Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
penetrare
torne indaûr

bilengâl

penetrare v.intr., v.tr.
  • 1a

    v.intr. penetrâ, jentrâ dentri Copie

    [AU] (jentrâ, massime fasint fature)
    il braccio della scavatrice penetra nel terreno = la bene de pacare e jentre dentri intal teren

    v.intr. passâ, penetrâ Copie

    (passâ traviers)
    la luce penetrava tra i rami = la lûs e passave tra i ramaçs
  • 1b

    v.intr. penetrâ, jentrâ dentri Copie

    [AU] (lâ dentri)
    gli esploratori penetrano nella foresta = i esploradôrs a penetrin intal bosc
  • 1c

    v.intr. jentrâ Copie

    [AU] (lâ dentri di scuindon)
    i ladri sono penetrati dalla finestra = i laris a son jentrâts pal barcon
  • 2a

    v.intr. travanâ, furducjâ Copie

    [AU] (jentrâ dentri intal cjâf)
    quella ipotesi gli penetra la mente = chê ipotesi i travane il cjâf
  • 2b

    v.intr. jentrâ, compenetrâ Copie

    [AU] (rivâ a cognossi alc)
    non sono riuscito a penetrare nella materia = no je ai fate a compenetrâ la materie

    v.intr. jentrâ, compenetrâ Copie

    (rivâ a capî i sintiments di cdn. altri)
    parole che penetrano nell'animo = peraulis che a compenetrin la anime oppure che a jentrin te anime
  • 3

    v.tr. penetrâ, smorseâ Copie

    [AU] (roseâ indentri)
    le onde penetrano la scogliera = lis ondis a smorsein la scoiere

    v.tr. imbombî Copie

    (bombî indentri)
    l'umidità penetra le pareti = la umiditât e imbombìs lis parêts

    v.tr. stonfâ Copie

    (spandisi intun lûc)
    un odore che penetra l'aria = un odôr che al stonfe l'aiar
  • 4a

    v.tr. jentrâ, compenetrâ Copie

    [AU] (rivâ a capî in profonditât)
    non mi è facile penetrare la sua coscienza = no le ai facile a compenetrâ oppure a jentrâ la sô cussience
  • 4b

    v.tr. rivâ, capî, compenetrâ Copie

    [AU] (rivâ a capî)
    non sono riuscito a penetrare il suo discorso = no ai rivât adore di capî il so discors
  • 5

    v.tr. penetrâ Copie

    [AU] (in relazion al at sessuâl, jentrâ)
    il membro maschile penetra la vagina = il membri masculin al penetre la vagjine

monolengâl

travanâ v.intr., v.tr.
(tra-va-nâ)
Di une sostance licuide, aeriforme, di un odôr o altri, jentrâ indentri in alc e slargjâsi
sinonims
penetrâ, imbombâ, inçumbâ, plombâ, stonfâ, bombî, imbombî
esemplis
"ploie che nus stravintave intor e nus travanave tant che o fossin stâts crots"
gjavât fûr di "I ribei" di Alan Brusini
"la jarbe e il muscli a jerin une vore umits, e lis fueis che a sabulivin par tiare, ancje lôr a judavin la umiditât. Eliseo le sintive imbombâi i scarpons e travanâ par dut il cuarp"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"te strade dal borc, dopo, al travane un bonodôr clip di jarbis e di ûfs dûrs di cene"
gjavât fûr di "«...e là four dal nuestri chiamp...»" di Dino Virgili
travanâ v.intr., v.tr.
(tra-va-nâ)
Passâ traviers di alc (ancje fig.)
sinonims
traviersâ, passâ, trapassâ, strapassâ
esemplis
"il soreli si bone, / e travanant un nûl che lu tapone, / malinconic al spant l'ultim splendôr"
gjavât fûr di "La gnot dei muarts" di Pieri Çorut
"la vôs di Zuanat e someave triste, vignude sù dal infier: e travanave il lodar fûr par fûr"
gjavât fûr di "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"il cuarp dal lôf al jere cumò travanât di sgrisui che lu scjassavin dut"
gjavât fûr di "Il lôf" di Fabian Ros
detulis
"la ploie cuiete e travane la tiere"
torne sù
torne sù