Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
forza
torne indaûr

bilengâl

forza s.f.
  • 1

    s.f. fuarce Copie

    (potence muscolâr)
    stringere con forza = strenzi cun fuarce

    s.f. fuarce Copie

    (spec. tal pl., salût gjenerâl dal organisim)
    riacquistare le forze = ripiâ lis fuarcis

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (energjie fisiche, robustece, vivôr dal cuarp)
    avere la forza di un toro = vê la fuarce di un taur
    non avere la forza di muovere un dito = no vê la fuarce di movi un dêt
  • 2

    s.f.

    [FO] (in loc.pragm.)
    "Sono arrivato secondo!" "Bella forza! Eravate in due" = "O soi rivât secont!" "E graciis! O jeris in doi"
  • 3a

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (capacitât di resistence morâl, energjie spirituâl, spirt)
    quella donna ha una grande forza = chê femine e à une grande fuarce

    s.f. fuarce, dai Copie

    (tant che inter. par fâ fuarce)
    forza Udinese! = fuarce Udin!
    forza, che ci siamo quasi = dai po, che i sin scuasi
  • 3b

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (convinzion, decision)
    protestare con forza = protestâ cun fuarce
  • 3c

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (spec. tal pl., cualitâts personâls o ancje mieçs economics)
    andare avanti con le proprie forze = lâ indenant cu lis sôs fuarcis
  • 3d

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (element di fonde dal sucès, dal podê, de autoritât di cdn.)
    le conoscenze giuste sono la sua forza = lis cognossincis justis a son la sô fuarce
  • 4

    s.f. fuarce, snait Copie

    [FO] (energjie des facoltâts inteletivis)
    la forza della fantasia = la fuarce de fantasie

    s.f. fuarce Copie

    (vivôr, intensitât emotive)
    la forza dell'amore = la fuarce dal amôr
  • 5

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (bontât, funzionalitât)
    la forza della pubblicità = la fuarce de publicitât
    la forza delle parole = la fuarce des peraulis
  • 6a

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (potence, intensitât di un element naturâl o di un fenomen fisic e sim.)
    la forza della corrente del fiume = la fuarce de corint di un flum
    la forza della pioggia = la fuarce de ploie
  • 6b

    s.f. fuarce Copie

    [TS] meteor. (in funzion adi.inv., cun daspò un numar, unitât di misure par indicâ il stât di moviment superficiâl dal mâr)
    mare forza sette = mâr fuarce siet
  • 7

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (capacitât di obleâ o di vincolâ)
    la forza della legge = la fuarce de leç

    s.f. fuarce Copie

    (capacitât di influî il compuartament uman)
    la forza del controllo sociale = la fuarce dal control sociâl
    la forza delle convenzioni = la fuarce des convenzions
  • 8

    s.f. fuarce Copie

    [FO] (violence, prepotence)
    usare la forza per ottenere il potere = doprâ la fuarce par otignî il podê

    s.f. fuarce Copie

    (in prov. o det.)
    contro la forza non ci sono ragioni = cuintri la fuarce no vâl reson oppure cuant che e fevele la fuarce e tâs la reson
    cosa fatta per forza non vale una scorza = robe fate par fuarce no vâl une scuarce
  • 9a

    s.f. fuarce Copie

    [CO] (tal pl., spec. tal lengaç militâr, complès di oms e mieçs)
    forze di terra, di mare e dell'aria = fuarcis di tiere, di mâr e dal aiar
    nuove forze sono arrivate al fronte = fuarcis gnovis a son rivadis al front
  • 9b

    s.f. fuarce Copie

    [TS] milit. (numar di oms che a son intun repart intun ciert moment)

    s.f. fuarce Copie

    (numar totâl di oms imbarcjâts suntune nâf militâr)
  • 10

    s.f. fuarce Copie

    [CO] (spec. tal pl., grup di personis che a àn in comun ativitâts, programs politics, rivendicazions e sim.)
    le forze autonomistiche = lis fuarcis autonomistichis

    s.f. fuarce Copie

    (grup di personis che a àn un podê o che lu rapresentin)
    le forze di governo = lis fuarcis di guvier
  • 11

    s.f. fuarce Copie

    [TS] fis. (grandece vetoriâl, definide dal secont principi de dinamiche di Newton)
  • 12

    s.f. fuarce Copie

    [CO] (l'eletric a 220 Volts, che si dopre ancje pes machinis eletrichis, in oposizion a chê di voltaç plui bas, che une volte e jere dome pe iluminazion)
  • 13

    s.f. fuarce Copie

    [TS] chim. (capacitât di reagjî di acits e di basis, determinade dal lôr grât di dissociazion in soluzion)
  • 14

    s.f. fuarce Copie

    [TS] marcj. (facoltât de farine di tignî plui o mancul aghe inte panificazion)

