Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
gettare
torne indaûr

bilengâl

gettare v.tr.
  • 1

    v.tr. butâ, trai Copie

    [FO] (butâ lontan alc cu la man)
    gettare una pietra = trai un clap
  • 2

    v.tr. butâ, butâ vie Copie

    [FO] (butâ vie alc che nol covente)
    dove getto le cartacce? = dulà butio lis cjartatis?
    non gettate le bottiglie vuote = no stait a butâ vie lis butiliis vueidis

    v.tr. dissipâ, butâ vie Copie

    (straçâ)
    gettare un patrimonio al gioco d'azzardo = butâ vie une sostance zuiant di bêçs
    non gettare la tua vita in questo modo = no stâ a dissipâ la tô vite in cheste maniere
  • 3

    v.tr. butâ, parâ jù, parâ vie, parâ fûr Copie

    [FO] (sburtâ)
    lo hanno gettato fuori dalla porta = lu àn butât fûr de puarte
    lo hanno gettato in disparte = lu àn parât in bande
  • 4a

    v.tr. butâ Copie

    [FO] (mandâ fûr)
    il tombino getta acqua per una perdita = il pocit al bute aghe par une pierdite

    v.tr. butâ Copie

    (ancje ass.)
    la fontana non getta da anni = la fontane a son agns che no bute

    v.tr. menâ, butâ Copie

    (di plantis, jessi in fase vegjetative)
    i noccioli hanno gettato moltissimo = i noglârs a àn butât une vore
    in primavera tutto getta = a Vierte dut al mene
  • 4b

    v.tr. butâ, butâ fûr, butâ sù Copie

    [FO] (spandi, di odôrs)
    lo zolfo getta un odore particolare = il solfar al bute un odôr particolâr
  • 5

    v.tr. dâ, butâ fûr, mandâ fûr Copie

    [FO] (emeti, di sunôrs)
    gettare una voce da lontano = dâ une vôs di lontan
    la caverna gettava un'eco sinistra = il landri al mandave fûr un rivoc signestri
  • 6

    v.tr. butâ Copie

    [FO] (produsi alc che no si lu spiete)
    il litigio ha gettato amarezza sulla compagnia = la barufe e à butât marum te compagnie
  • 7

    v.tr. butâ Copie

    [FO] (meti intune cierte cundizion)
    la notizia lo ha gettato nell'indecisione = la gnove lu à butât te indecision
  • 8

    v.tr. butâ, colâ Copie

    [FO] (fâ colâ intun stamp un materiâl fondût o licuit, par fâ un ogjet)
    gettare una campana in bronzo = colâ une cjampane di bronç
    gettare una soletta di cemento = butâ une plote di ciment
  • 9

    v.tr. butâ Copie

    [FO] (dâ la responsabilitât o la colpe a cdn.)
    gettano tutte le colpe sul direttore = a butin dutis lis colpis sul diretôr
  • 10

    v.tr. butâ Copie

    [TS] econ. (rindi)
    l'imposizione fiscale ha gettato novecento miliardi = la imposizion fiscâl e à butât nûfcent miliarts

