Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
mulino
Torna indietro

bilingue

mulino
  • 1a

    s.m. mulin Copia

    [AU] (lûc li che si masane il forment e altris grans)
    il mulino è in attività = il mulin al cor oppure al è in moviment
    la sua famiglia aveva il mulino del paese = la sô famee e veve il mulin dal paîs

    s.m. mulin Copia

    (par anton. mulin a aghe o a aiar)

    s.m. mulin Copia

    (mulin eletric)

    s.m. mulin Copia

    (in prov. o det.)
    chi va al mulino s'infarina = cui che al va a mulin si infarine
    si cambia mulino ma non mugnaio = si cambie mulin ma no mulinâr
  • 1b

    s.m. mulin Copia

    [AU] (implant par masanâ altris materiâi, tant che zes, ciment e v.i.)

locuzioni

    mulino a cilindri
  • mulin a cilindrisCopia
    [TS] (mulin fat di doi cilindris che a zirin in viers contraris su as orizontâi, dongje tra di lôr daûr de finece de masanadure che si vûl)
  • mulino a dischi
  • mulin a discsCopia
    [TS] (mulin fat di doi discs verticâi paralêi che a zirin intor dal stes as in viers contraris, che a àn dincj fis)
  • mulino a getto
  • [TS] (vedi micronizzatore)
  • mulino a martelli
  • mulin a martieiCopia
    [TS] (machinari par masanâ minerâi, fat di un tambûr centrâl che al zire suntun as orizontâl, che al à un ciert numar di martiei zontâts in articolazion mobile che, zirant, si distirin in direzion radiâl e a spachin il materiâl)
  • mulino a palle
  • mulin a balisCopia
    [TS] (machinari fat di un tambûr che al zire suntun as orizontâl, che al à dentri sferis di açâl o pieris slissadis che a colin sul materiâl e lu sminucin)
  • mulino a palmenti
  • mulin a muelisCopia
    [TS] (mulin fat di une ruede fisse e di une altre sore che e zire suntun as verticâl, per che il materiâl che al cole de tramuele tal mieç de muele superiôr al passi pal spazi regolabil tra lis dôs ruedis, par sei masanât cul sfreament e la pression)
  • mulino a pendolo
  • mulin a pendulCopia
    [TS] (mulin fat di un o plui pendui che a àn par di fûr un rodul che al zire libar intor dal so as, che al bat il materiâl di masanâ)
  • mulino a pestelli
  • mulin a pestei, mulin a pestadôrsCopia
    [TS] (mulin fat di un mecanisim ecentric che al alce sù cun ritmi periodic i pestei e ju lasse colà sul materiâl di masanâ)
  • mulino a rulli
  • mulin a roduiCopia
    [TS] (mulin fat di un tambûr cilindric che al zire cun doi rodui dentri, che a stan a distance regolade de sô superficie interne, li che pe fuarce centrifughe si dispon il materiâl che i rodui a masanin)
  • mulino a vento
  • mulin a aiarCopia
    [CO], [TS] (mulin li che la muele e je fate zirâ de fuarce dal aiar)
    i mulini a vento sono tipici del paesaggio olandese = i mulins a aiar a son tipics dal paisaç olandês
  • mulino ad acqua
  • mulin a aghe, mulinCopia
    [CO], [TS] (mulin li che la muele e je metude in vore de fuarce de aghe)
    un museo etnografico sui mulini ad acqua = un museu etnografic sui mulins a aghe
  • Mulino Braida
  • Mulin di FlambriCopia
    (localitât jenfri Flambri e Rivignan)
  • Mulino di Mezzo
  • Mulin di MieçCopia
    (localitât jenfri Porpêt e Gonârs)
  • Mulino di Sotto
  • Mulin DisotCopia
    (localitât jenfri Porpêt e Gonârs)
  • mulino finitore
  • mulin di finidureCopia
    [CO], [TS] (mulin che al fâs la masanadure ultime dal ciment)
  • mulino natante
  • mulin su barcjeCopia
    [CO], [TS] (mulin metût su barcjis che al sfrute la corint de aghe)
  • Mulino Palma
  • Mulin di PalmeCopia
    (localitât jenfri Udin e Martignà)
  • parlare come un mulino a vento
  • fevelâ tant che une metraie, fevelâ a masaninCopia
    [CO] (fevelâ une vore svelt)
  • portare acqua al proprio mulino
  • menâ la aghe al so mulin, puartâ aghe sul so mulinCopia
    [CO] (smirâ al so tornecont cence interessâsi di chei altris, fâ viodi lis robis come che al conven)
    è abile nel portare acqua al proprio mulino = al è çaf par puartâ aghe sul so mulin
  • tirare l'acqua al proprio mulino
  • tirâ la aghe al so mulin, scovâ dome denant de sô puarte, trai vantaçCopia
    [CO] (cirî di fâ l'interès propri profitant di une situazion)
    non gli permetterò di tirare solo l'acqua al suo mulino = no lu lassarai di scovâ dome denant de sô puarte oppure di trai vantaç puoi starne certo, tirerà l'acqua al suo mulino = tu puedis stâ sigûr, al tirarà la aghe al so mulin
  • tramoggia del mulino
  • tramuele dal mulinCopia
    [TS] (tramuele che e bute il forment sot de muele)