    s.f. fuarce Copie

    (contignût di nicotine tal tabac)
  • 15

    s.f. fuarce Copie

    [TS] zûcs (un dai arcans plui impuartants)

locuzions

    a forza di
  • a fuarce di, a sun diCopie
    [CO] (cul tornâ a fâ plui voltis)
    crescere i figli a forza di sacrifici = tirâ sù i fruts a fuarce di sacrificis oppure a sun di sacrificis
  • a forza di braccia
  • a braçs, cui braçs, a bracisCopie
    [CO] (cun grant sfuarç, spec. fisic)
    spostare un peso a braccia = parâ un pês a braçs
  • a tutta forza
  • a bot plen, a dute fuarce, a plui podê, a dut podê, a piês podêCopie
    [CO] (cun dute la fuarce che si pues)
    correre a tutta forza = cori a dut podê
  • a viva forza
  • a fuarceCopie
    [CO] (cu la fuarce)
    obbligare a obbedire a viva forza = obleâ a ubidî a fuarce
  • a, di forza
  • par fuarce, cu la fuarce, a fuarce, di fuarceCopie
    [CO] (cu la fuarce)
    passare a forza = passâ a fuarce passare di forza = passâ di fuarce
  • atto avente forza di legge
  • at cun fuarce di leçCopie
    [CO], [TS] dir. (decision di une autoritât aministrative che e à fuarce di leç)
  • avere forza di legge
  • vê fuarce di leçCopie
    [CO], [TS] dir. (di contrat, che une volte stipulât, al à pes parts une validitât che e je compagne a chê de leç)
    un contratto che ha forza di legge = un contrat che al à fuarce di leç
  • bassa forza
  • trupeCopie
    [TS] milit. (i soldâts sempliçs, in contraposizion a uficiâi e sotuficiâi)
    la bassa forza era irrequieta = la trupe e jere smaniose
  • camicia di forza
  • cjamese di fuarceCopie
    [CO] (cjamese cu lis maniis sieradis par imobilizâ un)
    il paziente sbatteva il letto e gli hanno dovuto mettere la camicia di forza = il pazient al sdrondenave il jet e i àn scugnût meti la cjamese di fuarce questo contratto è una camicia di forza che non mi lascia libero = chest contrat al è une cjamese di fuarce che no mi lasse libar
  • con la forza
  • par fuarce, cu la fuarceCopie
    [CO] (cun mieçs coercitîfs)
    obbligare con la forza = obleâ cu la fuarce
  • fare forza
  • sfuarçâCopie
    [CO] (fâ un sfuarç par vierzi alc)
    fare forza per aprire = sfuarçâ par vierzi fare forza su una porta = sfuarçâ une puarte
  • [CO] (cjale fare coraggio)
  • dâi dentri, frontâsiCopie
    [CO] (sburtâ cun dut il pês)
    fare forza su una leva = frontâsi suntune jeve fare forza sui pedali = dâi dentri sui pedâi
  • farsi forza
  • fâsi cûr fuart, fâ cûr fuart, fâ un cûr fuart, fâsi un cûr fuartCopie
    [CO] (tignîsi sù)
    in questi momenti bisogna farsi forza e sopportare = in chescj moments si scuen fâ cûr fuart e sopuartâ
  • forza bruta
  • fuarce rudeCopie
    [CO] (fuarce fisiche, no vuidade de reson)
    con la forza bruta si fa ben poco = cu la fuarce rude si fâs pôc
  • forza d'animo
  • spirtCopie
    [CO] (fuarce spirituâl)
    avere una grande forza d'animo = vê un grant spirt
  • forza d'urto
  • fuarce di impatCopie
    [CO] (fuarce di impat)
    la forza d'urto di un corpo in movimento = la fuarce di impat di un cuarp in moviment
  • fuarce di impatCopie
    (incisivitât)
    la forza d'urto di una campagna pubblicitaria = la fuarce di impat di une campagne publicitarie
  • fuarce di impatCopie
    [TS] milit. (il complès des trupis che a fasin il prin atac par rompi lis liniis nemiis)
  • forza della natura
  • fuarce naturâl, fuarce di natureCopie
    [CO] (element naturâl, spec. cuant che si pant cun grande violence)
    lo spettacolo delle forze della natura = il spetacul des fuarcis naturâls
  • fuarce, fuarce di natureCopie
    [CO] (persone une vore fuarte o vivarose)
    quella ragazza è una forza della natura = chê fantate e je une fuarce oppure une fuarce di nature
  • forza di carattere
  • fuarce di caratarCopie
    [CO] (decision, determinazion, saldece)
    ottenere buoni risultati grazie alla forza di carattere = otignî bogns risultâts in gracie de fuarce di caratar
  • forza di volontà
  • fuarce di volontât, gnerf, volontâtCopie
    [CO] (determinazion, saldece)
    una persona senza forza di volontà = une persone cence gnerf
  • Forza Italia
  • Forza ItaliaCopie