locuzions

    gettare a mare
  • [CO] (cjale buttare a mare)
  • gettare a terra
  • [CO] (cjale buttare a terra)
  • gettare acqua sul fuoco
  • [CO], [TS] (cjale buttare acqua sul fuoco)
  • gettare al vento
  • [CO] (cjale buttare al vento)
  • gettare all'aria
  • [CO] (cjale buttare all'aria)
  • gettare alle ortiche
  • molâ vie, butâ di bande, dismenteâCopie
    [CO] (lassâ dal dut)
    ho gettato alle ortiche il latino = o ai molât vie il latin
  • butâ vie, butâ di bandeCopie
    [CO] (straçâ)
    hanno gettato alle ortiche mesi e mesi di preparazione = a àn butât vie mês e mês di preparazion
  • gettare dalla finestra
  • gettare fango
  • [CO] (cjale buttare fango)
  • gettare fuori
  • [CO] (cjale buttare fuori)
  • gettare il bambino con l'acqua sporca
    gettare il guanto
  • butâ la sfideCopie
    [CO] (disfidâ)
  • gettare il sasso e nascondere la mano
  • petâ e fâ il cuc, fâ chel che nol è stât, fâ chel che nol saCopie
    [CO] (fâ o dî alc cence cjapâsi la responsabilitât)
    è uno di quelli che gettano il sasso e nascondono la mano = al è un di chei che te petin e a fasin il cuc
  • gettare in faccia
  • [CO] (cjale buttare in faccia)
  • gettare in, per aria
  • gettare in, sul volto
  • [CO] (cjale buttare in faccia)
  • gettare l'abito alle ortiche
    gettare l'acqua sporca con il bambino dentro
    gettare l'amo
  • tirâ la filaine, trai l'am, butâ l'amCopie
    [CO] (insidiâ)
    ho gettato l'amo, vediamo se ci casca = o ai trat l'am, viodìn se i cole
  • trai l'am, butâ l'am, gjavâ i passaratsCopie
    (cirî di savê alc cence domandâlu)
  • gettare l'occhio
  • [CO] (cjale buttare l'occhio)
  • gettare là
  • [CO] (cjale buttare là)
  • gettare la croce addosso
  • dâ jù pai cuars, sberlâ la crôsCopie
    [CO] (fevelâ mâl di cdn.)
    perché gli dai la croce addosso? = parcè i sberlistu la crôs oppure i dâstu jù pai cuars?
  • da jù, sberlâ la crôsCopie
    [CO] (dâ la colpe a cdn.)
    l'amministratore getta sempre la croce addosso al padrone = l'aministradôr al sberle simpri la crôs al paron
  • gettare la maschera
  • butâ jù la mascareCopie
    [CO] (pandi a viert lis sôs intenzions)
  • gettare la spugna
  • butâ jù lis armis, dâle sù, molâ çus e vergons, molâle sù, molâCopie
    [CO] (rindisi a un aversari, ae situazion)
    finché ho potuto ho sostenuto l'idea, poi ho gettato la spugna = fin che o ai podût o ai prudelât la idee, daspò o ai butât jù lis armis ha resistito, poi ha gettato la spugna = al à resistût, po al à molât çus e vergons
  • gettare la tonaca alle ortiche
  • butâ jù il golâr, butâ jù la vieste, lassâ la tonie, lassâ la tonie par cjoli la menieCopie
    [CO] (bandonâ i vôts religjôs)
    dopo vent'anni di sacerdozio ha gettato la tonaca alle ortiche = daspò di vincj agns di predi al à butât jù la vieste
  • gettare le armi
  • butâ jù lis armisCopie
    [CO] (di soldâts, rindisi)
    il reparto isolato ha gettato le armi = il repart isolât al à butât jù lis armis
  • [CO] (cjale gettare la spugna)
  • gettare le basi
  • gettare le braccia al collo
    gettare le fondamenta
  • fâ lis fondis, gjavâ lis fondisCopie
    [CO] (fâ la base di un edifici)
  • meti lis fondisCopie
    [CO] (meti lis premessis par fâ alc)
    gettare le fondamenta per uno sviluppo economico = meti lis fondis par un disvilup economic
  • gettare le perle ai porci
  • dâi un confet al musCopie
    [CO] (dâ une vore a cui che nol merete o nol è bon di stimâ)
    fare qualcosa per lui è come gettare le perle ai porci = fâ alc par lui al è tant che dâi un confet al mus
  • gettare luce
  • [CO] (cjale fare luce)
  • gettare olio sul fuoco
  • gettare olio sulle fiamme
  • gettare olio sulle onde
  • butâ aghe sul fûc, meti aghe, cirî di cuietâ il montCopie
    [CO] (cirî di bonâ une situazion critiche)
  • gettare ombra
  • fâ ombrene, ombrî, ombrenâ, ombrizâCopie
    [CO] (fâ ombrene fermant la lûs)
    la torre gettava ombra sul frutteto = la torate e ombrive il broili
  • butâ ombre, fâ ombre, butâ discreditCopie
    [CO] (comprometi, discreditâ)
    il processo ha gettato ombra sull'azienda = il procès al à butade ombre su la aziende
  • gettare polvere negli occhi
    gettare sul piatto della bilancia
  • tirâ in taule, butâ su la belance, meti su la belanceCopie
    [CO] (fâ pesâ alc, ancje in mût autoritari)
    ha gettato sul piatto della bilancia il suo peso politico = al à tirât in taule il so pês politic
  • gettare un ponte
  • butâ un puintCopie
    [CO] (fâ un puint)
    la protezione civile ha gettato un ponte di emergenza sul torrente = la protezion civîl e à butât un puint di emergjence su la flumere
  • butâ un puintCopie
    [CO] (impastanâ un rapuart)
    gettare un ponte fra due comunità = butâ un puint jenfri dôs comunitâts
  • gettare via
  • [CO] (cjale buttare via)

monolengâl

butâ cui pîts par aiar loc.v.
Cambiâ dal dut di ordin, di disposizion, di struture e v.i., ancje cun disordin, confusion, disfant e v.i.
esemplis
"al baste ancje nome un fregul di decentrament aministratîf, une cualchi esclusion dal personâl forest te direzion dai afârs regjonâi, par butâ cui pîts par aiar chest cjiscjel di cjarte"
gjavât fûr di "Chê biade unitât" di Josef Marchet
torne sù
torne sù