monolingue

mulin s.m.
(mu-lin)
[TS] (tecn.) Struture fate di mecanisims che a trasferissin une fuarce, par esempli de aghe, dal aiar, di un animâl e sim., a imprescj che a fasin lavôrs in moviment, par esempli masanâ grans o bati fier
esempi
"intai prins dal Nûfcent Cortâl al veve cuatri mulins, ma cumò a zirin dome doi, chel di Segat, che al masane ancjemò grans, e chel di Brussul, che nol fâs plui farine ma curint"
da "Faliscjis" di Cristina Noacco
"Menie si metè a direzi il mulin. [...] la int si fermave a saludâ la brave mulinarie che e veve salvade la cjase di so pari. [...] In chel mulin dutis lis voris si fasevin cun regule"
da "La mulinarie" di Catarine Percude
"eri, eri a mulin / cuntun sac di sarasin, / cuntun sac di lints e fave, / buine sere done ave"
da "Sacheburache" di Zuan Nazzi Matalon, Ottorino Burelli
mulin s.m.
(mu-lin)
Confusion grande, moviment o ancje bruntulament (fig.)
esempi
"se tu savessis ce mulin de matine fin la sere…"
da "La buteghe dal barbîr" di Pieri Somede dai Marcs
"jê no veve olsât a inrabiâsi, cundut che e veve un mulin tal stomi"
da "Cjase di Dalban" di Maria Forte
mulin s.m.
(mu-lin)
Imbroi, machinazion (fig.)
esempi
"al è cualchi mulin dal sigûr, vuê!"
da "Il Nuovo Pirona" di Giulio Andrea Pirona, Ercole Carletti, Giovanni Battista Corgnali
proverbi
"a Sant Martin al vûl il forment tal cjamp o tal mulin"
"bêf il vin e lasse la aghe pal mulin"
"bisugne lâ a mulin cuant che e je aghe"
"cui che al è prin tal mulin al masane"
"cui che al rive prin tal mulin al masane"
"cui che al va a mulin si infarine"
"cui che al va tal mulin si infarine di voladie"
"cui che al va tal mulin si sporcje di voladie"
"cui che i insegne al mus a butâ jù il sac e a mangjâ la farine si ridûs a dovê lâ a mulin bessôl"
"daspò tancj agns e tant timp la aghe a torne al so mulin"
"doi viaçs dongje la aghe, trê tal mulin, e un di vicin"
"ducj tire la aghe al so mulin"
"il mulin al è un bon cjamp e la glesie une grande famee"
"il mulin dai confuarts al è lât simpri in malore"
"lasse che la aghe a cori pal so mulin"
"ogni mulin al à la sô aghe"
"ogni mulin al vûl la sô aghe"
"Sant Valantin al inglace la roie cun dut il mulin"
"si barate mulin ma no mulinâr"
"si cambie mulin ma no mulinâr"
"si dîs dôs voltis dongje da la aghe e trê tal mulin"
"si dîs dôs voltis tal mulin"
"si mude mulin ma no mulinâr"
"si mude mulinâr ma no mulin"
"va a mulin cul carnîr se no tu pûs lâ cul sac"
Torna in Cima
Torna in Cima