Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
mettere
Torna indietro

bilingue

mettere ,
  • 1

    v.tr. meti Copia

    [FO] (poiâ jù)
    mettere i fazzoletti nel cassetto = meti i façolets intal scansel
    mettere il vestito nell'armadio = meti il vistît intal armâr
  • 2

    v.tr. meti Copia

    [FO] (plaçâ intune posizion precise)
    mettere diritto = meti dret
    mettere gli alunni in fila = meti i arlêfs in file
  • 3a

    v.tr. meti Copia

    [FO] (al forme costruzions cun nons che a àn denant 'in')
    mettere in bella mostra = meti ben in mostre
    mettere in ordine = meti in ordin

    v.tr. voltâ Copia

    (tradusi)
    mettere in friulano = voltâ par furlan
  • 3b

    v.tr. meti Copia

    [FO] (al forme costruzions subordenadis infinitivis)
    mettere a lavorare = meti a vore
    mettere a scaldare l'acqua = meti a scjaldâ la aghe
  • 4

    v.tr. tacâ, meti Copia

    [FO] (meti parsore)
    mettere il francobollo sulla cartolina = meti il bol su la cartuline

    v.tr. meti, fâ Copia

    (scrivi)
    mettere una firma = fâ une firme
  • 5

    v.tr. meti Copia

    [FO] (zontâ)
    mettere il formaggio sulla minestra = meti il formadi su la mignestre
    mettere lo zucchero nel caffè = meti il zucar intal cafè
  • 6

    v.tr. meti Copia

    [FO] (meti dentri)
    mettere l'acqua nella bottiglia = meti la aghe inte butilie
  • 7

    v.tr. meti Copia

    [FO] (zontâ intun scrit, intun discors)
    qui metterei un punto = chi o metarès un pont
  • 8

    v.tr. meti Copia

    [FO] (poiâ)
    mettere la giacca sulla sedia = meti la gjachete su la cjadree
    mettere la penna sul tavolo = poiâ la pene su la taule
  • 9

    v.tr. meti Copia

    [FO] (meti intune buse)
    mettere la chiave nella toppa = meti la clâf inte clavarie

    v.tr. meti Copia

    (parâ dentri)
    mettere un chiodo nel muro = meti oppure bati un claut intal mûr
  • 10

    v.tr. meti, meti sù, meti intor Copia

    [FO] (vistîsi)
    mettere i pantaloni = meti sù i bregons
  • 11

    v.tr. meti sù Copia

    [FO] (tacâ)
    mettere un adesivo sulla macchina = meti sù un adesîf su la machine
  • 12

    v.tr. meti, meti sù, meti in vore Copia

    [FO] (colegâ, meti in vore)
    stanno mettendo la parabolica = a son daûr a meti la paraboliche
  • 13

    v.tr. tacâ, meti Copia

    [FO], [TS] (fâ funzionâ, meti in vore)
    mettere i fanali = meti lis lûs
    mettere la freccia = tacâ la frece
  • 14

    v.tr. meti Copia

    [FO] (fâ vignî fûr)
    l'albero sta mettendo le radici = l'arbul al è daûr a meti lis lidrîs
  • 15

    v.tr. fâ Copia

    [FO] (fâ nassi un stât o un sintiment)
    mettere allegria = fâ ligrie
    mettere paura = fâ pôre
  • 16

    v.tr. meti Copia

    [FO] (plaçâ intun puest)
    mettere avanti = meti indenant
    mettere in prima fila = meti in prime file

    v.tr. meti, fâ Copia

    (massime cun daûr 'a' o 'in', meti intun stât particolâr)
    mettere fuori combattimento = fâ fûr
    mettere in soggezione = meti in sudizion
  • 17

    v.tr. meti Copia

    [FO] (destinâ par une incarghe)
    mettere come responsabile = meti di responsabil
  • 18

    v.tr. meti Copia

    [FO] (prossumâ)
    metti che non venga = met che nol vegni

    v.tr. meti Copia

    (paragonâ)
    vuoi mettere? = vûstu meti?

    v.tr. meti Copia

    (in loc.pragm., fâ)
    ed ora come la mettiamo = e cumò cemût le metìno?
  • 19

    v.tr. meti Copia

    (depositâ)
    mettere i soldi sul conto = meti i bêçs sul cont

    v.tr. meti Copia

    (fissâ un presit)
    mettere le uova a venti centesimi = meti i ûfs a vincj centesims

    v.tr. meti Copia

    [FO] (paiâ une sume)
    per il regalo abbiamo messo ognuno una quota = pal regâl o vin metût ognidun une part
  • 20

    v.tr. meti, meti sù Copia

    [FO] (imponi in fuarce de autoritât)
    mettere una nuova tassa = meti sù une tasse gnove
  • 21

    v.tr. meti Copia

    [FO] (plaçâ berdeis)
    mettere ostacoli = meti berdeis
  • 22

    v.tr. meti Copia

    [FO] (doprâ)
    mettere le proprie forze in un progetto = meti lis sôs fuarcis intun progjet
  • 23

    v.tr. dâ, butâ Copia

    [FO] (dutun cun particulis clitichis al met adun formis verbâls)
    mettercela tutta = dâi sot oppure dâi di schene oppure dâi di côt oppure dâi di drughe oppure dâi di sonone oppure butâle fûr dute

    v.tr. meti, fâ Copia

    (sotscrivi)
    metterci la firma = fâ firme
  • 24

    v.intr. menâ, butâ Copia

    [CO] (rivâ, lâ a finîle)
    il viottolo mette sulla statale = il troi al mene ae statâl

    v.intr. butâsi Copia

    (lâ a finîle)
    il Fella mette nel Tagliamento = la Fele si bute intal Tiliment

