Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
memoria
Torna indietro

bilingue

memoria
  • 1a

    s.f. memorie Copia

    (cun daûr une determinazion)
    avere memoria per i numeri = vê memorie pai numars

    s.f. memorie Copia

    (in espression enfatichis)
    un fatto scolpito nella memoria = un fat intaiât inte memorie

    s.f. memorie Copia

    (tant che pinsîr)
    è riuscita a cancellarlo dalla memoria = e à rivât a cancelâlu de memorie

    s.f. memorie Copia

    [FO] (facoltât de ment di tignî, tornâ a tirâ fûr e doprâ informazions di esperiencis passadis, capacitât di visâsi)
    ho un vuoto di memoria = o ai un vueit di memorie
    perdere la memoria = pierdi la memorie
    una memoria di ferro = une memorie di fier
  • 1b

    s.f. memorie Copia

    [TS] (complès di mecanisims che a produsin il formâsi dal ricuart)
  • 1c

    s.f. memorie Copia

    [TS] (capacitât dai organisims di tignî ad a ments)
  • 2

    s.f. memorie, ricuart Copia

    [FO] (idee o figure che e reste intal cjâf)
    la memoria delle avventure passate = la memorie des venturis passadis
    mi è sempre rimasta memoria di quel viaggio = mi è simpri restade memorie di chel viaç
  • 3

    s.f. memorie Copia

    [FO] (ricuart lassât di une persone muarte)
    la memoria degli avi = la memorie dai vons

    s.f. memorie Copia

    (innomine)
    azioni di esecranda memoria = fats di memorie selerade
  • 4

    s.f. monument Copia

    (monument par memoreâ cdn.)

    s.f. memorie Copia

    [CO] (che al fâs tornâ tal cjâf la memorie)
    questi gioielli sono memorie familiari = chestis zoiis a son memoriis di famee
  • 5

    s.f. memorie, glorie Copia

    [CO] (persone o fat che al merete memoreât)
    quel giocatore è una memoria nazionale = chel zuiadôr al è une memorie nazionâl
  • 6

    s.f. memorie Copia

    [CO] (note che e covente par visâsi di alc)
    non scrivere male quella memoria, se no non riesco a capirla = no stâ a scrivi mâl chê memorie, che se no no rivi adore di capîle
  • 7

    s.f. memorie Copia

    [CO] (tal pl., scrit autobiografic là che l'autôr al fâs memorie di fats che al à vivût)
    ha scritto le sue memorie = al à scrit lis sôs memoriis
  • 8

    s.f. memorie Copia

    [TS] (scrit su di un argoment specific, monografie)

    s.f. Memoriis Copia

    (tal pl., cu la iniz. maiusc., racuelte dai lavôrs di un congrès, di une academie e v.i.)
    le Memorie dell'Accademia = lis Memoriis de Academie
  • 9

    s.f. memorie Copia

    [TS] (scrit là che lis parts di un procès a presentin lis lôr resons)
    scrivere la memoria difensiva = scrivi la memorie difensive
  • 10a

    s.f. memorie Copia

    [TS] (unitât di un sisteme di elaborazion che e covente par tignî e conservâ dâts)
    la memoria del computer centrale = la memorie dal ordenadôr centrâl
  • 10b

    s.f. memorie Copia

    [CO] (ducj i imprescj che a permetin di salvâ dâts, informazions, istruzions)
    il registratore ha una memoria limitata = il regjistradôr al à une memorie limitade
  • 11

    s.f. memorie Copia

    [TS] (inte retoriche classiche, facoltât oratorie di visâsi un discors e i siei argoments)

    s.f.

    (vedi mnemotecnica)

