amì al è une figure curiose

    s.f. figure Copie

    (persone, secont lis carateristichis de part che e fâs o de funzion che e davuelç)
    la figura del medico = la figure dal miedi

    s.f. figure, personaç Copie

    (protagonist de storie, de leterature, dal teatri, dal cine e v.i.)
    studiare la figura di Giulio Cesare = studiâ la figure di Juli Cesar
  • 2a

    s.f. figure, imagjin Copie

    [FO] (rapresentazion intun libri, statue, cuadri)
    un giornale con poche figure = un gjornâl cun pocjis figuris
    un libro per bambini è gradevole se presenta molte figure = un libri par fruts al è gustôs se al à une vore di figuris
    una figura in bianco e nero = une figure in blanc e neri

    s.f. figure Copie

    (tes arts figurativis, persone o animâl piturât o sculpît)
    nel paesaggio si vedevano delle figure che salivano una montagna = intal paisaç si viodevin figuris a lâ sù par une mont
  • 2b

    s.f. figure Copie

    [TS] scol. (tra lis materiis dal liceu artistic, chê che si insegne cemût riprodusi la persone umane dal naturâl)
    figura modellata e figura disegnata, la prima riguarda la scultura e la seconda il disegno = figure modelade e figure dissegnade, la prime e rivuarde la sculture e la seconde il dissen
  • 3a

    s.f. segnâl, figure, simbul Copie

    [CO] (rapresentazion simboliche o alegoriche)
    il triangolo con l'occhio al centro è la figura della Trinità = il triangul cul voli tal mieç al è la figure de Trinitât
  • 3b

    s.f. figure Copie

    [TS] teol. (intal pinsîr filosofic e teologjic de Ete di Mieç, la realtât di chest mont che e prefigure une realtât di chel altri mont)
  • 4

    s.f. figure, partate Copie

    (in espressions escl., par pandi une condote no masse biele)
    che figura! = ce figure!

    s.f.

    (ancje antifr.)
    non l'ho salutato, che bella figura! = no lu ai saludât, biele figure che o ai fat!

    s.f. figure, part Copie

    (acompagnât di 'di' cuntun non o adi. dongje, someâ, parê)
    fare la figura dello sciocco = fâ la figure dal mone

    s.f. figure Copie

    (ancje antifr.)
    ho fatto proprio una bella figura! = o ai fate propit une biele figure!

    s.f. figure Copie

    (impression)
    fare bella figura = fâ une biele figure oppure parê bon oppure sflocjâ oppure fâ biele presince
    fare brutta figura = fâ une brute figure oppure fâ une figure magre oppure parê mâl oppure disparê oppure fâ une figure sclagne oppure fâ une partate

    s.f. figure, mostre, puartament Copie

    [FO] (maniere di pandisi a chei altris, magari dome par fâsi viodi)
    ci è andato per far figura = al è lât alì par mostre
    una figura da persona nobile = un puartament di persone nobil
  • 6

    s.f. figure, figure gjeometriche Copie

    [TS] gjeom. (insiemi di ponts, di liniis o di superficiis)
    disegnare la figura del quadrato = dissegnâ la figure dal cuadrât
  • 7

    s.f. figure Copie

    [TS] logj. (inte logjiche formâl, forme dal silogjisim, che e varie daûr de posizion dal tiermin median)
    la prima figura del sillogismo aristotelico ha lo schema MP, SM, SP = la prime figure dal silogjisim aristotelic e à il scheme MP, SM, SP
  • 8

    s.f. figure Copie

    [TS] (intun mac di cjartis, chês che a presentin un personaç, tant che il re, il fant, il cjaval e v.i.)
    nelle briscola le figure valgono più degli scartini = inte briscule lis figuris a valin plui des scartelis

    s.f. figure Copie

    (intai scacs, i tocs che a àn plui valôr dal pedon)
  • 9

    s.f. figure Copie

    [TS] sport (intal patinaç e in altris dissiplinis paralelis, esercizi eseguît daûr di un scheme)