locuzioni

    mettere a confronto
  • confrontâCopia
    [CO] (paragonâ)
    mettere a confronto due biciclette = confrontâ dôs bicicletis
  • mettere a dieta
  • meti sot diete, meti a diete, meti in dieteCopia
    [CO] (controlâ la alimentazion di cdn.)
    il medico lo ha messo a dieta a causa del mal di fegato = il miedi lu à metût sot diete par vie dal mâl di fiât
  • mettere a disposizione
  • dâ in man, meti a disposizion, meti a manCopia
    [CO] (dâ la pussibilitât di doprâ o di vê di jutori)
    gli hanno messo a disposizione una nuova segretaria = i àn metût a disposizion une altre segretarie
  • mettere a ferro e fuoco
  • meti a fûc e a tai, meti a fûc e sancCopia
    [CO] (fiscâ)
    Attila mise Aquileia a ferro e fuoco = Atile al metè Aquilee a fûc e sanc
  • mettere a frutto
  • meti a proCopia
    [CO] (fâ rindi)
    mettere a frutto i risparmi = meti a pro i sparagns
  • meti a proCopia
    (fâ zovâ)
    mettere a frutto l'esperienza = meti a pro la esperience
  • mettere a fuoco
  • meti a fûcCopia
    [CO], [TS] (regolâ in maniere manuâl o automatiche l'obietîf di une machine fotografiche, cinematografiche o di une telecjamare o di un proietôr par vê imagjins netis)
    mettere a fuoco il secondo piano = meti a fûc il secont plan
  • meti a fûc, staronzâCopia
    [CO] (precisâ juscj i concets o tiermins di une idee)
    mettere a fuoco una questione = meti a fûc une cuistion
  • mettere a fuoco e fiamme
  • [CO], [TS] (vedi mettere a ferro e fuoco)
  • mettere a letto
  • meti sot, meti tal jet, meti a durmîCopia
    [CO] (compagnâ a durmî fruts o cui che nol rive bessôl)
    vado a mettere a letto i bambini = o voi a meti tal jet i fruts
  • mettere a massa
  • meti a tiere, meti a masseCopia
    [TS] (fâ che al sei un contat cu la tiere)
  • mettere a morte
  • condanâ a muartCopia
    [CO] (condanâ a murî)
    mettere a morte per tradimento = condanâ a muart par tradiment
  • copâCopia
    (eseguî une sentence di muart)
    lo hanno messo a morte con una iniezione = lu àn copât cuntune punture
  • mettere a nudo
  • meti in mostre, mostrâ, scuaiâ, pandiCopia
    [CO] (fâ viodi cence pussibilitât di mascarâ)
    l'occasione ha messo a nudo la sua debolezza = la ocasion e à metût in mostre la sô debilece
  • mettere a parte
  • fâ part, meti al fat, fâ visât, fâ savê, pandi, diCopia
    [CO] (fâ che alc si lu sepi)
    l'ho messo a parte del mio segreto = lu ai fat part dal gno segret lo ha messo a parte della sua situazione = i à dit la sô situazion oppure lu ai fat visât de sô situazion
  • mettere a posto
  • meti a puestCopia
    [CO] (meti in ordin)
    e adesso metti a posto tutte le bambole con cui hai giocato = e cumò met a puest dutis lis pipinis che tu âs zuiât metti a posto la tua stanza = met a puest la tô stanzie
  • meti a puestCopia
    [CO] (sestâ, comedâ)
    il meccanico ha messo a posto la macchina = il mecanic al à metût a puest la machine
  • meti a puestCopia
    (risolvi)
    mettere a posto una situazione = meti a puest une situazion
  • meti a puest, meti in stangjeCopia
    (tirâ lis orelis, dâ il pevar)
    l'ho messo a posto una volta per tutte = lu ai metût in stangje une volte par simpri
  • meti a puest, sestâ, sistemâCopia
    [CO] (dâi a cdn. une sistemazion, in tiermins di bêçs o di lavôr)
  • mettere a profitto
  • meti a pro, fâ reonâCopia
    [CO] (fâ frutâ)
    mettere a profitto gli studi fatti = fâ reonâ i studis fats
  • mettere a punto
  • regjistrâ, sistemâ, regolâ, comedâ, justâ, rangjâCopia
    [CO], [TS] (di un argagn, un motôr e sim., fâ che al funzioni ben)
    mettere a punto il motore = regjistrâ il motôr
  • cumbinâ, regolâ, justâ, rangjâCopia
    [CO] (definî precisant i limits)
    mettere a punto una questione = rangjâ une cuistion
  • mettere a repentaglio
  • meti in pericul, meti in forsit, meti a risi, zuiâsi, meti a periculCopia
    [CO] (meti intune situazion di pericul)
    mettere a repentaglio la vita = meti in pericul la vite
  • mettere a rischio
  • mettere a sacco
  • fiscâ, botinâ, svalisâCopia
    [CO] (cjapâ sù dut cun violence)
    l'esercito unno mise a sacco Aquileia = l'esercit un al botinà Aquilee
  • mettere a segno
  • fâ, segnâCopia
    [CO] (concludi ben)
    mettere a segno una rapina = fâ une rapine
  • otignî, segnâCopia
    [CO] (rivâ a fâ)
    mettere a segno la prima vittoria in campionato = otignî la prime vitorie in campionât
  • mettere a soqquadro
  • butâ par aiar, savoltâ, ribaltâCopia
    [CO] (meti in disordin)
    mettere a soqquadro la scrivania = butâ par aiar la scrivanie
  • mettere a tacere
  • meti in tasê, cuacjâ, taponâ la bocje, fâ tasê, cidinâCopia
    [CO] (rebecâ cun argoments bogns di impedî cualsisei obiezion)
    mettere a tacere con una risposta secca = meti in tasê cuntune rispueste secje
  • meti in tasê, fâ tasê, cidinâCopia
    [CO] (fâ in maniere che alc no si lu sepi)
    mettere a tacere una illazione = cidinâ une ilazion
  • mettere a terra
  • butâ jù, seâ lis gjambis, taiâ lis gjambisCopia
    [CO] (fâ colâ inte depression)
    la notizia lo ha messo a terra = la gnove lu à butât jù
  • [CO], [TS] (vedi atterrare)
  • meti a tiere, meti a masseCopia
    [TS] (colegâ un imprest eletric cul implant di tiere)
    mettere a terra l'impianto = meti l'implant a tiere
  • mettere a verbale
  • meti tal verbâlCopia
    [CO] (scrivi tal verbâl)
    tutte le dichiarazioni sono state messe a verbale = dutis lis declarazions a son stadis metudis tal verbâl
  • mettere acqua nel vino
  • slungjâ la mignestre, meti aghe intal asêt, bonâ la burascjeCopia
    [CO] (cuietâ, morestâ manieris di fâ e afermazions ecessivis)
    rispetto alle affermazioni precedenti, mise acqua nel vino = a pet des afermazions di prin, al metè aghe intal asêt tendere a mettere acqua nel vino = cirî di bonâ la burascje
  • mettere ai voti
  • meti in votazion, votâCopia
    [CO] (fâ votâ su alc)
    mettere ai voti una proposta di legge = meti in votazion une propueste di leç
  • mettere al bando
  • mandâ in bant, bandîCopia
    [CO] (parâ fûr, mandâ vie o ancje esiliâ)
    il partito lo ha definitivamente messo al bando = il partît lu à bandît in maniere definitive
  • meti di bande, bandîCopia
    [CO], [TS] (lassâ pierdi)
    mettere al bando le emozioni = meti di bande lis emozions
  • vietâ, abolî, mandâ in bant, bandîCopia
    (improibî)
    mettere al bando il commercio di droghe leggere = vietâ il cumierç di droghis lizeris
  • mettere al coperto
  • meti a sotet, meti sot, meti al cuviert, sotetâ, meti in ripârCopia
    [CO] (meti alc li che no i fasin dam soreli e ploie)
    mise le pecore al coperto = al metè lis pioris al cuviert oppure a sotet
  • meti al sigûr, meti in sigureceCopia
    (meti alc intun puest o intune situazion sigure)
    mise quei pochi soldi al coperto perché non glieli portassero via = al metè chei cuatri francs in sigurece par che no jai puartassin vie
  • mettere al corrente
  • fâ part, dâ part, meti al fat, meti in zornade, fâ visâtsCopia
    [CO] (visâ, dâ informazions)
    mettere un amico al corrente dei fatti = dâ part a un amì dai fats oppure fâ part dai fats un amì oppure meti un amì in zornade dai fats
  • mettere al guinzaglio
  • meti la cjaveceCopia
    [CO] (tignî leât, cence libertât)
    è un uomo che non si lascia mettere al guinzaglio = al è un om che no si lasse meti la cjavece
  • mettere al mondo
  • [CO] (vedi dare al mondo)
  • mettere al muro
  • meti al mûrCopia
    [CO] (fusilâ)
  • mettere al palo
  • [CO] (leâ tun pâl, tant che torture o pene)
    mettere al palo un traditore = torturâ al pâl un traditôr
  • mettere al riparo
  • [CO] (vedi mettere al coperto)
  • mettere al sicuro
  • [CO] (vedi mettere al coperto)
  • mettere all'indice
  • improibî, bandî, meti in indiçCopia
    [CO] (bandî par vie dal contignût no morâl)
    i tradizionalisti hanno messo all'indice il suo ultimo libro = i tradizionaliscj a àn bandît il so ultin libri
  • mettere all'uscio
  • [CO] (vedi mettere alla porta)
  • mettere alla gogna
  • mettere alla porta
  • parâ vie, parâ fûrCopia
    [CO] (mandâ vie)
    il padrone di casa lo ha messo alla porta = il paron di cjase lu à parât fûr
  • mettere alla prova
  • tirâ a ciment, meti in prove, meti a la proveCopia
    [CO] (stazâ, provâ, provinâ)
    mettere alla prova in situazioni differenti = meti in prove in situazions diferentis
  • mettere alla sbarra
  • fâ il procès, lei la vite, fâ i pulçsCopia
    [CO] (tarizâ cun critichis e judizis)
  • mettere alla, in berlina
  • meti in ridicul, meti ae berlineCopia
    [CO], [TS] (fâ che alc o cdn. si lu dispresei)
    il giornale lo ha messo alla berlina = il gjornâl lu à metût ae berline
  • mettere alle calcagna
  • spiâ, tacâ tal stomi, meti tes cuestis, tacâ tes cuestisCopia
    [CO] (dâi l'assum a cdn. di stâ atent di ce che al fâs cdn. altri)
    mettere alle calcagna un un investigatore privato = tacâ des cuestis un investigadôr privât
  • mettere alle corde
  • meti intun cjanton, strenzi intun cjantonCopia
    [CO] (no dâ pussibilitât di sielzi)
  • mettere alle costole
  • mettere alle strette
  • cjapâ a lis stretis, strucâ tra puarte e mûrCopia
    [CO] (obleâ intune situazion)
    mi ha messo alle strette = mi à cjapât a lis stretis
  • mettere avanti
  • tirâ fûrCopia
    [CO] (meti alc tant che cundizion par fâ alc altri)
    non mi mettere avanti le tue solite scuse = no stâ a tirâmi fûr lis tôs scusis solitis
  • mettere bene
