Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
guadagnare
torne indaûr

bilengâl

guadagnare v.tr., v.intr.
  • 1a

    v.tr. cjapâ, vuadagnâ Copie

    [FO] (gjavâ di une ativitât un profit, o une paie)
    guadagna un normale stipendio da impiegato = al vuadagne oppure al cjape une paie normâl di impleât

    v.tr. cjapâ, vuadagnâ, gjavâ fûr Copie

    (ancje ass.)
    con questo lavoro non si guadagna = di chel lavôr ca no si gjave fûr nuie
    guadagnare bene = vuadagnâ ben
    quanto guadagni? = trop cjapistu?
  • 1b

    v.tr. vuadagnâ, cuistâ, convignî, tornâ cont Copie

    [FO] (massime ass., vê un vantaç, un benefici)
    ascoltalo, ci guadagni = scoltilu, che ti torne cont oppure ti conven
  • 1c

    v.tr. cjapâ, vuadagnâ, cuistâ, concuistâ, meretâ, cjapâ sù Copie

    [FO] (sei ricognossûts pes sôs cualitâts)
    guadagnare la simpatia di tutti = cjapâ sù la simpatie di ducj
    ha guadagnato la stima dei colleghi di lavoro = al à meretât la stime dai coleghis di vore
  • 2

    v.tr. rivâ, cjapâ, cuistâ Copie

    [FO] (rivâ, spec. cun dificoltât)
    guadagnare il premio = cjapâ il premi
    guadagnare il traguardo = rivâ il travuart
  • 3

    v.intr. vuadagnâ, cuistâ Copie

    [CO] (miorâ, spec. te estetiche)
    con i capelli lunghi guadagna in femminilità = cui cjavei luncs e cuiste oppure e vuadagne di feminilitât

locuzions

    guadagnare la giornata
  • cjapâ la zornade, vuadagnâ la zornadeCopie
    [CO] (fâ o vê fat alc par meretâ un compens)
    per oggi ho guadagnato la giornata = par vuê o ai cjapade la zornade
  • (par dî che si à vût un dam)
    bene, ho fracassato la macchina, mi sono guadagnato la giornata = benon, o ai fruçade la machine, mi soi vuadagnade oppure o ai cjapade la zornade
  • guadagnare tempo
  • cjapâ il trat, sparagnâ timp, rafâ il timp, vuadagnâ timp, cjoli timpCopie
    [CO] (meti mancul timp)
    prendendo la scorciatoia si guadagna tempo = pe stroncje si sparagne timp
  • lâ pes lungjis, tirâle a lunc, trachegjâ, indusiâ, menâle, cjapâ timpCopie
    [CO] (otignî plui timp)
    tentava di guadagnare tempo = al cirive di cjapâ timp
  • guadagnare terreno
  • cjapâ pît, vignî indenant, la indenant, cjapâ prese, cjapâ braç, vuadagnâ teren, avanzâCopie
    [CO] (lâ indenant a concuistâ)
    la cavalleria guadagnava terreno = la cavalarie e vignive indenant
  • cjapâ il trat di avantaç, cjapâ prese, cjapâ braç, vuadagnâ terenCopie
    [CO] (lâ in vantaç soredut intune gare)
    il terzo in classifica adesso guadagna terreno e attacca il secondo = il tierç in classifiche cumò al vuadagne teren e al tache il secont
  • cjapâ pît, cjapâ fuarce, cjapâ prese, cjapâ braç, imponisiCopie
    [CO] (difondisi)
    le nostre idee stanno guadagnando terreno = lis nestris ideis a son daûr a cjapâ pît

monolengâl

cuistâ v.tr.
(cuis-tâ)
Rivâ a otignî, massime paiant
sinonims
esemplis
"o i miei antenâts no son stâts bogns di nuie, nancje di cuistâ un cjamp in cuatricent agns, o che invezit i vuestris antenâts a son stâts piês di cudicj e par cuatri secui ur àn tignût il pît sul cuel "
gjavât fûr di "I furlans e i parons" di Riedo Pup
"e decidè di cuistâ une vecje cjase dilunc dal flum"
gjavât fûr di "Ombris tal infinît" di Carlo Sgorlon
Viôt ancje: acuistâ
cuistâ v.tr.
(cuis-tâ)
Rivâ a vê o tacâ a vê ancje alc di no materiâl (fig.)
esemplis
"emargjinât di fat pal so anticonformisim eclesiastic e politic (nol jere un predi democristian come che a jerin cuasi ducj, par capîsi) pre Checo al cuistà rispiet e impuartance in gracie dal partît autonomist che al veve ancje lui fondât"
gjavât fûr di "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
"cul Patriarcjât di Aquilee, che lu controlà fin dal 1077, Vençon al cuistà une posizion simpri plui impuartante sedi di vuardie e control sedi pai trafics comerciâi"
gjavât fûr di "La culine furlane" di Luigina Di Giusto, Andrea Guaran e Mauro Pascolini
"l'ordenament politic dal Friûl tra il Dusinte e il Tresinte al cuistà une sô forme"
gjavât fûr di "Cuintristorie dal Friûl fin sot la Italie" di Josef Marchet
cuistâ v.tr.
(cuis-tâ)
Rivâ a tirâ de sô bande, a leâ tun rapuart
sinonims
esemplis
"il mulin invezit di pierdi al cuistave aventôrs"
gjavât fûr di "La mulinarie" di Catarine Percude
cuistâ v.tr.
(cuis-tâ)
Permeti di vê
esemplis
""Jo no crôt che il Duce al vedi fat mâl a la Italie. Al à fat lis bonifichis Pontinis, la bataie dal forment, al à cuistât un imperi a la Italie [...]" "
gjavât fûr di "Il muc" di Roberto Ongaro
"ogni zornade e zovave cumò a cuistâi il so spirt e a jevâlu sù impins"
gjavât fûr di "Storie di Min" di Ivano Urli
cuistâ v.intr.
(cuis-tâ)
Lâ in miôr (fig.)
sinonims
esemplis
"la mancjance di perfezion che tu sintis dentri e fûr di te ti fevele e ti fâs capî che al esist un perfet che a nol po cuistâ o pierdi, che a nol po scomparî"
gjavât fûr di "Vieri e gnûf" di Pieri Piçul
"cul cambi di alenadôr la scuadre e à cuistât in sigurece"
detulis
"a dî ben si cuiste simpri"
"cui che al cuiste nol regale"
"cul fâ plasês tu cuistis amîs, cul dî il vêr nemîs"
"il timp che si piert no si lu cuiste mai"
"l'om franc si cuiste la stime di ognidun"
"l'om sincîr si cuiste la stime di ognidun"
"la robe ce i zovie al ignorant se nol po cuistâ il savê"
"no si cuiste la nobiltât nassint, ma ben vivint"
"no si cuiste la nobiltât nassint, ma degnementri vivint"
"se tu fasis debits tu cuistis parons, se tu fasis credits tu pierdis amîs"
torne sù
torne sù