Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
frangere
torne indaûr

bilengâl

frangere v.tr., v.intr.
  • 1

    v.intr. rompisi, crevâsi Copie

    [LE] (crevâsi fasint sbrume)
    le onde del mare frangono sulle rocce = lis ondis dal mâr si rompin oppure si crevin sui scois
  • 1a

    v.tr. rompi, crevâ Copie

    [LE] (fâ a tocs)

    v.tr. rompi, arâ Copie

    (fâ a tocs la tiere)

    v.tr. crustâ, muardi, gramolâ, mastiâ Copie

    (fâ a tocs la mangjative)
  • 1b

    v.tr. sfracaiâ, scliçâ, turclâ Copie

    [TS] agr. (fracâ, strucâ cul sfrantoi)
    frangere le olive = turclâ lis ulivis
  • 2

    v.tr. morestâ, bonâ, cuietâ Copie

    [LE] (moderâ la fuarce di un sintiment, la violence di une passion, la fuarce di une brame e sim.)
  • 3

    v.tr. rompi, trasgredî, tradî, contravignî Copie

    [LE] (no rispietâ, lâ cuintri)
    frangere una promessa = rompi oppure tradî une promesse
    frangere una regola = trasgredî une regule
  • 4

    v.tr. taiâ, vierzi Copie

    [LE] (lâ indenant ta la aghe o intun altri mieç lassant un segnâl dal propri passaç)
  • 5

    v.tr. rifleti, tornâ indaûr Copie

    [LE] (rimandâ)
  • 6

    v.tr. suspirâ, trabascjâ, tartaiâ Copie

    [LE] (pronunziâ in mût malsigûr, butâ fûr i suns cence sigurece)

monolengâl

cuietâ v.tr.
(cuie-tâ)
Fâ deventâ o fâ tornâ calm
sinonims
calmâ, trancuilizâ, bonâ, pasâ
esemplis
"la Lisute e restà, cu la none che i voleve un ben di vite e che se strenzeve tor di se par cuietâle di chel partî che i distacave il cûr"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
"al si scjaldave che o ai vût il mio dafâ a cuietâlu, e dîi che jo no podevi fâi nuie e che no podevi impaçâmi in chê facende"
gjavât fûr di "Strambariis" di Pieri Somede dai Marcs
"l'ostîr al cirive di cuietâju cu lis buinis, cence ofindiju, di pôre che si imboreçassin di plui e si metessin a rompi la robe"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
cuietâ v.tr.
(cuie-tâ)
Ridusi di intensitât o sodisfâ almancul un pôc une dibisugne, un stimul, un istint e v.i.
sinonims
bonâ, calmâ, cidinâ, cuacjâ, distudâ, padinâ, svuarbâ, umiliâ, pasâ
esemplis
"mi cjareçave i braçs a planc, par cuietâ il gno cruzi"
gjavât fûr di "Furmiis" di Giuliana Pellegrini
" si jere platade inte stanzie, par rivâ a cuietà i sangloçs che le scjassavin"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
"ce varessio mai di fâ, / dome di cuietâ la mê passion?"
gjavât fûr di "La Staiare" di Ercole Carletti
torne sù
torne sù