  • meti pâs, cuietâCopia
    [CO] (cirî di no fâ barufâ)
    mettere bene tra moglie e marito = meti pâs tra om e femine
  • lâ ben, comodâ, convignîCopia
    [CO] (vignî bon)
    ti mette bene se ci vediamo domani = ti vadie ben se si cjatìn doman?
  • lâ in miôr, butâ benCopia
    (miorâ)
    la situazione mette bene = la situazion e va in miôr
  • mettere bocca
  • meti il bec, meti la pecete, meti lenghe, meti il peteçCopia
    [CO] (metisi tal mieç intune discussion cence jessi stâts clamâts)
    se non mette bocca non è contento = se nol met la pecete nol è content
  • mettere cervello
  • [CO] (vedi mettere giudizio)
  • mettere da parte
  • meti di bande, meti in bande, parâ di bandeCopia
    [CO] (lassâ pierdi)
    la squadra ha messo da parte ogni velleità di vittoria = la scuadre e à metût di bande ogni sium di vitorie
  • meti dongje, meti di bande, meti in bande, tirâ dongje, tirâ suCopia
    [CO] (conservâ, sparagnâ)
    ha messo da parte un patrimonio = al à metût in bande une monede ho messo da parte tutti i maglioni pesanti = o ai metût di bande dutis lis maiis di Invier
  • mettere di mezzo
  • tirâ dentri, meti tal mieçCopia
    [CO] (cjapâ dentri)
  • mettere fine
  • fâ cessâ, fâ finî, sierâCopia
    [CO] (fâ finî un procès, une situazion, massime se no plasin)
    vogliono mettere fine alle proteste = a vuelin sierâ cu oppure fâ cessâ lis protestis
  • mettere fuori legge
  • meti fûr di leç, improibî, bandîCopia
    [CO] (vietâ)
    mettere fuori legge la droga = meti fûr di leç la droghe
  • mettere giù
  • butâ jù, meti jùCopia
    [CO] (poiâ)
    metti giù il vaso = met jù il vâs
  • mettere giudizio
  • meti il cjâf a puest, fa judizi, meti il cjâf a dissenCopia
    [CO] (deventâ plui madûr inte maniere di fâ)
    non ha ancora messo giudizio = nol à ancjemò fat judizi
  • mettere gli occhi addosso
  • voglonâ, tirâ i voiCopia
    [CO] (cjalâ cun chê di sedusi o cun desideri)
    le ha messo gli occhi addosso fin dal primo momento = i à tirât i voi fin dal prin moment
  • mettere gli occhi su
    mettere i bastoni tra le ruote
  • meti rais tes ruedis, meti bastons tes ruedis, meti bastons tra lis gjambis, meti bastons fra i pîtsCopia
    [CO] (meti dificoltâts in ce che al fâs cdn.)
    l'opposizione ha cercato di mettere i bastoni fra le ruote alla proposta della giunta = la oposizion e à cirût di meti i bastons tra lis ruedis ae propueste de zonte
  • mettere i brividi
  • fâ vignî i sgrisui, fâ sgrisulâCopia
    [CO] (fâ pôre o ancje emozionâ)
    questo film mette i brividi = chest cine al fâs vignî i sgrisui
  • mettere i denti
  • dentî, fâ i dincjCopia
    [CO] (meti fûr i dincj)
    la bambina ha cominciato a mettere i denti = la frute e à tacâ a dentî
  • dispatussâsiCopia
    (cuistâ esperience)
    dopo un po' ha messo i denti = daspò di un pôc si à dispatussât
  • mettere i piedi al muro
  • meti il cjâf al mûr, meti il cjâf tal mûr, poiâ il cûl tal mûrCopia
    [CO] (-)
  • mettere i piedi in testa
  • meti sot, mangjâ il lidric sul cjâf, mangjâ la fave sul cjâfCopia
    [CO] (lâ parsore)
    quello non si lascia certo mettere i piedi in testa da nessuno = chel li no si lasse dal sigûr meti sot di nissun
  • mettere i piedi sul collo
    mettere i puntini sulle, sugl'i
  • [CO] (precisâ alc cun insistence)
    ha voluto mettere i puntini sulle i = al à volût marcâ ben ogni robe par fîl e par pont
  • mettere il bavaglio
  • stropâ la bocje, meti il smuarsCopia
    [CO] (no lassâ che une persone e feveli cun libertât)
    il governo voleva mettere il bavaglio ai giornali = il guvier al voleve stropâ la bocje ai gjornâi
  • mettere il becco
  • [CO] (vedi mettere il naso)
  • mettere il broncio
  • [CO] (vedi mettere il muso)
  • mettere il capestro
  • meti la cjaveceCopia
    [CO] (someti)
  • mettere il cappio al collo
    mettere il carro davanti ai buoi
  • meti il cjar denant dai bûs, meti il cjar devant dai bûs, clamâ gnot prin di sereCopia
    [CO] (fâ lis robis tal ordin contrari di ce che si à di fâ)
  • mettere il caso
  • meti il câs, metiCopia
    [CO] (par introdusi une suposizion)
    metti il caso che nevichi = met oppure metipen che al nevei
  • mettere il cervello a partito
    mettere il coltello alla gola
  • pontâ il fusîl te schene, pontâ la sclope te scheneCopia
    [CO] (obleâ)
    ha dato una mano solo perché gli hanno messo il coltello alla gola = al à dât une man nome parcè che i àn pontât la sclope te schene
  • mettere il dito nella, sulla piaga
  • meti il dêt su la gruse, tocjâ là che al dûlCopia
    [CO] (tocjâ un argoment delicât e intrigôs, insisti sul pont critic di une situazion)
  • mettere il laccio al collo
    mettere il lupo nell'ovile
  • meti il mus intal sorcCopia
    [CO] (meti cdn. intune situazion là che al pues fâ ce che al vûl)
  • mettere il morso
  • meti sot, meti la cjaveceCopia
    [CO] (tignî cdn. sot control, che nol fasi ce che al vûl)
  • mettere il muso
  • fâ muse, fâ il music, fâ il lavri, fâ lavri, fâ musonCopia
    [CO] (cjapâ une espression di ofindût e malapaiât par alc)
    mi ha messo il muso ma non so perché = mi à fate muse ma no sai parcè
  • mettere il naso
  • meti il nâs, meti il bec, meti la pecete, meti lenghe, meti il peteçCopia
    [CO] (impaçâsi)
    non mettere il naso nei miei affari = no stâ a meti il nâs intai miei fats
  • mettere il naso fuori
  • meti fûr il nâsCopia
    [CO], [TS] (lâ fûr)
    oggi non ho messo il naso fuori = vuê no ai metût fûr il nâs
  • mettere il pepe al, nel culo
  • becâ tal cûl, tetâ tal cûl, stiçâ, meti fûcCopia
    [CO] (fâ che cdn. si nici di corse)
    devo mettergli il pepe al culo perché mi finisca il lavoro = o ai di metii fûc par che mi finissi la vore
  • mettere il piede in fallo
  • meti il pît te buse, dâ il pît te buseCopia
    [CO] (falâ)
    secondo me metterà il piede in fallo = par me al darà il pît te buse
  • mettere in atto
  • meti in voreCopia
    [CO] (realizâ)
    il ladro ha messo in atto il suo piano = il lari al à metût in vore il so plan
  • meti in voreCopia
    (doprâ)
    mettere in atto le proprie capacità = meti in vore lis capacitâts propriis
  • mettere in azione
  • meti in vore, meti in azion, meti in movimentCopia
    [CO] (inviâ, fâ che al funzioni)
    mettere in azione un piano di evacuazione = meti in vore un plan di evacuazion
  • mettere in ballo
  • [CO] (vedi tirare in ballo)
  • mettere in barzelletta
  • meti in bagul, meti in cjançoneteCopia
    [CO] (ridi daûr, ridi fûr)
    ha sempre paura che lo mettano in barzelletta = al à simpri pôre che lu metin in bagul
  • mettere in bocca
  • meti in bocjeCopia
    [CO] (dî che un al à dit alc)
    gli hanno messo in bocca parole che non ha mai pronunciato = i àn metût in bocje peraulis che nol à mai ditis
  • imboconâ, spiâCopia
    [CO] (sugjerî)
    gli hanno messo in bocca la risposta esatta = i àn spiade la rispueste juste
  • mettere in buona luce
  • meti a bonCopia
    [CO] (presentâ ben)
    le sue parole lo hanno messo in buona luce con tutti = lis sôs peraulis lu àn metût a bon cun ducj
  • mettere in caldo
  • meti in cjalt, tignî in cjaltCopia
    [CO] (fâ scjaldâ alc di mangjâ)
    mettere in caldo le patate = meti in cjalt lis patatis
  • mettere in campo
  • meti in cjamp, mandâ sul cjamp, mandâ in cjampCopia
    [CO] (intune bataie o competizion)
    mettere in campo un'ottima squadra = mandâ in cjamp une scuadre strabuine mise in campo diecimila soldati = al metè in cjamp dîs mil soldâts
  • tirâ fûr, vignî fûr, puartâCopia
    [CO] (presentâ, tirâ fûr)
    ha messo in campo scuse e giustificazioni = al à tirât fûr scusis e justificazions mettere in campo una pretesa = vignî fûr cuntune pretese mise in campo valide ragioni = al puartà bogns motîfs
  • mettere in carica
  • meti sot cjarie, meti in cjarie, cjariâCopia
    [CO] (fâ che alc si cjarii)
    metti in carica le batterie del cellulare = met sot cjarie lis batariis dal celulâr
  • mettere in carta
  • butâ jùCopia
    [CO] (scrivi su la cjarte alc che si à intal cjâf)
    mettere in carta un romanzo = butâ jù un romanç
  • mettere in castigo
  • meti in cjastìCopia
    [CO] (punî un frut, fasintlu restâ par un pôc di timp intun cjanton o intun altri puest)
    la maestra lo ha messo in castigo = la mestre lu à metût in cjastì
  • mettere in cattiva luce
  • meti a mâl, menâ par lengheCopia
    [CO] (presentâ mâl alc o cdn.)
    le sue azioni prepotenti lo hanno messo in cattiva luce = lis sôs azions prepotentis lu an metût a mâl
  • mettere in chiaro
  • meti in clâr, sclarîCopia
    [CO] (dî a clâr)
    mettiamo in chiaro i compiti di ognuno = viodìn di sclarî i assums di ognidun
  • mettere in circolazione
  • meti fûr, meti atorCopia
    [CO] (fâ lâ ator)
    mettere in circolazione un nuovo prodotto = meti ator un prodot gnûf
  • meti fûr, mandâ atorCopia
    (pandi, slargjâ)
    mettere in circolazione una notizia = mandâ ator une notizie
  • mettere in commercio
  • meti fûr, meti in cumierçCopia
    [CO] (fâ vendi)
    mettere in commercio un nuovo sapone = meti in cumierç un savon gnûf
  • mettere in condizione
  • meti in cundizion, meti in stâtCopia
    [CO] (dâ la oportunitât)
    la buona preparazione lo ha messo in condizione di superare la prova = la buine preparazion lu à metût in cundizion di passâ la prove
  • mettere in corpo
  • parâ jùCopia
    [CO], [TS] (bevi o mangjâ)
    ha messo in corpo cinque grappe = al à parât jù cinc sgnapis
