Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
memoria
Torna indietro

bilingue

memoria
  • 1a

    s.f. memorie Copia

    (cun daûr une determinazion)
    avere memoria per i numeri = vê memorie pai numars

    s.f. memorie Copia

    (in espression enfatichis)
    un fatto scolpito nella memoria = un fat intaiât inte memorie

    s.f. memorie Copia

    (tant che pinsîr)
    è riuscita a cancellarlo dalla memoria = e à rivât a cancelâlu de memorie

    s.f. memorie Copia

    [FO] (facoltât de ment di tignî, tornâ a tirâ fûr e doprâ informazions di esperiencis passadis, capacitât di visâsi)
    ho un vuoto di memoria = o ai un vueit di memorie
    perdere la memoria = pierdi la memorie
    una memoria di ferro = une memorie di fier
  • 1b

    s.f. memorie Copia

    [TS] (complès di mecanisims che a produsin il formâsi dal ricuart)
  • 1c

    s.f. memorie Copia

    [TS] (capacitât dai organisims di tignî ad a ments)
  • 2

    s.f. memorie, ricuart Copia

    [FO] (idee o figure che e reste intal cjâf)
    la memoria delle avventure passate = la memorie des venturis passadis
    mi è sempre rimasta memoria di quel viaggio = mi è simpri restade memorie di chel viaç
  • 3

    s.f. memorie Copia

    [FO] (ricuart lassât di une persone muarte)
    la memoria degli avi = la memorie dai vons

    s.f. memorie Copia

    (innomine)
    azioni di esecranda memoria = fats di memorie selerade
  • 4

    s.f. monument Copia

    (monument par memoreâ cdn.)

    s.f. memorie Copia

    [CO] (che al fâs tornâ tal cjâf la memorie)
    questi gioielli sono memorie familiari = chestis zoiis a son memoriis di famee
  • 5

    s.f. memorie, glorie Copia

    [CO] (persone o fat che al merete memoreât)
    quel giocatore è una memoria nazionale = chel zuiadôr al è une memorie nazionâl
  • 6

    s.f. memorie Copia

    [CO] (note che e covente par visâsi di alc)
    non scrivere male quella memoria, se no non riesco a capirla = no stâ a scrivi mâl chê memorie, che se no no rivi adore di capîle
  • 7

    s.f. memorie Copia

    [CO] (tal pl., scrit autobiografic là che l'autôr al fâs memorie di fats che al à vivût)
    ha scritto le sue memorie = al à scrit lis sôs memoriis
  • 8

    s.f. memorie Copia

    [TS] (scrit su di un argoment specific, monografie)

    s.f. Memoriis Copia

    (tal pl., cu la iniz. maiusc., racuelte dai lavôrs di un congrès, di une academie e v.i.)
    le Memorie dell'Accademia = lis Memoriis de Academie
  • 9

    s.f. memorie Copia

    [TS] (scrit là che lis parts di un procès a presentin lis lôr resons)
    scrivere la memoria difensiva = scrivi la memorie difensive
  • 10a

    s.f. memorie Copia

    [TS] (unitât di un sisteme di elaborazion che e covente par tignî e conservâ dâts)
    la memoria del computer centrale = la memorie dal ordenadôr centrâl
  • 10b

    s.f. memorie Copia

    [CO] (ducj i imprescj che a permetin di salvâ dâts, informazions, istruzions)
    il registratore ha una memoria limitata = il regjistradôr al à une memorie limitade
  • 11

    s.f. memorie Copia

    [TS] (inte retoriche classiche, facoltât oratorie di visâsi un discors e i siei argoments)

    s.f.

    (vedi mnemotecnica)