locuzioni

    a futura memoria
  • a future memorieCopia
    (di un testemoni che al fâs une deposizion che e podarès jessi doprade intun procès futûr)
  • a future memorieCopia
    [TS] (di un esam di testemoneance, che si davuelç prin dal solit par pôre che dopo al sedi impussibil)
  • a memoria
  • a memorieCopia
    (cun grande sigurece, su la base de sole memorie)
    un brano suonato a memoria = un toc sunât a memorie
  • a memorieCopia
    (cence vê capît ben)
    aveva imparato a memoria la lezioncina = al veve imparade a memorie la lezionute
  • ad a ments, a memorieCopia
    [CO] (in mût mnemonic, visantsi peraule par peraule o cun precision massime)
    imparare a memoria un discorso = imparâ a memorie un discors
  • a memoria d'uomo
  • [CO] (daûr di ce che si visisi par tradizion)
    a memoria d'uomo non era mai accaduto niente del genere = par chel che si visisi nol jere mai capitât nuie dal gjenar
  • a perpetua memoria
  • par visâsi par simpri, a memorie eterneCopia
    [CO] (-)
    porre un monumento a perpetua memoria = meti un monument par visâsi par simpri oppure a memorie eterne
  • avere la memoria corta
  • jessi curt di memorie, no visâsi dal nâs a la bocje, mangjâsi la memorieCopia
    [CO] (dismenteâsi des robis)
  • in, alla memoria di
  • in memorie di, a la memorie di, par memoreâCopia
    [CO] (in onôr di un defont)
    il libro è dedicato alla memoria di un amico dell'autore = il libri al è dedicât a la memorie di un amì dal autôr un monumento posto in memoria di un poeta = un monument metût sù in memorie di un poete
  • mandare a memoria
  • tignî a ments, imparâ a memorie, imparâ ad a mentsCopia
    [CO] (tignî inte memorie o imparâ a memorie)
    un insegnamento da mandare a memoria = un insegnament di tignî a ments
  • medaglia alla memoria
  • medaie ae memorieCopia
    [CO] (medaie dade in ricuart di cui che al è muart fasint un at di valôr)
  • memoria collettiva
  • [CO] (vedi memoria storica)
  • memoria da elefante
  • memorie di elefantCopia
    [CO], [TS] (memorie une vore lungje)
    non si dimentica mai niente, ha una memoria da elefante = no si dismentee mai nuie, al à une memorie di elefant
  • memoria di quadro
  • memorie di cuadriCopia
    [TS] (funzion di cualchi mixadôr video che al fâs memorizâ la imagjin singule e i efiets di scomposizion e di ferme-imagjin)
  • memoria storica
  • memorie storiche, memorie coletiveCopia
    [CO] (patrimoni comun di vite, storie, tradizions di un popul o di une comunitât che i da cussience de sô identitât)
    un fatto impresso nella memoria storica = un fat stampât te memorie storiche una comunità senza memoria storica = une comunitât cence memorie storiche
  • oscilloscopio a memoria
  • ossiloscopi a memorieCopia
    [TS] (ossiloscopi che i fosfars che a son tal so schermi a lassin une ferade des fasis dal fenomen regjistrât)
  • oscilloscopio a memoria digitale
  • ossiloscopi a memorie digjitâlCopia
    [TS] (ossiloscopi cuntun sisteme eletronic di memorizazion e ordenament dai dâts)
  • partizione della memoria
  • partizion de memorieCopia
    [CO], [TS] (aree de memorie assegnade a un program intant de sô esecuzion)
  • per memoria
  • par no dismenteâCopia
    [CO] (-)
    e, per memoria, fai un nodo al fazzoletto = e, par no dismenteâ, fâs un grop tal façolet
  • rinfrescare la memoria
  • rinfrescjâ la memorieCopia
    [CO] (obleâ a visâsi)
    le sue parole mi hanno rinfrescato la memoria = lis sôs peraulis mi àn rinfrescjade la memorie
  • sapere a memoria
  • savê a memorie, savê tant che il credo, savê tant che il parinestri, savê sù pai dêtsCopia
    (vê viodût o sintût tantis voltis, fin a stufâsi)
    ormai so quel film a memoria = aromai o sai chel film a memorie
  • savê ad a ments, savê a memorie, savê tant che il credo, savê tant che il parinestri, savê sù pai dêtsCopia
    [CO] (jessi in stât di tornâ a dî peraule par peraule)
    sapere a memoria una poesia = savê ad a ments une poesie
  • tenere a memoria
  • [CO] (vedi tenere a mente)
  • uscire dalla memoria
  • [CO] (vedi uscire di mente)

monolingue

monument s.m.
(mo-nu-ment)
Opare artistiche o storiche par memoreâ un fat, une figure impuartante
esempi
"la Cumission pal Monument al nestri grant Garibaldi, e à dât il so vôt par che al sei fat a pît, mentri la magjorance dai oblatôrs e citadins ducj non escludûts i provinciâi, lu vuelin a cjaval"
da "Florean dal Palaç, II, 11" di Guido Antonioli
Vedi anche: molument
monument s.m.
(mo-nu-ment)
Document, opare o repert di grant valôr artistic o storic
esempi
"il Parlament [...] e lis Costituzions de Patrie, che a son il monument dal dirit furlan, a son i segns plui clârs de maturitât politiche e civîl de societât furlane [medievâl]"
da "Storie dal popul furlan" di Gian Carlo Menis
"une citât plene di biei monuments"
da "La maree nere" di Checo Tam
monument s.m.
(mo-nu-ment)
Piere tombâl o tombe
esempi
"se [il cuintribandîr] al veve plui sacs [di tabac] la robe le scuindeve tai monuments vueits dal cimitieri"
da "Par stradis lungjis" di Alan Brusini
"une fumate grise, frede, sirocâl e infagotave i pins alts e neris e i monuments blancs des sepulturis"
da "I "resti"" di Pieri Somede dai Marcs
Torna in Cima
Torna in Cima