  • mettere in corto
  • [TS] (vedi cortocircuitare)
  • mettere in crisi
  • mandâ in crisi, meti in dificoltâtCopia
    [CO] (meti intune brute situazion)
    un'avventura ha messo in crisi il matrimonio = une aventure e à mandât in crisi il matrimoni
  • mettere in croce
  • meti in crôsCopia
    [CO] (tormentâ, lambicâ, meti cdn. denant di sieltis in contrast)
  • mettere in difficoltà
  • [CO] (vedi mettere in crisi)
  • mettere in discussione
  • meti in discussion, contindi, meti in cuistionCopia
    [CO] (criticâ)
    l'opposizione ha messo in discussione il lavoro del sindaco = la oposizion e à contindût sul lavôr dal sindic
  • meti in discussion, contindi, meti in cuistionCopia
    (meti in dubi)
    metteva in discussione la sua onestà = i contindeve su la sô onestât
  • mettere in dubbio
  • meti in forsit, meti in discussion, meti in dubi, meti in cuistionCopia
    [CO] (valutâ criticant)
    mettere in dubbio una tesi = meti in forsit une tesi
  • mettere in evidenza
  • meti in lûs, meti in mostre, meti in biele mostre, meti in biele copie, mostrâ, pandiCopia
    [CO] (marcâ)
    un abito che mette in evidenza le forme = un vistît che al met in mostre lis formis
  • meti in lûs, meti in mostre, mostrâ, pandiCopia
    (fâ notâ)
    non poteva mettere in luce quello che non aveva = nol podeve pandi ce che nol veve se poteva, metteva in luce tutto il suo sapere = se mai al podeve al meteve in mostre dut il so savê
  • mettere in fase
  • regolâ, meti in faseCopia
    [LE], [TS] (meti un motôr a sclop in cundizion otimâl di funzionâ)
  • mettere in forse
  • meti in forsitCopia
    [CO] (meti in cundizion che nol sei fat, meti in dubi che al sei vêr)
    il maltempo ha messo in forse il concerto = il trist timp al à metût in forsit il conciert
  • mettere in frigorifero
  • tignî in belanceCopia
    [CO] (meti in spiete)
    mettere in frigorifero una decisione = tignî in belance une decision
  • mettere in fuga
  • fâ scjampâ, fugâ, scorsonâ, sfolmenâ, socâ, sovâCopia
    [CO] (fâ scjampâ)
    il cane ha messo in fuga i ladri = il cjan al à fat scjampâ i laris
  • mettere in ginocchio
  • butâ in zenoglonCopia
    [CO] (sdramassâ, meti in crisi fonde)
    la svalutazione ha messo in ginocchio molti risparmiatori = la svalutazion e à butât in zenoglon tancj sparagnadôrs
  • mettere in gioco
  • mettere in giro
  • meti fûr, mandâ atorCopia
    [CO] (meti in circolazion)
    mettere in giro moneta falsa = meti fûr monede false
  • meti fûr, mandâ ator, slargjâ, spandi, sparniçâ, spampanâCopia
    [CO] (cjacarâ fûr)
    mettere in giro notizie false = meti fûr notiziis falsis
  • mettere in guardia
  • meti in avertence, meti in vuardie, meti in vuaite, visâ prime, visâCopia
    [CO] (visâ di un pericul)
  • mettere in libertà
  • molâ fûrCopia
    [CO] (fâ jessî di preson o di une situazion di cativitât)
    lo metteranno in libertà l'anno prossimo = lu molaran fûr l'an che al ven
  • molâ fûrCopia
    [CO] (dâ une licence o une permès)
    in caserma ci mettono in libertà alle sei = in caserme nus molin fûr aes sîs
  • mettere in luce
  • mettere in mano
  • [CO] (vedi mettere nelle mani)
  • mettere in mezzo
  • cjapâ dentri, meti di mieçCopia
    [CO] (tirâ dentri)
    non mi mettere in mezzo = no stâ a metimi di mieç
  • mettere in mostra
  • meti in mostreCopia
    [CO] (mostrâ)
    l'artista ha messo in mostra le sue opere = l'artist al à metût in mostre lis sôs oparis
  • meti in mostre, sflocjâ, sfodrâ, meti in biel vedêCopia
    [CO] (fâ viodi par svantâsi)
    non fa altro che mettere in mostra la sua macchina = al fâs dome che sflocjâ la sô machine
  • mettere in moto
  • inviâ, tacâCopia
    [CO] (fâ partî une machine, un motôr)
    mettere in moto il motore = inviâ il motôr mettere in moto la centrifuga = tacâ la centrifughe
  • meti in voreCopia
    (fâ funzionâ, fâ)
    mettere in moto lo spettacolo = meti in vore il spetacul
  • mettere in musica
  • meti in musicheCopia
    [CO] (cjapâ un test di peraulis e trasformâlu par sei cjantât o compagnât di musiche)
    mettere in musica una poesia = meti in musiche une poesie
  • mettere in ombra
  • fâ ombreCopia
    [CO] (sminuî il valôr di cdn. o di alc)
    con la sua presenza ha messo in ombra tutti gli altri = cu la sô presince ur à fat ombre a ducj chei altris
  • mettere in onda
  • [CO] (vedi mandare in onda)
  • mettere in opera
  • meti in vore, meti in opareCopia
    [CO] (fâ, passâ de idee ae realizazion)
    ha messo in opera quello che aveva promesso = al à metût in vore ce che al veve imprometût
  • meti in vore, meti in opareCopia
    (di une costruzion, di un implant e v.i., fâlu sù, fâlu funzionâ)
    mettere in opera un impianto idraulico = meti in vore un implant idraulic
  • mettere in palio
  • metin in paliCopia
    [CO] (meti a disposizion tant che premi)
  • mettere in piazza
  • meti fûr, fâ savê, meti in place, publicâ, spampanâ, pandi atorCopia
    [CO] (fâ che si sepi)
    non mi va di mettere in piazza i miei affari = no mi va di spampanâ i miei afârs
  • mettere in piedi
  • meti sù, meti in vore, meti in pîts, prontâ, impastanâ, inmaneâ, imbastîCopia
    [CO] (fâ, scomençâ, preparâ)
    mettere in piedi un nuovo spettacolo = meti sù un spetacul gnûf
  • mettere in pratica
  • meti in voreCopia
    [CO] (fâ)
    mettere in pratica i buoni propositi per l'anno nuovo = meti in vore i bogns proponiments pal an gnûf
  • mettere in preventivo
  • meti in cont, meti in preventîfCopia
    [CO] (previodi une pussibilitât, une eventualitât)
    devi mettere in preventivo anche che ti possa dire di no = tu âs di meti in preventîf ancje che ti puedi dî di no
  • mettere in pubblico
  • [CO] (vedi mettere in piazza)
  • mettere in questione
  • meti in discussion, meti in cuistionCopia
    [CO] (meti in dubi)
    mettere in questione l'onestà di un socio = meti in discussion la onestât di un soci
  • mettere in rapporto
  • meti in rapuart, meti in relazion, rapuartâ, leâCopia
    [CO] (individuâ un leam, un rapuart)
    mettere in rapporto causa ed effetto = meti in relazion oppure leâ cause e efiet
  • mettere in relazione
  • mettere in rilievo
  • mettere in risalto
  • mettere in scena
  • meti sù, meti in seneCopia
    [CO] (rapresentâ une opare teatrâl, un spetacul e v.i.)
  • meti sù, meti in seneCopia
    (meti in pîts alc cu la idee di freâ cdn.)
    hanno messo in scena una trovata per farci andare via mentre preparavano la festa a sorpresa = a àn metût in sene une cjatade par fânus lâ vie intant che a prontavin la fieste a sorprese
  • mettere in tavola
  • meti fûr, meti in taule, puartâ in tauleCopia
    [CO] (servî di mangjâ)
    i camerieri hanno messo in tavola un pranzo straordinario = i camarîrs a àn metût in taule oppure puartât in taule un gustâ straordenari
  • mettere in testa
  • meti tal cjâfCopia
    [CO] (fâ pensâ)
    quei libri gli hanno messo in testa una visione della vita molto buia = chei libris i àn metût tal cjâf une vision de vite ben scure
  • mettere in valore
  • meti a pro, meti in valôr, fâ rindiCopia
    [TS] (fâ reonâ un ben, un capitâl e sim.)
    mettere in valore i risparmi = meti in valôr i sparagns
  • fâ preseâ, fâ agradîCopia
    [CO] (fâ preseâ)
    con quel dolce hai messo in valore la tua cucina = cun chel dolç tu âs fat preseâ la tô cusine
  • mettere in vendita
  • meti in venditeCopia
    [CO] (cirî di vendi)
    hanno messo in vendita la casa vicino alla mia = a àn metude in vendite la cjase dongje de mê
  • mettere in, nel conto
  • meti in cont, butâ sul contCopia
    [CO] (meti inte note des spesis)
  • tignî cont, fâ calculCopia
    [CO] (tignî presint)
  • mettere incinta
  • alçâ il grumâl, meti incinteCopia
    [CO] (ingravidâ)
  • mettere insieme
  • dâ dongje, meti dongje, tirâ dongje, meti adun, parâ dongje, fâ dongjeCopia
    [CO] (-)
    mettere insieme una bella compagnia = dâ dongje une biele compagnie mettere insieme una collezione di francobolli = meti adun une colezion di boi
  • dâ dongje, meti dongje, inmaneâ, imbastîCopia
    (inviulâ)
    mettere insieme un lavoro = dâ dongje oppure imbastî un lavôr mettere insieme un'opera = meti dongje une opare
  • mettere l'accento
  • meti l'acent, spicâ, marcâ, cjalcjâCopia
    [CO] (meti in mostre, fâ risaltâ)
    ha messo l'accento solo sugli aspetti negativi = al à cjalcjât dome i aspiets negatîfs
  • mettere l'anello
  • meti la vereCopia
    [CO] (maridâ)
    le ha messo l'anello quando era ancora giovane = i à metude la vere cuant che e jere ancjemò zovine
  • mettere l'esca accanto al fuoco
  • dâi la lescje al fûc, meti il fûc dongje dal strancCopia
    [CO] (metisi o meti cdn. inte situazion di inamorâsi o di sintî altris passions)
  • mettere la corda al collo
  • dâ il laç al cuel, dâ la cuarde, picjâCopia
    [CO] (imponi cundizions pesantis)
    con questa richiesta mi metti la corda al collo = cun cheste pretese tu mi dâs il laç al cuel oppure tu mi picjis
  • mettere la firma
  • fâ la firmeCopia
    [CO], [TS] (di militâr, sielzi di restâ ancjemò intal esercit)
    ha messo la firma per un altro anno = al à fate la firme par un altri an
  • mettere la lancia in resta
  • disfodrâ la spadeCopia
    [CO] (preparâsi a un confront)
  • mettere la mano sul fuoco
  • meti il dêt sul fûc, meti la man sul fûcCopia
    [CO] (dâ par sigûr)
  • meti il dêt sul fûc, meti la man sul fûcCopia
    (garantî par cdn.)
    per quanto riguarda lui metto la mano sul fuoco = par ce che lu tocje lui o met la man sul fûc
