Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
porre
torne indaûr

bilengâl

porre v.tr., v.intr.
  • 1

    v.tr. meti, poiâ, plaçâ Copie

    [FO] (lassâ intun ciert puest)
    hanno posto il monumento in mezzo alla piazza = a àn plaçât il monument tal mieç de place
    la domestica poneva la roba in un cassetto dell'armadio = la massarie e poiave la robe intun scansel dal armâr
    porre qualcosa nella credenza = meti alc te credince
  • 2

    v.tr. meti, poiâ Copie

    [FO] (puartâ intune cierte posizion)
    porre una mano sul capo = meti une man sul cjâf
  • 3

    v.tr. meti, suponi Copie

    [FO] (fâ un supuest, presumi)
    poniamo che sia vero ciò che ha detto = metìn che al sedi vêr ce che al à dit
    poniamo per ipotesi che venga = suponìn che al vegni
  • 4

    v.tr. cjapâ Copie

    [TS] filos. (cjapâ une tesi di doprâ par dimostrazion)
    si ponga la seguente tesi = che si cjapi cheste tesi

    v.tr. meti reâl, fâ reâl Copie

    (ricognossi realtât e esistence a un alc)
    Platone poneva le idee e Aristotele le sostanze = Platon al meteve oppure al faseve reâls lis ideis e Aristotel lis sostancis
  • 5

    v.tr. meti Copie

    [TS] mat. (cjapâ tant che dât)

    v.tr. meti Copie

    (dâ un valôr a une variabile)
    poniamo 3 per x in y = 5x = metìn 3 par x in y = 5x
  • 6

    v.tr. fâ, formulâ, tirâ fûr Copie

    [FO] (proponi)
    porre un problema = tirâ fûr un probleme
    porre una domanda = fâ une domande oppure domandâ
    porre una questione = tirâ fûr une cuistion oppure fâ une cuistion
  • 7

    v.tr.

    [CO] (ass., intes scritis des tombis)
    moglie e figli posero = la femine e i fîs
  • 8

    v.tr. meti, semenâ Copie

    [CO] (di teren, plantâ)
    porre un campo a granturco = meti un cjamp a blave

locuzions

    porre a confronto
  • [CO] (cjale mettere a confronto)
  • porre a frutto
  • [CO] (cjale mettere a frutto)
  • porre a repentaglio
  • porre al bando
  • [CO] (cjale mettere al bando)
  • porre fine
  • [CO] (cjale mettere fine)
  • porre giù
  • [CO] (cjale mettere giù)
  • porre il caso
  • [CO] (cjale mettere il caso)
  • porre il morso
  • [CO] (cjale mettere il morso)
  • porre in atto
  • [CO] (cjale mettere in atto)
  • porre in campo
  • [CO] (cjale mettere in campo)
  • porre in croce
  • [CO], [TS] (cjale mettere in croce)
  • porre in essere
  • meti in voreCopie
    [CO] (realizâ, fâ)
    porre in essere un progetto = meti in vore un progjet
  • porre in evidenza
  • [CO] (cjale mettere in evidenza)
  • porre in fermo
  • aciertâ, sigurâCopie
    [BU], [CO] (verificâ par sigûr)
    porre in fermo un'ipotesi = sigurâ une ipotesi
  • porre in luce
  • [CO] (cjale mettere in luce)
  • porre in opera
  • [CO] (cjale mettere in opera)
  • porre in questione
  • porre l'accento
  • [CO] (cjale mettere l'accento)
  • porre le fondamenta
  • butâ lis fondis, fâ lis fondis, gjavâ lis fondisCopie
    (tacâ a implantâ alc, fondâ)
    porre le fondamenta di una nuova impresa = meti lis fondis di une imprese gnove
  • butâ lis fondis, fâ lis fondis, gjavâ lis fondisCopie
    [CO] (tacâ a fâ un edifici)
  • porre mano
  • [CO] (cjale mettere mano)
  • porre mente
  • fâ riflès, cjalâ ben, fâ a mentsCopie
    [CO] (considerâ cun atenzion)
    poniamo mente al problema = cjalìn ben il oppure fasìn riflès sul probleme
  • porre rimedio
  • comedâ, justâ, rangjâCopie
    [CO] (tornâ a meti in sest la situazion)
    i nuovi dirigenti devono porre rimedio al dissesto finanziario = i sorestants gnûfs a àn di comedâ il vuast finanziari
  • porre sugli altari
  • [CO] (cjale mettere sull'altare)
  • porre sul piedistallo
    porre termine
  • [CO] (cjale porre fine)

monolengâl

cjapâ da dî loc.v.
Barufâsi, discuti rabiantsi un cun chel altri
esemplis
"dopo cualchi an so missêr Checo, cjapât da dî cun sô fie al volè tornâ cun so fi e Regjinute lu viodè vulintîr se ben che i tocjave dividi ancje cun lui la miserie"
gjavât fûr di "A jerin lagrimis" di Pieri Somede dai Marcs
"se po un al veve alc ce dî cun jê, Diu nus vuardi! Luzie de Gjate, par dînt une, che e veve cjapât da dî cun jê par vie di une purcite, se veve sintude a profetizâ: «Tu le paiarâs in curt!»"
gjavât fûr di "La strie" di Lucio Perès
torne sù
torne sù