    s.f. figure, coreografie, spagnolete Copie

    (inte danze, sucession di moviments cumbinâts secont il ritmi)
    le figure del tango = lis figuris dal tango
  • 10

    s.f. figure Copie

    [TS] psic. (inte teorie de percezion, complès di stimui che a fasin une unitât che si distache dal complès di stimui che a fasin il sfont)
    la figura si stacca bene dallo sfondo = la figure si distache ben dal sfont
  • 11

    s.f. figure Copie

    [TS] fis. (no com., aspiet particolâr di un fenomen)
  • 12

    s.f. figure Copie

    [TS] erald. (lis imagjins che a componin la arme)
  • 13

    s.f. figure Copie

    [TS] mus. (segn che al mostre la altece e la durade des notis)
  • 14

    s.f. figure Copie

    [TS] dir. (tip, gjenar)
    figura di processo = figure di procès

locuzions

    a figura intera
  • a figure interieCopie
    [CO] (te art figurative, intal cine e te television, rapresentant la persone di cjâf a pîts)
    scolpire a figura intera = sculpî a figure interie un ritratto a figura intera = un ritrat a figure interie
  • di figura
  • di sest, di gale, di figure, figurant, di biele presince, di biele mostreCopie
    [CO] (che al fâs biele impression)
    un vestito di figura = un vistît di gale una ragazza di figura = une fantate di biele presince
  • fare bella figura
  • parê bon, fâ figure, fâ fâ biele figure, produsi ben, fâ buine figure, fâ buinis figurisCopie
    [CO] (vê agradiment intun situazion par chel che si fâs o si dîs)
    fare bella figura con un vestito nuovo = fâ biele figure cuntun vistît gnûf un saluto tanto per fare bella figura = un salût tant par parê bon
  • fare brutta figura
  • parê mal, fâ brute figure, disparê, fâ une figure sclagne, fâ une figure porcheCopie
    [CO] (fâsi ridi o dispreseâ)
    paura di fare brutta figura = pôre di fâ brute figure
  • fare figura
  • parê bon, fâ figure, fâ sflandôr, fâ biele figure, fâ biele presince, sflocjâCopie
    [CO] (vê un biel aspiet)
    con quel vestito fa figura = cun chê mude al fâs biele presince oppure al pâr bon
  • figura di ballo
  • figure di balCopie
    [CO] (serie di moviments che a fasin une unitât dal bal)
  • figura retorica
  • figure retoricheCopie
    [CO], [TS] ret. (espression di stîl che midiant chê peraulis a son metudis dongje ancje in forme diferente dal ûs ordenari par produsi efiets di discors)
  • mezza figura
  • mieze velade, mieze creatureCopie
    [CO] (persone cence cualitâts)
    le mezze figure della politica = lis miezis veladis de politiche

monolengâl

puartament s.m.
(puar-ta-ment)
Maniere di tignî il cuarp, di movisi, di cjaminâ
sinonims
esemplis
"furlan a la antighe, sclet e di puartament une vore aristocratic e dignitôs"
gjavât fûr di "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
"ce biel puartament che e à, e ce manierine e ce serietât"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
puartament s.m.
(puar-ta-ment)
Maniere di fâ inviers di altris personis o rispiet a ciertis situazion
sinonims
ande, condote, contegn, estri, fâ, trat, compuartament
esemplis
"al fo copât il Patriarcje Beltram di Saint-Geniès [...] la reson di chest fat e larès viodude tal puartament di Beltram masse favorevul a Udin, sede dal Patriarcjât, cuintri altris citâts e cjiscjei"
gjavât fûr di "Sant Zorç de Richinvelde" di Agnul di Spere
puartament s.m.
(puar-ta-ment)
[TS] (mus.) Tecniche di esecuzion vocâl e di cualchi strument là che si passe di un sun a un altri motivant a pene i suns di mieç
torne sù
torne sù