  • mettere la mordacchia
  • stropâ la bocjeCopia
    [CO] (obleâ a tasê)
  • stropâ la bocje, meti il smuarsCopia
    (censurâ)
    il regime ha messo la mordacchia ai giornali = il regjim al à stropade la bocje ai gjornâi
  • mettere la museruola
  • mettere la parola fine
  • meti finCopia
    [CO] (fâ terminâ in mût definitîf)
    mettere la parola fine a una relazione = meti fin a une relazion
  • mettere la testa a partito
    mettere la testa a posto
  • meti il cjâf a puest, fa judizi, meti il cjâf a dissen, meti il cjâf a segn, meti il cjâf in scuare, piâ judiziCopia
    [CO] (deventâ savi e responsabil)
    sarebbe ora che mettesse la testa a posto = e sarès ore che al fasès judizi
  • mettere la, una pulce nell'orecchio
  • meti un gri tal cjâfCopia
    [CO] (fâ nassi un suspiet)
    metteva pulci nelle orecchie a bella posta = al meteve grîs tal cjâf di pueste
  • mettere le ali
  • cjapâ il svol, fâ ale, fâ alisCopia
    [CO] (tacâ a movisi)
  • mettere le ali ai piedi
  • fâ alis, cori a brene vierte, cori tant che la buere, cori tant che une spade, lâ tant che il vint, cori a volopCopia
    [CO] (cori une vore svelt)
  • mettere le carte in tavola
  • vierzi lis cjartis, meti lis cjartis in tauleCopia
    [CO] (sclarî ce che si pense, compuartâsi in mût sclet)
    mi fido di voi e voglio mettere le carte in tavola = mi fidi di voaltris e o vuei meti lis cjartis in taule
  • mettere le corna
  • [CO] (vedi fare le corna)
  • mettere le mani
  • meti lis mans, gafâCopia
    [CO] (rivâ a vê in man)
    ha messo le mani su una fortuna = al à gafade une fortune mettere le mani su una eredità = meti lis mans su di une ereditât
  • meti manCopia
    [CO] (intervignî)
    in questo lavoro hanno messo le mani in molti = in chest lavôr a àn metude man in tancj di lôr
  • mettere le mani addosso
  • meti lis mans intorCopia
    [CO] (dâ jù)
    si sono messi le mani addosso per una sciocchezza = si àn metût lis mans intor par une stupidade
  • meti lis mans intorCopia
    [CO] (tocjâ, palpâ)
    lo hanno denunciato e gli hanno tolto il vizio di mettere le mani addosso = lu àn denunziât e i àn gjavât il vizi di meti lis mans intor
  • mettere le mani avanti
  • meti lis mans indenant, meti lis mans indevantCopia
    [CO] (prevignî situazions complicadis)
    è prudente, mette sempre le mani avanti = al è prudent, al met simpri indenant lis mans
  • mettere le prime piume
  • dispatussâsiCopia
    [CO] (tacâ a deventâ grant)
    sarebbe ora che cominciasse a mettere le prime piume = e sarès ore che al tacàs a dispatussâsi
  • mettere lingua
  • [CO] (vedi mettere bocca)
  • mettere lo zampino
  • meti la sô çate, meti la codeCopia
    [CO] (slungjâ la talpe)
  • mettere male
  • meti a mâl, meti cuintri, semenâ tampieste, meti la malepâs, meti mâlCopia
    [CO] (fevelâ mâl di cdn. cun altris par creâ contrascj)
    mettere male tra due soci = meti mâl tra doi socis oppure mei cuintri doi socis
  • lâ mâlCopia
    [CO] (risultâ discomut)
    ti mette male se parliamo poi? = ti vadie mâl se o fevelìn daspò?
  • mettere mano
  • cjapâ in manCopia
    [CO] (cjapâ sù alc par fâ un lavôr)
    mettere mano al pennello per dipingere = cjapâ in man il pinel par piturâ
  • tacâ sot, meti manCopia
    [CO] (començâ, tacâ un lavôr)
    mettere mano in un lavoro = meti man intun lavôr
  • mettere mano al portafoglio
  • meti man ae borse, vierzi la borseCopia
    [CO] (jessi pront par paiâ)
    il ladro gli si avvicinò mentre stava mettendo mano al portafoglio = il lari i le dongje intant che al meteve man ae borse
  • mettere mano alla borsa
    mettere nei pasticci
  • mettere nel sacco
  • meti in sachete, meti in sac, insacâ, dâ capotCopia
    [CO] (imbroiâ)
    è stato messo nel sacco da un imbroglione = lu à metût in sachete un imbroion
  • mettere nelle mani
  • dâ in man, dâ in mansCopia
    [CO] (fidâ)
    hanno messo tutto nelle mani dell'amministratore = a àn dât dut in mans al aministradôr
  • mettere nero su bianco
  • meti neri sul blancCopia
    [CO] (scrivi une declarazion, un contrat e v.i.)
    prima di mettere nero su bianco troviamo un accordo = prime di meti neri sul blanc cjatìn un acuardi
  • meti il neri sul blancCopia
    (fissâ in mût definitîf une situazion)
    riguardo all'eredità ha messo nero su bianco = pe ereditât al à metût neri sul blanc
  • mettere pace
  • meti pâsCopia
    [CO] (comedâ un disacuardi)
    col suo intervento ha messo pace tra tutti i familiari = cul so intervent al à metût pâs tra ducj chei de famee
  • mettere paglia al fuoco
  • meti pês sul mol, meti la paie dongje dal fûcCopia
    [CO] (fâ che cdn. al fronti tentazions o pericui)
    non è il caso di mettere paglia al fuoco = nol è il câs di meti pês sul mol
  • mettere piede
  • meti pîtCopia
    [CO] (lâ, jentrâ)
    da quella volta non ha più messo piede in casa mia = di in chê volte nol à plui metût pît in cjase mê
  • mettere premura
  • fâ presse, fâ premure, stomblâ, sburtâCopia
    [CO] (sburtâ cdn. a spesseâ a fâ alc)
    non mettergli sempre premure = no stâ a fâi simpri presse oppure a stomblâlu simpri
  • mettere radici
  • inlidrisâCopia
    [CO] (di plante, cjapâ)
    il pesco ha messo radici = il pierçolâr al à inlidrisât
  • pastanâsi, insedâsiCopia
    [CO] (di cdn., metisi a stâ fis intun puest)
    ha deciso di mettere radici nel paese di sua moglie = al à decidût di insedâsi tal paîs de sô femine
  • cjapâ pît, inlidrisâCopia
    [CO] (difondisi, slargjâsi, deventâ plui fuart)
    una moda che ha messo radici = une mode che e à cjapât pît
  • mettere sotto
  • cjapâ sotCopia
    [CO] (tirâ sot cu la machine)
  • meti sotCopia
    [CO] (fâ lavorâ une vore)
    il capo lo ha messo sotto con un nuovo lavoro = il paron lu à metût sot cuntun lavôr gnûf
  • mettere sotto i denti
  • tacâ i dincj intorCopia
    [CO] (mangjâ par cuietâ la tante fam)
    devo mettere qualcosa sotto i denti = o ai di tacâ i dincj intor di alc
  • mettere sotto i piedi
  • meti sot, meti sot i pîts, tibiâ, talpassâCopia
    [CO] (somerzi, umiliâ)
    gli piace mettere tutti sotto i piedi = i plâs meti ducj sot i pîts
  • mettere su
  • meti sùCopia
    [CO] (organizâ)
    hanno messo su una nuova associazione = a àn metût sù une socie gnove
  • meti sùCopia
    [CO] (meti a cuei)
    mettere su la minestra = meti sù la mignestre
  • meti sù, meti cuintri, tirâ suCopia
    [CO] (stiçâ)
    lo hanno messo su contro il padre = lu àn tirât sù cuintri di so pari
  • cjapâ sù, meti sùCopia
    [CO] (cjapâ une ande di supierbie)
    aveva messo su un'aria da principessa = e veve metût sù une ande di principesse
  • meti sùCopia
    [CO] (vistîsi)
    mettere su il vestito della festa = meti sù il vistît di fieste
  • mettere su casa
  • meti sù famee, impastanâ famee, implantâsi, incjasâsi, meti sù cjaseCopia
    [CO] (fâ une famee proprie)
    hanno deciso di mettere su casa = a àn decidût di implantâsi oppure di incjasâsi non vuole ancora mettere su casa = nol vûl ancjemò impastanâ famee oppure meti sù famee
  • implantâsi, incjasâsi, meti sù cjaseCopia
    [CO] (lâ a vivi fûr di cjase)
    ha messo su casa = si è implantât oppure incjasât
  • implantâsi, incjasâsi, meti sù cjaseCopia
    [CO] (meti a puest une cjase par lâ a vivi)
    stanno mettendo su casa = a son daûr a implantâsi oppure incjasâsi
  • mettere su chili
  • meti dongje, meti sù chilos, fâ cjar, cjapâ sù chilos, butâ sù chilos, tirâ sù chilos, cjapâ chilos, meti sù panze, meti sù pêsCopia
    [CO] (ingrassâ)
    a Natale è facile mettere su chili = a Nadâl al è facil butâ sù chilos
  • mettere su famiglia
  • [CO] (vedi mettere su casa)
  • mettere su pancia
  • [CO] (vedi mettere su chili)
  • mettere su peso
  • [CO] (vedi mettere su chili)
  • mettere sugli, sull'attenti
  • meti in rie, meti in stangjeCopia
    [CO] (meti in avertence)
  • mettere sul piatto della bilancia
    mettere sul piedistallo
  • [CO] (stimâ cence misure)
    mettere sul piedestallo il proprio figlio = impiâ cjandelis al fi
  • mettere sul tappeto
  • meti in plat, puartâ in platCopia
    [CO], [TS] (proponi tant che argoment di discussion)
    ha messo sul tappeto la solita questione = al à puartât in plat la solite cuistion oppure al à tocjât il cantin di simpri
  • mettere sull'altare
  • puartâ tes stelis, laudonâ, fâ i lauts, meti sul altârCopia
    [CO] (esaltâ cdn. tant che se al fos di fâ sant)
  • mettere sull'avviso
  • meti in vuaite, prevignîCopia
    [CO] (meti in avertence, visâ)
    è stato messo sull'avviso = al è stât metût in vuaite
  • mettere sulla bilancia
  • fâ riflès, pesâCopia
    [CO] (valutâ, spes par sielzi tra dôs o plui opzions)
    si doveva mettere sulla bilancia pregi e difetti = si veve di fâ riflès su oppure di pesâ cualitâts e difiets
  • mettere troppa carne al fuoco
  • tindi masse archetisCopia
    [CO] (fâ di plui di chel che si rive)
    non mettere troppa carne al fuoco! = a tindi masse archetis, a cjapin sù i uciei chei altris
  • mettere una croce sopra
  • mettere una pietra sopra
  • fâ la crôs parsore, netâsi la bocje, fâ crosutis, fâ crosetisCopia
    [CO] (lassâ pierdi, rassegnâsi)
  • mettere urgenza
  • [CO] (vedi mettere premura)
  • mettere via
  • meti vieCopia
    [CO] (meti alc tal so puest)
    mettere via gli abiti = meti vie i vistîts
  • meti vieCopia
    (meti di cualchi bande alc che si tegni miôr)
    mettere via le fragole = meti vie lis freulis