    [CO] (partît politic talian di centri diestre)
  • forza maggiore
  • fuarce maiôrCopie
    [CO] (situazion che e oblee a compuartâsi intune cierte maniere)
    arrivare in ritardo per cause di forza maggiore = rivâ tart par causis di fuarce maiôr
  • forza perduta
  • fuarce pierdudeCopie
    [TS] mec. (part de fuarce ative che e va a ecuilibrâ la reazion vincolâr e di consecuence e va pierdude pal moviment)
  • forza pubblica
  • fuarce publicheCopie
    [CO] (fuarce dal ordin)
    la forza pubblica è intervenuta contro i manifestanti = la fuarce publiche e je intervignude cuintri dai manifestants
  • forza vibromotrice
  • fuarce vibromotorieCopie
    [TS] fis. (fuarce che e prodûs vibrazions intun sisteme che al pues ossilâ)
  • forza viva
  • energjie cinetiche, fuarce viveCopie
    [CO], [TS] fis. (no com., energjie cinetiche)
  • fuarce viveCopie
    [CO] (complès des personis plui ativis dentri di un grup)
    è stato la forza viva del movimento culturale = al è stât la fuarce vive dal moviment culturâl
  • impulso di una forza
  • impuls di une fuarce, impulsCopie
    [TS] fis. (prodot di une fuarce suntune masse pal interval infinitesim dal timp che e je aplicade)
  • in forza di
  • daûr di, par norme diCopie
    [CO] (par vie di)
    in forza della nuova legge di tutela = par norme de gnove leç di tutele
  • manovra di forza
  • manovre di fuarceCopie
    [TS] mec. (manovre che e domande une vore di fuarce fisiche, o mieçs di azion potents)
  • non avere la forza di alzare un dito
  • no vê la fuarce di movi un dêtCopie
    [CO] (jessi une vore debil e strac)
  • per amore o per forza
  • par sante scugne, par amôr o par fuarce, rugnint o rugnant, par sant scugnî, par bocon o par prionte, voie o no voieCopie
    [CO] (in ogni câs, in ogni mût)
    devo partire, per amore o per forza = o ai di partî, par amôr o par fuarce
  • per forza
  • par fuarce, par sante scugne, par sant scugnîCopie
    [CO] (parcè che si è obleât)
    devo partire per forza = o ai di partî par sante scugne oppure o ai di partî par sant scugnî oppure o ai di partî par fuarce
  • par fuarceCopie
    (par necessitât)
    devo per forza chiamarlo = o ai di clamâlu par fuarce
  • par fuarceCopie
    (a cost di ducj i coscj)
    ha voluto comprare per forza quel modello = al à volût comprâ par fuarce chel model
  • par fuarce, par fuarce cheCopie
    [CO] (naturalmentri, dal sigûr)
    per forza la lampadina non si accende, è fulminata = par fuarce che la lampadine no si impie, e je brusade
  • per forza d'inerzia
  • par fuarce di inerzieCopie
    [CO] (parcè che si è usâts, cence une sielte o volontât precise)
    quei due ormai stanno insieme per forza d'inerzia = chei doi aromai a stan dongje par fuarce di inerzie
  • per forza di cose
  • par fuarce di robisCopie
    [CO] (par fuarce)
    per forza di cose non sono riuscito ad avvertirti = par fuarce di robis no soi rivât a visâti
  • prendere forza
  • cjapâ pît, cjapâ fuarceCopie
    [CO] (passâ di pocje a plui fuarce, cjapâ la motivazion che a coventin, o deventâ reâl)
    il progetto prende forza = il progjet al cjape pît le loro speranze prendono forza = lis lôr sperancis a cjapin fuarce
  • punto di forza
  • fuartCopie
    [CO] (pont, sfere, cantin, detai valevul, bon, eficient)
    il suo punto di forza è la resistenza = il so fuart al è la resistence

monolengâl

dai v.tr., v.intr.
Imperatîf di seconde persone singolâr,
dai inter.
Esclamazion par pandi sorprese o altris emozions, o par riclamâ o cridâ o subrtâ o fâ cûr a cdn. o ancje dome enfatic
sinonims
sù
esemplis
"«[...] no ai capît cheste novitât di tirâsi coriandui; va ben che o sin a Carnevâl, ma mi à dât fastidi». «Dai, e parcè»?"
gjavât fûr di "Al prossim casting ti sielzin te" di Maurizio Mattiuzza
"[...] Dai, vignît, mont lazar!"
gjavât fûr di "La cjase di Toni" di Tarcisio Venuti
"ma sì dai, al è sul tart, ma o fasarai un salt là di mê gnece par viodi la famee"
gjavât fûr di "La procession" di Spirt Anonim
torne sù

cognons

Forza
Al diven di un sorenon, di forza “potence", “domini" (CI 784). Al è a Çarvignan e Monfalcon (e a Triest).
torne sù