Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
fune
torne indaûr

bilengâl

fune s.f.
  • 1

    s.f. cuarde, soie Copie

    [AD] (cuarde gruesse)
    una fune di canapa = une cuarde di cjanaipe
  • 2

    s.f. cuarde Copie

    [TS] sport (imprest gjinic fat di une cuarde che e pindule dal alt, par rimpinâsi sù)

locuzions

    allungare la fune
  • molâ cuarde, dâ cuardeCopie
    [CO] (forme metaforiche par dî che si lasse un tic di libertât di compuartament)
    gli avevano allungato un po' la fune = i vevin molade un pocje di cuarde
  • avere la fune al collo
    fune a nastro
  • [TS] tecn. (cjale fune piatta)
  • fune a trefoli
  • cuarde plane, cuarde a corduiCopie
    [OB], [TS] tecn. (cuarde flessibile e resistente fate di cordui, che a puedin lâ di trê a vot, che a involucin a spirâl une anime pal solit di fibre)
  • fune di freno
  • [TS] tecn. (cjale funefreno)
  • fune di guardia
  • cuarde di vuardieCopie
    [TS] tecn. (cuarde di açâl zincât che e lee la ponte dai pâi che a sostegnin lis liniis di trasmission di energjie eletriche a alte tension)
  • fune di soccorso
  • cuarde di socorsCopie
    [TS] tecn. (intes teleferichis, cuarde che e mene in stazion lis cabinis o i vagonuts in câs di vuast de cuarde che e tire)
  • fune di sospensione
  • cuarde di sospension, sospensionCopie
    [TS] aer. (tai aerostats, la cuarde che e unìs la navute al balon di gas)
  • fune Ercole
  • cuardonCopie
    [TS] tecn. (cuarde cun cordui metûts a strâts un sore di chel altri, che a cressin di numar a ogni zîr, cun anime di fibre metaliche, che si dopre tant tes teleferichis)
  • fune intrecciata
  • cuarde instreçadeCopie
    [TS] tecn. (cuarde fate di cordui instreçâts tra di lôr e fats sù a eliche)
  • fune piana
  • [TS] tecn. (cjale fune a trefoli)
  • fune piatta
  • cuarde plache, cuarde a curdeleCopie
    [TS] tecn. (cuarde fate di cuardis a cordui)
  • fune portante
  • cuarde di puartadeCopie
    [TS] tecn. (intes teleferichis, cuarde metaliche fisse che sore di chê a corin vie i vagonuts o lis cabinis)
  • fune semi-Ercole
  • mieç cuardonCopie
    [TS] tecn. (cuarde che e à une cuarde spiroidâl al pues dai cordui centrâi)
  • fune semplice
  • [TS] tecn. (cjale fune spiroidale)
  • fune soccorso
  • [TS] tecn. (cjale fune di soccorso)
  • fune spiroidale
  • cuarde spiroidâl, cuarde sempliceCopie
    [CO], [TS] tecn. (cuarde rigjide e resistente fate di fîi fats sù a eliche intor di une anime metaliche, par traspuarts funicolârs in funzion di puartade o di vuide, par puints in sospension, poçs di miniere e v.i.)
  • fune telefonica
  • cuarde telefonicheCopie
    [TS] tecn. (cuarde che e trasmet corint ai dispositîfs eletrics des cabinis di une teleferiche par comunicâ cu la stazion)
  • fune traente
  • cuarde che e tire, cuarde di tiradeCopie
    [TS] tecn. (cuarde di açâl che e tire i vagonuts des teleferichis)

monolengâl

cuarde s.f.
(cuar-de)
Fas fuart, lunc e plui o mancul grues, di fîi intorteâts che si dopre par leâ, tirâ o tirâ sù alc
sinonims
soie
esemplis
"cuarde di cjanaipe"
"cuarde di açâl"
"siore, mi displâs, ma jê e à tuart. Al cjan bisugne metii il cos e tignîlu pe cuarde. O soi costret a dâi la multe"
gjavât fûr di "I dincj" di Angelo Covazzi
"cjoli il buinç, la cuarde e la sele par lâ al poç"
gjavât fûr di "La benedizion da la aghe" di Pieri Somede dai Marcs
"i cjampanârs in cubie, ben plantâts sul paviment cui braçs che si tindin di lunc la cuarde par grampâsi plui in alt pussibil a un segn di vôs a tachin a sunâ"
gjavât fûr di "L'ultin cordo" di Pieri Somede dai Marcs
cuarde s.f.
(cuar-de)
Cuarde fine cun doi manis ai cjaveçs che si fâs zirâ parsore dal cjâf e si salte par zuiâ o par fâ gjinastiche
esemplis
"a zuiavin tra di lôr, cul cercli, cu la cuarde, cu la bale"
gjavât fûr di "Come tai romançs" di Alan Brusini
cuarde s.f.
(cuar-de)
[CO] (mus.) Fîl di budiel, di metal o di nailon in struments tant che violins, ghitaris e v.i., che cuant che al ven tocjât al da fûr un sunôr
sinonims
cantin, cuarde armoniche
esemplis
"la ghitare di Rinaldo, a fuarce di dâi e dâi, e jere restade cun nome trê cuardis, ma lui al sunave istès"
gjavât fûr di "Serenadis" di Meni Ucel
cuarde s.f.
(cuar-de)
Sensibilitât une vore particolâr
sinonims
esemplis
"tu tu lo viodis dome cui to voi e tu sintis tal to cûr dome chel che al è intonât su li cuardis da tô anima"
gjavât fûr di "Catinuta" di Ugo Pellis
cuarde s.f.
(cuar-de)
Cualsisei struture anatomiche o forme dal cuarp che e vedi un aspiet che al somee une cuarde
esemplis
"fin a strenzimi lis cuardis dal cuel e scjafoiâmi la anime"
gjavât fûr di "Kebar krossè" di Stiefin Morat
"al veve une sorte di cuarde vertebrâl sfruçonade te schene dal lunc cuarp… alc di come cuant che tu spelis i gjambars"
gjavât fûr di "Sense" di Checo Tam
cuarde s.f.
(cuar-de)
[TS] (edil.) Len di costruzion lunc fin a siet metris, grues sui trente centimetris, doprât pal plui par fâ armaduris
cuarde s.f.
(cuar-de)
[TS] (gjeom.) Segment di rete che al unìs doi ponts di une circonference
detulis
"a fuarce di cori sù e jù, ancje la cuarde e fruie la piere dal poç"
"a tirâ masse la cuarde, si romp"
"cul trop tirâ, la cuarde si romp"
"in cjase dai picjâts no si à di fevelâ di cuarde"
"la cuarde co e je trop tirade si romp"
torne sù
torne sù