monolingue

fâ v.tr.
Produsi, creâ, meti dongje
esempi
"i nevôts di Meni a son rivâts ducj a fâ la cjase"
da "I furlans e Sant Martin" di Riedo Pup
"e saveve fâ tant biei dissens te lavagne cui zes di colôr"
da "Emme come mamma" di Dino Virgili
"une sdrume di cjamps clapignôs, [...] no fasevin vonde blave nancje par mangjâ"
da "I furlans e la blave" di Riedo Pup
"dilunc de prime vuere mondiâl scuasi dutis lis cjampanis dal Friûl a forin fondudis: il bronç al fo doprât par fâ canons"
da "Il sun de fieste" di Monika Pascolo
fâ v.tr.
Ancje ass., parturî
sinonimi
parturî, prolî, meti al mont, dâ a lûs, dâ in lûs, fiâ, fiolâ, parî
esempi
"i umign a davin une man a fâ ae puare bestie: a tiravin cu lis cuardis par dute la stale e po lis vôs legris, e il vidiel bagnât par tiere"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"e misturave la slacare dal bevaron, e, dongje, la Sante e spietave par puartâlu ae vacje che e veve fat"
da "Cjase di Dalban" di Maria Forte
fâ v.tr.
Cun sens gjeneric al pues riferîsi a cetantis azions, sedi concretis che astratis, che a puedin jessi specificadis di un complement
esempi
"no si puedin fâ propuestis se prime no si fâs une analisi"
da "La promozion de lenghe furlane sui mass media" di Erika Adami
"dute la compagnie a fâ fieste cjase dai nuviçs"
da "Storie di Min" di Ivano Urli
"e cussì, vuere. E i furlans a àn scugnût fâle"
da "I furlans e la pâs" di Riedo Pup
"se o vessin fat ricors o saressin lâts a pericul di vinci, ma di no vê avonde personâl par dâ un bon servizi"
da "Piçulis storiis di mafie furlane" di Sandri Carrozzo
"cuant che al murì, al clamà il plevan e al fasè test tes sôs mans"
da "Beâts i viei" di Riedo Pup
"a vevin fat la lôr sielte di scuindon e cence che nissun no ju podès fermâ"
da "Mode" di Spirt Anonim
fâ v.tr.
Dâ a cdn. o a alc une cierte cualitât, situazion, cundizion
esempi
"o sin puars contadins, ma chest frutin nus fâs siôrs e contents"
da "La sûr" di Pieri Somede dai Marcs
"Jacu Berart al lu vevin fat sindic subit dopo zûts via i Mucs"
da "Il Bolp" di Novella Cantarutti
fâ v.tr.
Dî
esempi
"al mi cjale cu la muse dure e cence bati cee al mi fâs: - Cjare lui, siôr nodâr, jo no ai tancj scrupui"
da "Interès malandret" di Pieri Somede dai Marcs
fâ v.tr.
Vê une cierte opinion su alc o cdn.
esempi
"no ti fasevi cussì coragjôs"
da "Sense" di Checo Tam
fâ v.tr.
Cjapâ sù une abilitât, une sensibilitât
esempi
"salacor al à tant fat il voli al piçul e la orele al cidin che nol è il plui adat e competent a judicâ chestis robis cussì grandis"
da "Sant Jacum, là che al finìs il mont" di Antoni Beline
"o varês ben di scomençâ une volte, se o volês tornâ a fâ la man"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
fâ v.intr.
Puartâ indevant un ciert lavôr, vê une cierte capacitât o profession
esempi
"di profession al faseve l'avocat"
da "L'om che al pierdeve pinsîrs pe strade" di Fabian Ros
"si inzegnavin a fâ i veterinaris, i purcitârs, i marangons, i muredôrs"
da "I furlans e la culumie" di Riedo Pup
fâ v.intr.
Soredut, ma no dome, cun ûs impers., riferît aes cundizions di timp meteorologjic
esempi
" il barcon che al deve sul puiûl al jere viert, stant che al faseve une vore cjalt"
da "Faliscjis" di Cristina Noacco
"chê gnot al tirave un aiar di fâ pôre e dentri dal ostel al faseve frêt"
da "Un Friûl difarent: i 90 mhz di Onde Furlane" di Max Mauro
"il fogolâr pront a difindi la famee dal Invier, par tant che al vueli fâ criùre"
da "Cjase di Dalban" di Maria Forte
"se chest timp a nol fâs ploie / jo doman o ai di partî / ma o partìs di male voie / e il gno cûr tal lassi a ti"
da "Se chest timp" di Popolâr
fâ v.intr.
In interogativis, costruzions cun "a" e un infinît, podê, jessi in stât, rivâ a un ciert risultât
esempi
"nol saveve cemût fâ a consolâ chês puaris creaturis"
da "Par une lengate" di Pieri Somede dai Marcs
"«E tu, cemût fâstu a savêlu? » i diseve mê mari"
da "Come tai romançs" di Alan Brusini
fâ v.tr.
In costruuzions causativis
esempi
"il lari al fâs capî a mots di jemplâ il sac"
da "La rambe" di Fabian Ros
"o ai fat peâ il cjan cu la cjadene curte"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"Salvi, che o ai fat vignî di Florence, al à fevelât de problematiche scolastiche tes tantis situazions minoritariis"
da "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
fâ v.tr.
Lassâsi fâ alc
esempi
"dut un lâ fûr e dentri dal ospedâl e dal 1990 incà Rosane e à fat cinc operazions"
da "Faliscjis" di Cristina Noacco
fâ s.m.
Il puartâ insom alc, compliment concret, in gjenar in confront cu la teorie
sinonimi
esempi
"li cjacaris a son une robe, ma dopo il fâ al è une altre"
"la esperience e ven dome cul fâ"
da "Speciâl" di Carli Pup
fâ s.m.
Moment li che alc al tache o si complete
esempi
"sul fâ de gnot a traviersavin un cjamp di luvins"
da "La maledizion dai luvins" di Catarine Percude
fâ s.m.
Maniere di compuartâsi
sinonimi
esempi
"ognidun al veve il fâ, la muse, la vôs adatade a contâlis"
da "Cjase Basse" di Dino Virgili
proverbi
"a brusâ lens verts, si fâs fum e no fûc"
"a fâ bon pan, al vûl bon gran"
"a fâ caritât, no si devente puars"
"a fâ chel che no si devi, al ven chel che no si credi"
"a fâ il cont cence l'ostîr, si fasilu dôs voltis"
"a fâ il pas plui lunc de gjambe, si romp il cavalot"
"a fâ pan i vûl levan"
"a fâ un plasê, si cjape doi displasês"
"a fasin simpri il mâl plui grant di ce che al è"
"a fuarce di fâ, si impare"
"a fuarce di grans di ue, si fâs un cuinç di vin"
"a impaçâsi cui fruts, si fâs lis mans di mierde"
"a ingomein i fruts che a fasin di umign, a ingomein i umign che a fasin di fruts"
"a la ostarie si fâs il cont prin di lâ vie"
"a preâ e altri ben no fâ, a cjadaldiaul no si fâs di mancul di lâ"
"a Sant Blâs ogni gjaline l'ûf e fâs"
"a volê fâ robe no bisugne vê pôre dal diaul"
"a vuelin dôs robis par fâ stâ ben une cjase: predi e purcit"
"a vuelin fats a fâ umign"
"a vuelin siet umign a fâ une cjase, e baste une femine a strucjâle"
"aghe e vidriûl si fâs vin par dut il Friûl"
"aghe sante e tiere a fasin pantan"
"aghe, diete e serviziâl fâs vuarî di ogni mâl"
"al è bon no chel che al fevele ben ma chel che lu fâs"
"al è mâl tant fâle che lassâle fâ"
"al è miôr ricevilis che no fâlis"
"al è plui gust a fâle che no a mangjâle"
"al sa ben il signôr parcè che no ur à fat i dincj a lis 'savis"
"al vâl plui un a fâ che no cent a comandâ"
"al vûl che al fasi cui che al à man in paste"
"al vûl inzen ancje a fâ la polente cul len"
"al vûl lat a fâ formadi"
"al vûl levan par fâ pan"
"al vûl mistîr a fâ cuincîr"
"altri al è il dî, altri al è il fâ"
"amôr al fâs amôr, crudeltât lu consume"
"ancje il mus si disgose par fâi un cjant a la morose"
"ancje Març al scuen fâ lis sôs marçadis"
"barbe ben savonade e je mieze fate"
"bêçs fâs bêçs e nuie fâs nuie"
"bisugne copâ chê gjaline che e fâs l'ûf e po lu bêf"
"bisugne fâ ben par mâl"
"bisugne fâ di necessitât virtût"
"bisugne fâ il pas seont la gjambe"
"bisugne fâ il salût seont il cjapiel"
"bisugne fâ la barbe prin par se e po, se al vanze timp, ancje a chei altris"
"bisugne fâ la cjalce seont il pît"
"bisugne fâ la roste denant che e vegni la aghe"
"bisugne lassâi fâ a chel che al è parsore dai cops"
"bisugne pensâ prin di dî e prin di fâ"
"bisugne rompi i ûfs se si vûl fâ la fertaie"
"bisugne savê fâ il levan par vê bon pan"
"buine bocje a fâs bon ardiel"
"ce che al è just di fâ, bisugne fâlu e vonde, magari murî di fam"
"ce che al è permetût di zovin, no si po fâlu di vieli"
"ce che al fâs il Signôr al è dut ben fat"
"ce che nol è bon par se, no fâjal a nissun"
"ce che nol fâs il Signôr al fâs il sartôr"
"ce che si po fâ vuê, no metii non doman"
"ce che si sa, si fâs; ce che no si sa, si impare"
"cence fature no si fâs nuie"
"cence levan no si fâs pan"
"cerviel al fâs cerviel"
"chê che al da il Signôr si le puarte vulintîr, chê che si fâs di bessôi e je plui pesante di puartâ"
"cjacaris no fasin lasagnis"
"cjar e fâs cjar e jerbe a fâs mierde"
"cjar viere e fâs bon brût"
"cjase che si fâs in place o masse alte o masse basse"
"clap che si môf nol fâs muscli"
"cu la pazience il pedoli al à fat il zîr dal mont"
"cu la pazience si fâs dut"
"cualchi len al nas par indorâ, cualchidun par bati il mus e cualchidun par fâ coronis"
"cuant che a 'nd è masse parons, si po fâ ce che si vûl"
"cuant che a son fats i debits, lis surîs no ju mangjin"
"cuant che al è di fâ ben no son, cuant che al è di fâ mâl no si sparagnin"
"cuant che al è timp di fâ, fâs cence stâ a spietâ"
"cuant che il mus nol à fate la code di trente agns, no le fâs altri"
"cuant che il pari al fâs carnevâl, i fis a fasin cuaresime"
"cuant che il paron al distude il lusôr, al fâs par dâje tal nâs al servidôr"
"cuant che la gjaline e cjante, segn che e à fat l'ûf"
"cuant che la piore e à fat il mâl, par chel che e vâl e crepe"
"cuant che si dîs fasarai, si è sigûrs di no fâ mai"