locuzioni

    a futura memoria
  • a future memorieCopia
    (di un testemoni che al fâs une deposizion che e podarès jessi doprade intun procès futûr)
  • a future memorieCopia
    [TS] (di un esam di testemoneance, che si davuelç prin dal solit par pôre che dopo al sedi impussibil)
  • a memoria
  • a memorieCopia
    (cun grande sigurece, su la base de sole memorie)
    un brano suonato a memoria = un toc sunât a memorie
  • a memorieCopia
    (cence vê capît ben)
    aveva imparato a memoria la lezioncina = al veve imparade a memorie la lezionute
  • ad a ments, a memorieCopia
    [CO] (in mût mnemonic, visantsi peraule par peraule o cun precision massime)
    imparare a memoria un discorso = imparâ a memorie un discors
  • a memoria d'uomo
  • [CO] (daûr di ce che si visisi par tradizion)
    a memoria d'uomo non era mai accaduto niente del genere = par chel che si visisi nol jere mai capitât nuie dal gjenar
  • a perpetua memoria
  • par visâsi par simpri, a memorie eterneCopia
    [CO] (-)
    porre un monumento a perpetua memoria = meti un monument par visâsi par simpri oppure a memorie eterne
  • avere la memoria corta
  • jessi curt di memorie, no visâsi dal nâs a la bocje, mangjâsi la memorieCopia
    [CO] (dismenteâsi des robis)
  • in, alla memoria di
  • in memorie di, a la memorie di, par memoreâCopia
    [CO] (in onôr di un defont)
    il libro è dedicato alla memoria di un amico dell'autore = il libri al è dedicât a la memorie di un amì dal autôr un monumento posto in memoria di un poeta = un monument metût sù in memorie di un poete
  • mandare a memoria
  • tignî a ments, imparâ a memorie, imparâ ad a mentsCopia
    [CO] (tignî inte memorie o imparâ a memorie)
    un insegnamento da mandare a memoria = un insegnament di tignî a ments
  • medaglia alla memoria
  • medaie ae memorieCopia
    [CO] (medaie dade in ricuart di cui che al è muart fasint un at di valôr)
  • memoria collettiva
  • [CO] (vedi memoria storica)
  • memoria da elefante
  • memorie di elefantCopia
    [CO], [TS] (memorie une vore lungje)
    non si dimentica mai niente, ha una memoria da elefante = no si dismentee mai nuie, al à une memorie di elefant
  • memoria di quadro
  • memorie di cuadriCopia
    [TS] (funzion di cualchi mixadôr video che al fâs memorizâ la imagjin singule e i efiets di scomposizion e di ferme-imagjin)
  • memoria storica
  • memorie storiche, memorie coletiveCopia
    [CO] (patrimoni comun di vite, storie, tradizions di un popul o di une comunitât che i da cussience de sô identitât)
    un fatto impresso nella memoria storica = un fat stampât te memorie storiche una comunità senza memoria storica = une comunitât cence memorie storiche
  • oscilloscopio a memoria
  • ossiloscopi a memorieCopia
    [TS] (ossiloscopi che i fosfars che a son tal so schermi a lassin une ferade des fasis dal fenomen regjistrât)
  • oscilloscopio a memoria digitale
  • ossiloscopi a memorie digjitâlCopia
    [TS] (ossiloscopi cuntun sisteme eletronic di memorizazion e ordenament dai dâts)
  • partizione della memoria
  • partizion de memorieCopia
    [CO], [TS] (aree de memorie assegnade a un program intant de sô esecuzion)
  • per memoria
  • par no dismenteâCopia
    [CO] (-)
    e, per memoria, fai un nodo al fazzoletto = e, par no dismenteâ, fâs un grop tal façolet
  • rinfrescare la memoria
  • rinfrescjâ la memorieCopia
    [CO] (obleâ a visâsi)
    le sue parole mi hanno rinfrescato la memoria = lis sôs peraulis mi àn rinfrescjade la memorie
  • sapere a memoria
  • savê a memorie, savê tant che il credo, savê tant che il parinestri, savê sù pai dêtsCopia
    (vê viodût o sintût tantis voltis, fin a stufâsi)
    ormai so quel film a memoria = aromai o sai chel film a memorie
  • savê ad a ments, savê a memorie, savê tant che il credo, savê tant che il parinestri, savê sù pai dêtsCopia
    [CO] (jessi in stât di tornâ a dî peraule par peraule)
    sapere a memoria una poesia = savê ad a ments une poesie
  • tenere a memoria
  • [CO] (vedi tenere a mente)
  • uscire dalla memoria
  • [CO] (vedi uscire di mente)

monolingue

ricuart s.m.
(ri-cuart)
Idee o pinsîr dal passât che al reste inte memorie e che al pues tornâ o jessi riclamât ae atenzion cussiente
esempi
"il ricuart di lôr, dai vons che nus àn lassâts, al dure simpri"
da "I furlans e i muarts" di Riedo Pup
"Laurinç si sintì jentrà a planc tun voluç di ricuarts. Si viodè frut cuntun sorbet di limon in man, fer sul puint de roiute te place tal soreli di Istât"
da "Il sorbet di limon" di Agnul di Spere
Vedi anche: recuart, ravuart, rivuart, revuart, riguart, lavuart
ricuart s.m.
(ri-cuart)
Robe che si cjape, che si da o che si ten tant che leam afetîf cun alc o cun cdn.
esempi
"eco il so ultin ricuart… une medaiute e une fuee di canelon, mes à mandadis parcè che tes torni prin di butâsi in combatiment"
da "Vilie di Nadâl" di Pieri Somede dai Marcs
"cuant che alc lu interessave, une riviste, un articul di gjornâl, un libri, un ricuart, un grabatul, magari une robe di nuie, le impachetave e la mandave par pueste a cjase"
da "Sul agâr" di Pieri Menis
ricuart s.m.
(ri-cuart)
Segn lassât di une vicende, di un fat, spec. negatîf
sinonimi
olme, segn, usme
esempi
"un sfris par traviers de muse al è il ricuart de bataie"
da "La Çucule" di Dino Virgili
Torna in Cima
Torna in Cima