Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
nutrire
torne indaûr

bilengâl

nutrire v.tr.
  • 1a

    v.tr. nudrî Copie

    [FO] (furnî ce che al covente par vivi)
    le donazioni serviranno a nutrire e vaccinare i bambini del terzo mondo = lis donazions a coventaran a nudrî e vacinâ i fruts dal tierç mont

    v.tr. nudrî Copie

    (di une robe di mangjâ, dal so podê di sostentâ)
    una dieta priva di proteine non nutre a sufficienza = une diete cence proteinis no nudrìs avonde
  • 1b

    v.tr. nudrî Copie

    [CO] (dâ di tete)
    mia sorella ha deciso di nutrire suo figlio col suo latte = mê sûr e à decidût di nudrî so fi cul so lat
  • 2

    v.tr. passi, nudrî Copie

    [CO] (produsi ce che al covente par vivi)
    una piccola superficie di savana non può nutrire troppi elefanti = une piçule superficie di savane no pues passi masse elefants
  • 3

    v.tr. passi, nudrî Copie

    [CO] (inricjî tal spirt)
    quel libro è una lettura che nutre lo spirito = chel libri al è une leture che e pas il spirt
  • 4

    v.tr. vê, sintî Copie

    [FO] (tignî vîf dentri)
    nutrire nell'animo un atroce desiderio di vendetta = sintî une tremende passion di svindic
    nutrire un sospetto = vê un suspiet
    nutro una grande stima per lui = o ai une grande stime par lui
  • 5

    v.tr. vê, covâ Copie

    [CO] (tignî dentri te anime o tal pinsîr)
    egli nutriva sospetti sui suoi traffici = al covave suspiets sui siei trafics
    nutri qualche speranza? = âstu cualchi sperance?

monolengâl

sintî v.tr.
(sin-tî)
Percepî un sun (ancje ass.)
sinonims
esemplis
"al veve sintût une vôs che lu clamave e une man si jere poiade su la sô spale"
gjavât fûr di "Grivôr" di Franca Mainardis
"Mirco al jere lât sul barcon. Si sintivin là jù insom i rusignûi, chês vôs sbalçarinis che si corevin daûr"
gjavât fûr di "Par stradis lungjis" di Alan Brusini
"Rico nol sint, tart di orele che al è; cussì jê i dîs al Vescul: «Nol sint chel alì ve, siôr, se no i berle te buse de orele»"
gjavât fûr di "La visite dal vescul" di Meni Ucel
Viôt ancje: sentî
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê percezions fisichis (ancje ass.)
esemplis
"al sintive il frêt jentrâi tai vues plui di prime"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"ce gust a sintî il soreli su la muse come une bussade"
gjavât fûr di "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
sintî v.tr.
(sin-tî)
Fâsi dâ un parê, fâsi conseâ o lassâsi conseâ
sinonims
esemplis
"il tribunâl, te sô prime udience, al à decidût une robe sole: rinviâ dut al 27 di Mai par podê sintî, in chê epoche, il parê di un espert"
gjavât fûr di "Il furlan al jentre in tribunâl" di Riedo Pup
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê une percezion che e permet di capî o previodi
sinonims
nasâ, presintî, savê, sintîsi, sintîse
esemplis
"in chel moment ducj sintirin che si cjatavin denant de creazion di un grant artist"
gjavât fûr di "La Madalene" di Zuan Lurinçon
"si jevave che i someave dut balarin. Al sintive che alc nol lave, nol lave, nol lave…"
gjavât fûr di ""Nocent"" di Maria Forte
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê un ciert sintiment o une cierte sensazion emotive
sinonims
vê
esemplis
"[sot Pasche] il cristian nol po no sintî une ligrie, une gjonde tal fonts da la anime"
gjavât fûr di "Crodi e mût di crodi" di Francesc Placerean
"dentri al sintive une pôre vuarbe, disperade"
gjavât fûr di "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vivi cun partecipazion un moment, une circostance
sinonims
esemplis
"lui al sintive e al pative ducj i moments di chês zornadis. Par lui, Pasche, prime che Resurezion, e jere Passion e e començave miercus sant"
gjavât fûr di "Zuan Jeremie" di Riedo Pup
"se al ves podût cjacarâ par furlan forsit al sarès rivât adore a gjavâ fûr alc, par vie che realmentri al sintive la impuartance de fieste"
gjavât fûr di "Il discors" di Meni Ucel
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê e in câs mostrâ i efiets di alc
sinonims
esemplis
"pre Nocent si cjate a sei in vene di tabaiâ piês des feminis cuant che e sintin el timp"
gjavât fûr di "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
"jere gnervose e sfuarçade, a voltis strache e pegre; come se e ves sintût i striaments segrets de lune"
gjavât fûr di "La tiere di Lansing" di Maria Forte
detulis
"bisugne menâ il dint daûr la borse che si sint"
"cui che al è strac nol sint i pulçs"
"cui che al met il cûl sore la urtie al sint che i furmie"
"cui che al mint la sô borse lu sint"
"cui che al viôt, sint e tâs, al è segn che al vûl vivi in pâs"
"cui che al viôt, sint e tâs, al vûl vivi in pâs"
"dispès la bocje a spude fûr cemût che al judiche e che al sint il cûr"
"ducj sint cu lis orelis"
"i fruts ce che a sintin a ripetin"
"la lune no sint il baiâ dai cjans"
"nissun plui sort di cui che nol vûl sintî"
"ognidun al sint cu lis sôs orelis"
"par vê pâs sint e tâs"
"passade la cjoche si sint la bote"
"se pôc o sint, pôc o gjolt"
"si da jù pai cerclis par che la dove e sinti"
"sint prin di rispuindi"
"sintî ducj e po fâ a so mût"
"sintî e tasê"
torne sù
torne sù