"cuant che si metisi a fâ cjapiei, e nas la int cence cjâf"
"cuant che si vîf, si à di fâ in maniere che a vivin ancje chei altris"
"cui al è par indorâ sants, cui par fâ sacodâi di mus"
"cui bogns si fâs ce che si vûl, cui triscj miôr che si po"
"cui centesims si fâs la svanzighe"
"cui che al à bêçs di no savê ce fâ, che si meti a litigâ o a fabricâ"
"cui che al à bêçs di no savê ce fâ, che si meti in lît o a fabricâ"
"cui che al à çocs al po fâ stielis"
"cui che al à fat il mâl che al fasi la pinitince"
"cui che al à fat il mont al po disfâlu"
"cui che al à la mescule in man al fâs la polente a so mût"
"cui che al à pôc fîl che al fasi cjalçuts e no cjalcis"
"cui che al à pocje tele che al fasi curte la cjamese"
"cui che al à un sôl cjamp al fâs un ort, cui che al à un sôl fi al fâs un porc"
"cui che al è usât a fâ il mâl, lu pense"
"cui che al è usât a fâlis, lis pense"
"cui che al fâs al fale, cui che al mene al strucje"
"cui che al fâs al fale, cui che nol fâs al strafale"
"cui che al fâs ben al à ben"
"cui che al fâs ben al cjate ben e cui che al fâs mâl al cjate mâl"
"cui che al fâs ben lu cjate"
"cui che al fâs da se al fâs par trê"
"cui che al fâs fabricâ al à bêçs in casse, cui che al fâs piturâ ind à di masse"
"cui che al fâs il cont denant l'ostîr lu fâs dôs voltis"
"cui che al fâs il mâl lu cjate"
"cui che al fâs il prin al paie il bocâl di vin"
"cui che al fâs il to mistîr no ti è mai amì"
"cui che al fâs la fuesse pai altris al è il prin a lâ dentri"
"cui che al fâs la robe no le mangje"
"cui che al fâs lis leçs al à di rispietâlis"
"cui che al fâs lis robis cun amôr al è un grant dotôr"
"cui che al fâs marcjadanzie al fâs scuacarie"
"cui che al fâs pezarie al mangje il so"
"cui che al fâs robe al robe"
"cui che al fâs une bausie si impegne a fânt cent"
"cui che al paie debits al fâs capitâi"
"cui che al po fâ vuê che nol spieti doman"
"cui che al prepare la buse pai altris se fâs par se"
"cui che al robe nol fâs robe"
"cui che al sa fâ al sa ancje comandâ"
"cui che al sa fâ la cite al sa fâ ancje il mani"
"cui che al va e torne al fâs bon viaç"
"cui che al vinç se stes al fâs une grant vitorie"
"cui che al vûl fâ ce che nol po al cjate ce che nol vûl"
"cui che al vûl provâ lis penis dal infier che al fasi di Istât il fari e il cjaradôr di Invier"
"cui che di lunis nol fâs tant che di domenie nol è nassût di buine femine"
"cui che ju fâs che sai nici"
"cui che ju fâs no ju mangje e cui che ju mangje no ju fâs"
"cui che le fâs le spiete"
"cui che le fâs pai altris le fâs par se"
"cui che lis fâs, lis dismentee"
"cui che lis pense lis fâs, cui che lis fâs lis pense"
"cui che no lis à fatis di carnevâl lis fâs di cuaresime"
"cui che no lis fâs di zovin lis fâs di vieli"
"cui che no lis fâs in chest mont i tocje di fâlis in chel altri"
"cui che nol fale nancje nol fâs"
"cui che nol fâs cuant che al po, daspò nol po fâ cuant che al volarès"
"cui che nol fâs il grop al piert il pont"
"cui che nol fâs prin al fâs daspò"
"cui che nol sa fâ nol sa nancje comandâ"
"cui che nol scomence nol fâs nuie"
"cui che nol ten cont dal centesim nol rive a fâ il solt"
"cui che plui al dîs mancul al fâs"
"cui che si scuse cence jessi interogât al fâs clâr il so pecjât"
"cui che si svante dal ben fat al piert il merit"
"cui che tal fîl nol fâs il grop al piert il pont"
"cui cjamps si fâs la cjase, nome cu la cjase si mangje i cjamps"
"cui grans si fâs il stâr"
"cui le fâs, cui le cjate fate e cui le disfe"
"cui no le capìs, cui nol vûl capîle e cui fâs di no capîle"
"cui triscj bisugne fâ miôr che si po, cui bogns si fâs cemût che si vûl"
"cuintri torints e potents no sta fâ laments"
"cul bon fâs ce che tu vûs, cul trist ce che tu pûs"
"cul bon vin si fâs bon asêt"
"cul fâ lavorâ si va in malore"
"cul fâ plasês tu cuistis amîs, cul dî il vêr nemîs"
"cul fâ si fale e a fuarce di falâ si impare"
"cul fâ si fale e cul falâ si impare"
"cul timp si fâs dut: ancje il mont al è fat un pôc par volte"
"cun nuie no si fâs nuie"
"cun trops pôcs si fâs un grum"
"cuntun len sôl no si fâs fûc"
"da la plui grant montagne al ûf de ruie, ce che tal mont al è fat, nol è par nuie"
"daspò cene une prese di tabac e fâs la plene"
"daspò fat ognidun al da consei"
"daspò fat ognidun al sa fâ"
"dî di no e fâ di sì"
"dî e no fâ al è tant che tasê"
"di une çocje di vuar no si po fâ lum"
"dije a la femine e lassii fâ al diaul"
"dispès il diaul al insegne a fâlis ma no a platâlis"
"Diu al è chel che al à fat ancje il mani des cjariesiis"
"Diu al lasse fâ"
"Diu al sa ben parcè che no ur à fat i dincj ai crots"
"Diu ju fâs po il diaul ju compagne"
"Diu ju fâs po ju compagne"
"Diu mieze zornade le passe a fâlis, e chê altre mieze a dâlis"
"doi pôcs e un nie a puedin bastâ a fâ siôrs"
"dome cu la farine no si fâs pan"
"domenie di ulîf ogni uciel al fâs il nît"
"dongje dal stran no stâ fâ fûc"
"dôs feminis e une ocje a fasin un marcjât"
"ducj i sants no fasin miracui"
"dûr cun dûr no si fâs mûr"
"dûr cun dûr nol fâs bon mûr"
"dut si fâs pe fabriche dal pitic"
"e je une grant fadie a fâ il siôr e cence vê nie"
"e vûl tele a fâ cjamesis"
"erôr nol fâs paiament"
"fâ ben e lassâ dî"
"fâ ben par mâl"
"fâ dì dal dì e gnot de gnot"
"fâ e disfâ al è dut un lavorâ"
"fâ e disfâ e je dute vore"
"fâ e disfâ, si impare a lavorâ"
"fâ il mistîr dal Michelaç: mangjâ, bevi e lâ a spas"
"fâ justizie al è scomençâ une buine strade"
"fâ, savê fâ e dâle di intindi a son lis trê colonis dal mont"
"fami fatôr un an e se no mi fâs siôr, gno dam"
"farine blancje a fâs bon pan, tiere nere e fâs bon gran"
"fâs ai altris ce che tu volaressis fat a ti"
"fâs ce che tu âs di fâ e lis cjacaris de int no stâ abadâ"
"fâs e tâs"
"fâs il ben cence cjalâ a cui"
"fâs il ben e lasse dî"
"fâs un pas a la volte e va lontan"
"fâs vuê ce che tu varessis di fâ doman"
"fasarai al è fradi di no fâ mai"
"fat il trente si po fâ ancje il trenteun"
"fate la gracie si à in cûl il sant"
"fate la leç, pensade la malizie"
"fate la leç, pensât l'ingjan"
"fieste pe setemane e fâs la panze sclagne"
"gjaline rosse e fâs bon brût"
"gjaline trepule e fâs un ûf in dì"
"gjaline viere a fâs bon brût"
"gjaline viere no fâs ûfs"
"i bogns che a vadin in paradîs in tiere no si sa ce fâ di lôr"
"i debits che si fâs par bondance, si ju paie par cjaristie"
"i debits no si ju paie in chê dì che si ju fâs"
"i grancj umign a fasin i grancj fats"
"i lens verts a fasin fum"
"i litighents a fasin il past e i avocats lu mangjin"
"i scherçs a vuelin fats a timp e lûc"
"i umign a fasin la robe ma la robe no fâs i umign"
"i viei a vuelin che ancje i zovins a fasin come lôr"
"i vûl inzen a fâ la mignestre cul len"
"i vûl saût a fâ scliçots"
"il baraç nol fâs fîcs"
"il baraç nol fâs narançs"
"il ben al sta cun cui che al fâs ben par mâl"
"il ben che si fâs al vignarà ricompensât"
"il benefici nol à di sei fat par fuarce"
"il bon i crôt a ducj, il trist al fâs ducj come lui"
"il bon marît al fâs buine la muîr"
"il centesim al è piçulit ma a sparagnâlu al fâs profit"
"il ciroic dulinciôs al fâs la plaie verminose"
"il clap che nol fâs muscli al è un mâl clap"
"il cristian al à di fânt di ogni man"
"il dî nol va cul fâ"
"il diaul al insegne a fâ lis pignatis ma no i tapons"
"il diaul nol è mai tant brut che lu fasin"
"il diaul nol è mai tant neri che lu fasin"
"il fum si viôt dulà che a fasin fûc"
"il jet cjalt al fâs la mignestre frede"
"il jet no si lu fâs par durmî une sole sere"
"il mâl al sta cun cui che al fâs mâl par ben"
"il mâl nol è mai tant grant che si lu fâs"
"il mani de pale al fâs piâ judizi"
"il martar là che al sta nol fâs dam"
"il miedi e il speziâr a puedin fâ grant mâl"
"il miedi e il speziâr di inzen a puedin fâ gran ben"
"il mistîr dal matrimoni plui si lu fâs e plui si lu dispare"
"il mulinâr al met il Signôr difûr par che nol viodi ce che al fâs dentri"
"il mus che nol à fat la code di trente agns no le fâs plui"
"il pôl nol fâs fîcs"
"il pôl nol fâs narançs"
"il pôl nol fâs pomis"
"il prin an di matrimoni o che si inmalisi o che si fâs un coni"
"il prin miâr di florins al è dificil di fâ, chei altris daspò a vegnin bessôi"
"il semenâ tart se al fâs bon prodot e je une sorte"
"il servidôr al à di fâ ce che il paron al comande"
"il Signôr al sa ce che al fâs"
"il Signôr ju fâs e il diaul ju compagne"
"il Signôr prin ju fâs e po ju compagne"
"il stupit al fâs il mâl par ridi"
"il vin al fâs bon sanc"
"il violìn che al fâs la danze si cognòs ce sun che al à"
"in cjase plene si sta pôc a fâ di cene"
"in miezore si impare a fâ i siôrs"
"intric al strolic a fâ lunaris"
"l'abit nol fâs il frari"
"l'amôr ind fâs fâ di ogni colôr"
"l'ignorant al fâs il mâl par ridi"
"l'insult al è di cui che lu fâs e no di cui che lu ricêf"
"l'om al fâs la robe, po la robe e fâs l'om"
"l'om che nol lavore al impare a fâ mal"
"l'om che si fâs piore il lôf lu mangje"
"l'onôr nol fâs bulî la cite"
"l'ûf fat e bevût al vâl un scût, l'ûf fat e mangjât al vâl un ducât"
