Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
produrre
torne indaûr

bilengâl

produrre v.tr.
  • 1

    v.tr. butâ, produsi Copie

    [FO] (fâ nassi e svilupâ, furnî tant che risulte di un procès naturâl)
    il campo produce bene = il cjamp al prodûs oppure al bute ben
    una terra che produce patate = une tiere che e prodûs oppure che e bute patatis

    v.tr. fâ Copie

    (no com., parturî)
    la cagna ha prodotto dieci cuccioli = la cjice e à fat dîs cjanuts
  • 2

    v.tr. fâ, produsi Copie

    [FO] (realizâ tant che risultât di un lavôr artesanâl o industriâl)
    produrre armi = produsi armis
    produrre prosciutti = fâ persuts
  • 3

    v.tr. produsi Copie

    [FO] (svilupâ, tant che risultât di un procès biologjic, fisic, chimic e v.i.)
    le piante producono ossigeno = lis plantis a produsin ossigjen
  • 4

    v.tr. dâ, produsi, parturî Copie

    [FO] (di un lûc, ambient artistic, culturâl, e v.i., che al à dât personis impuartantis, stant che al à buinis cundizions pal svilup di ciertis capacitâts)
    una nazione che ha prodotto grandi inventori = une nazion che e à parturît grancj inventôrs
  • 5

    v.tr. fâ, produsi Copie

    [FO] (ideâ, creâ une opare dal inzen)
    ha smesso di produrre quadri = al à fermât di fâ cuadris
    non ha mai prodotto poesie d'amore = nol à mai scrit poesiis di amôr
    produrre un'opera d'arte = produsi une opare di art
  • 6

    v.tr. fâ, produsi Copie

    [FO] (causionâ un efiet, une consecuence, e v.i.)
    troppa pioggia produce danni alle colture = masse ploie e fâs dams aes culturis
  • 7

    v.tr. fâ, produsi Copie

    [FO] (inmaneâ e prudelâ la realizazion di une vore cinematografiche, televisive, e v.i.)
    una compagnia che ha già prodotto diversi spettacoli teatrali di alto livello = une compagnie che e à za prodot plui spetacui teatrâi di alt nivel
  • 8

    v.tr. presentâ Copie

    [TS] burocr. (at di mostrâ ae autoritât che lu domande un document o sim., o di presentâ cualchi certificât che al covente)
    produrre un documento = presentâ une cjarte

    v.tr. presentâ Copie

    dir. (puartâ in judizi ce che al è rilevant tant che prove)
    produrre prove a carico dell'imputato = presentâ provis cuintri dal imputât

monolengâl

parturî v.tr.
(par-tu-rî)
Di femine o di animâl di ses feminin, dâ in lûs un frut o un piçul (ancje ass.)
sinonims
dâ a lûs, dâ in lûs, disgravâsi, fiâ, fiolâ, parî, prolî, fâ
esemplis
"Lise e veve parturît Titute, un frutìn che al jere une rose, san e biel, svearin come un luiar"
gjavât fûr di "Chei di Muraie" di Pieri Menis
parturî v.tr.
(par-tu-rî)
Di lûc, jessi chel di origjin di cdn. o di alc (fig.)
esemplis
"a son rivâts fint al confin dal mont [...] par vuadagnâsi un pan stentât e insigûr, cu la prospetive di no podê tornâ nancje di muarts a polsâ in chê tiere che ju veve parturîts"
gjavât fûr di "Sant Jacum, là che al finìs il mont" di Antoni Beline
parturî v.tr.
(par-tu-rî)
Creâ, produsi cul cjâf, cul talent (fig.)
sinonims
creâ, ideâ, petâ, produsi
esemplis
"culì no si trate plui di parturî bielis ideis implantadis par aiar, si trate di tradusilis in disposizions precisis"
gjavât fûr di "Fûr cui che i tocje" di Josef Marchet
parturî v.tr.
(par-tu-rî)
Lâ dal cuarp (fig.)
sinonims
cagâ, cjiâ, lâ dal cuarp
esemplis
"al jere impegnât a parturî tal cabôt dongje dal ledanâr"
gjavât fûr di "Sense" di Checo Tam
torne sù
torne sù