"l'ultin vistiari nus al fasin cence sachetis"
"la aghe no fâs magle"
"la asenade e je di cui che le fâs e no di cui che le ricêf"
"la bolp no fâs mai mâl là che e à la tane"
"la buine cjar e fâs putrope sbrume"
"la buine femine a fâs la cjase, la triste le disfâs"
"la buine muîr a fâs il bon marît"
"la cjase che a fâs caritât no larà mai in malore"
"la cjase dai contents e je ancjemò di fâ, e no cjatin claps di fabricâ"
"la cjase dai contents e je di fabricâ e nissun no le rive adore di fâ"
"la cjavre che no fasi vuere cul leon"
"la cjavre no po fâ vuere cul leon"
"la coce in siorie e fâs plui sunsûr"
"la compagnie a fâs fâ trop"
"la dibisugne a fâs l'om lari"
"la dibisugne a fâs l'om mestri"
"la dibisugne e fâs l'om inzegnôs"
"la etât a fâs l'om"
"la fam e fâs dolç l' amâr"
"la femine daben e fâs la cjase, la femine mate le disfe"
"la femine e fâs l'om"
"la femine e fâs l'om o pûr lu disfâs"
"la frascje biele no fâs buine la ufierte"
"la galere e la preson no fâs mai nissun di bon"
"la gjaline e cjante co e à fat l'ûf"
"la ligrie bisugne fâle in famee"
"la ligrie e fâs armonie"
"la lune ur fâs lusôr ai laris e ai inamorâts"
"la mari dalose e fâs la fie pedoglose"
"la miserie a fâs fâ trop"
"la miserie a fâs tristerie"
"la miserie e la necessitât a fasin l'om lari"
"la muart e fâs ducj compagns"
"la necessitât e fâs l'om inzegnôs"
"la necessitât e fâs l'om mestri"
"la necessitât e fâs la industrie"
"la nêf daspò Nadâl no fâs solâr"
"la nêf denant Nadâl e fâs solâr"
"la ocasion e fâs l'om lari"
"la ocasion e fâs l'om mestri"
"la peraule e fâs l'om"
"la piore no po fâ vuere cul leon"
"la preson no fâs mai nissun di bon"
"la prime digjestion si le fâs in bocje"
"la prime volte si po fâje al pari eterni"
"la robe no je di cui che le fâs ma di cui che le gjolt"
"la robe si fâs lavorant e si disfe zirandolant"
"la trope confidence e fâs mancjance di rispiet"
"la union e fâs la fuarce"
"la vacje dal puar e crepe e chê dal siôr ind fâs dôs"
"la vacje nere e fâs il vidiel blanc"
"la vilanie e je di chel che le fâs, no di chel che le ricêf"
"la vore fate ben nissun domande cetant timp che si à stât a fâle"
"lasse che a disin ce che a vuelin e fâs ce che al va ben"
"lasse che cui che al sa a ce fâ si distrighi"
"lasse che e cjanti la ciale, tu fâs come la furmie"
"lasse lis feminis che a fasin pan, fruts e lissie"
"lassimi puare, ti fasarai ric"
"libri sierât al fâs l'om leterât"
"lis belecis a fasin plui biel"
"lis cjacaris lungjis a fasin la gnot curte"
"lis disgraciis a fasin fâ trop"
"lis disgraciis no fasin bon bevi"
"lis feminis a fasin la code di cjaval par no someâ vacjis"
"lis robis fatis di gnot, si lis viôt di dì"
"lis robis fatis in presse no valin une vesse"
"lis scarpis si fasilis su la forme"
"lis vacjis si fasin la une la altre"
"mai fâ mâl cu la sperance di vê ben"
"mâl no fâ, pôre no vê"
"mâl si fâs, mâl si pense"
"mats, feminis, paron, timp e cûl fâs ce che al vûl"
"miedi pietôs al fâs la plaie puçolente"
"mierde montade in scagn o che a puce o che a fâs dam"
"mignestre riscjaldade a fâs dolôr di panze"
"miôr une robe fate che no cent di fâsi"
"miserie a fâs industrie, industrie a fâs bondance, bondance a fâs massepassudance e massepassudance a torne a fâ miserie"
"miserie a fâs miserie"
"muart un pape si 'nt fâs un altri"
"nancje il mont nol è stât fat dut intune dì"
"necessitât e fâs virtût"
"nissun nol è deventât mai puar par fâ caritât"
"nissun nol è obleât di plui di chel che al è tignût a fâ"
"nissun nol fâs miracui"
"nissun nol va a cirî par fâ caritât"
"no bisugne fâ il diaul plui neri di ce che al è"
"no bisugne fâlis, par che no saltin fûr"
"no bisugne fâsi fâ gole de robe a bon marcjât"
"no bisugne mai fâ confronts"
"no fâ mâl cun sperance di vê ben"
"no fâs mâl la cualitât ma la cuantitât"
"no je mai fate la leç che pensât nol sei l'ingjan"
"no mai fâ un mûr se si viôt un clap cu la ponte infûr"
"no si à di fâ caritât cu la robe dal comun"
"no si fâs il tet par une sole ploie"
"no si insegnii a fâ l'ûf a la gjaline"
"no si paie i debits in chê dì che si ju fâs"
"no si po fâ di Crist e bati batecui"
"no si po fâ pan cul brût dal ledan"
"no si po nudrî e fâ formadi"
"no si po vendi il lat e fâ formadi"
"no stâ fâ il mâl se no tu vûs sei odeât"
"no stâ fâ mâl cun sperance di vê ben"
"no stâ fâ mâl se tu vûs vê ben"
"no stâ fâur ai altris ce che no ti pâr bon a ti"
"no stâ fâur ai altris ce che no tu vûs che ti fasin a ti"
"no stâ insegnâi a fâ l'ûf a la gjaline"
"no vûl grant fadie a fâ il coion"
"nol baste vê reson, bisugne fâle intindi"
"nol mûr mai chel che al à fat la robe che nol sedi nassût chel che al à di mangjâle"
"nome cun gaine no si fâs nuie"
"nûl e cûl al fâs ce che al vûl"
"nule vie nule al fâs nule"
"o vin di fâ come i cops che si dan di bevi un cul altri"
"ogni biel bal al stufe, ogni bon pan al fâs la mufe"
"ogni biel zûc al stufe, ogni bon pan al fâs la mufe"
"ogni farine no je buine par fâ ostiis"
"ogni jerbe e fâs la sô semence e ogni len la sô pome"
"ogni zocul al à di fâ il so sgrip"
"ogni zocul al fâs il so salt"
"ognidun al po fâ ce che al vûl"
"ognidun che al fasi ce che al po"
"ognidun che al fasi il so mistîr"
"pachis di mari no fasin bote"
"par che al sedi bon il cafè a vuelin trê robis: cualitât, cuantitât e savêlu fâ"
"par comandâ si à di savê fâ"
"par fâ bêçs no bisugne vê pôre dal diaul"
"par fâ bisugne scomençâ"
"par fâ il fat so ognidun al è bon"
"par fâ il predi al covente: orele di marcjadant, bocje di purcit e schene di mus"
"par fâ lis fotis nol è mai masse tart"
"par fâ pan i vûl farine e levan"
"par fâ robe al vûl levan"
"par fâ une fote al è simpri timp"
"par grande che e sedi la çocje a fuarce di fâ setiç si consume"
"par nuie nissun nol fâs nuie"
"par podê ben comandâ, bisugne savê fâ"
"par un soldât no lassin di fâ vuere"
"peraulis e blestemis no fasin pôre"
"plui si è, mancul si fâs"
"pluitost di fâi ben a un vilan, spuditi te man"
"preâ e ben no fâ, al è tant che blestemâ"
"prin di fâ e di dî bisugne pensâ ce che al po vignî"
"prin di lâ a cjoli il purcit, si à di fâ il cjôt"
"putrops pôcs a fasin un trop"
"robe e fâs robe e mierde a fâs mierde"
"Sant Blâs il frêt al fâs la pâs"
"Sant Blâs ogni gjalinate e fâs"
"Sant Blâs se al cjate glace le disfâs, se no 'nt cjate ind fâs"
"Sant Martin al fâs il so fin"
"Sant Valantin al fâs il malefin"
"se a 'nt fos, se a 'nd ves, se a 'nt sarès a son trê sants che no fasi miracui"
"se il mus nol à fat la code di vincj agns, no le fâs plui"
"se no si à la crôs, si le fâs di bessôi"
"se no si capìs che si à di volêsi ben in chest mont, no si capìs ce che si è vignûts a fâ"
"se no si po fâ come che si volarès, si scuen fâ come che si pues"
"se no tu vûs che lis sepin, fâs di mancul di fâlis"
"se si met a fâ cjapiei, la int a nas cence cjâf"
"se si po fâ une once di ben, si à di fâlu"
"se tu fâs ce che ti dîs, tu larâs in paradîs; se tu fâs ce che o fâs jo, no tu vâs ni tu ni jo"
"se tu fasis debits tu cuistis parons, se tu fasis credits tu pierdis amîs"
"se tu vûs ben, fasilu"
"se tu vûs vê ben, fasilu"
"se Zenâr nol zenare e Fevrâr nol fevrare, Març mâl al fâs e mâl al pense"
"si à di fâ la roste prin che a vegni la aghe"
"si fâs ce che si po"
"si fâs ce che si pues e no ce che si volarès"
"si fâs e si dîs e la muart e tire pai pîts"
"si fâs e si tâs"
"si lis pense di sincîrs e si lis fâs di cjocs"
"si scuen fâ di necessitât virtût"
"si sta pôc a fâ di cene cuant che la cjase e je plene"
"si sta pôc a fâ il pan cuant che al è il levan"
"sintî ducj e po fâ a so mût"
"soç e mont a fasin il cûl taront"
"sporc e mont a fasin il cûl taront"
"sta cul to avuâl se tu vûs fâ bon carnevâl"
"tâl si fâs, tâl si spiete"
"tal ultin tabâr no fasin sachetis"
"tic tac, al fâs il cjaliâr; finît di ticâ, finît di mangjâ"
"tiere nere a fâs bon pan, tiere blancje e fâs ledan"
"tiere nere e fâs bon gran, farine blancje a fâs bon pan"
"tiere nere e fâs bon gran, tiere blancje a lasse murî di fam"
"tiere nere e fâs bon gran, tiere blancje e fâs murî di fam"
"tiere rosse e fâs bon gran, tiere blancje a lasse murî di fam"
"tiere sante e aghe sante a fasin pantan"
"trê fumatis a fasin une ploie"
"trê pâi a fasin la forcje"
"trê ploiis a fasin une montane"
"tu fâs ce che tu puedis e lassii a Diu cure dal rest"
"ultin di carnevâl al po fâlu cualunche basoâl"
"un biel viodi al fâs bon crodi"
"un cjâf cence lenghe al è nome di fâ brût"
"un disordin al fâs un ordin"
"un flôr nol fâs Primevere"
"un len sôl nol fâs fûc"
"un mat ind fâs cent"
"un pecjât fat int une ore, in cent agns no si ripare"
"un pôl nol fâs narançs"
"un sterp al fâs plui sortis di nolis"
"une biele scarpe a fâs une biele çavate"
"une cisile no fâs istât"
"une ete le fâs e une ete le mangje"
"une sole cocule no fâs sunsûr"
"une volte parom si scuen fâle ducj"
"zunâ e altri ben no fâ, a cjase dal diaul no si lasse di lâ"
Torna in Cima
Torna in Cima