Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
quando
Torna indietro

bilingue

quando , ,
  • 1

    coniun. co, cuant che Copia

    [FO] (cun valôr temporâl e verp tal indicatîf, ancje daûr di une preposizion)
    da quando è sposato è più sereno = di cuant che al è maridât al è plui seren
    quando faceva freddo si accendeva il fuoco = co al jere frêt si impiave il fûc
    quando sarai pronto chiamami = cuant che tu sarâs pront clamimi
    quando vedo quel film piango sempre = cuant che o viôt chel film o vai simpri

    av. cuant, cuant che Copia

    [FO] (in proposizions interogativis diretis o indiretis, par une precisazion temporâl)
    non mi ricordo quando ci siamo già visti = no mi visi di cuant che si sin za viodûts
    quando andrai a lavorare? = cuant larâstu a vore?

    s.m. cuant Copia

    [FO] (dome sing., moment, situazion)
    non sono riuscito a capire né il perché né il quando di tutta la storia = no ai rivât a capî ni il parcè ni il cuant di dute la storie
  • 2

    coniun. co, cuant che Copia

    [FO] (cun valôr iteratîf, dutis lis voltis che)
    quando è stanco è sempre irritabile = cuant che al è strac al è simpri ruspiôs

    av. une volte Copia

    [FO] (cun valôr corelatîf)
    il lavoro gli riesce bene quando sì, quando no = il lavôr i ven ben une volte sì, une volte no
  • 3

    coniun. se Copia

    [FO] (cun valôr condizionâl, cuntun verp tal coniuntîf)
    quando la questione sia questa non posso aiutarti = se la cuistion e je cheste no pues judâti
  • 4

    coniun. cuant che, cundut che, intant che Copia

    [FO] (cun valôr aversatîf cul verp tal indicatîf o condizionâl)
    sei rimasto a casa quando potevi veramente uscire a divertirti = tu sês restât cjase cuant che tu podevis benon vignî fûr a divertîti
  • 5

    coniun. cuant che Copia

    [FO] (cun valôr causâl, cun verp tal indicatîf)
    quando mi chiedi un consiglio faresti bene ad ascoltarmi = cuant che tu mi domandis un consei tu fasaressis ben a scoltâmi
  • 6

    coniun. cuant che Copia

    [FO] (in espressions esclamativis, par pandi maravee o scatûr)
    quando si dice la fortuna! = cuant che si dîs la fortune!
  • 7

    coniun. che, cuant che Copia

    [FO] (introdusint une proposizion relative temporâl)
    ci siamo conosciuti l'anno quando mi sono diplomato = si sin cognossûts l'an che mi soi diplomât

locuzioni

    a quando a quando
  • battere il ferro quando è caldo
    chissà quando
  • cuissà cuantCopia
    [CO] (par pandi dubi sul timp)
    hanno detto che mi pagheranno, ma chissà quando = a àn dite che mi paiaran, ma cuissà cuant
  • chiudere la stalla quando i buoi sono scappati
  • sierâ il cjôt dopo scjampade la purcite, sunâ daspò tampiestât, sierâ la chebe co l'uciel al è scjampât, sierâ la stale cuant che a son stâts robâts i bûsCopia
    [CO] (cirî di comedâ alc cuant che al è masse tart)
    è inutile chiudere la stalla quando i buoi sono scappati, bisognava averci pensato prima! = al è dibant sierâ il cjôt dopo scjampade la purcite, bisugnave vêi pensât prime!
  • di quando in quando
  • ogni tant, ogni un tantCopia
    [CO] (cualchi volte, cun interval lunc di timp)
    di quando in quando passa da queste parti = ogni tant al passe di chestis bandis

monolingue

se coniun.
Cun valôr condizionâl, al introdûs une espression ipotetiche
sinonimi
intal câs che, tal câs che
esempi
"se no tu vuelis vê cualchi displasê, sint ce che o ti dîs: impaciti dai tiei afârs"
da "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
"se al studiarà di miedi, come che al sperave so pari, i coventarà un slac di bêçs par lâ a la universitât"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"se o fos cjase o podarès durmî fin tart"
da "Neapolis" di Checo Tam
se coniun.
In espressions enfatichis o retorichis
esempi
"se o vessis viodût chês sioris che a vignivin fûr di Sant Jacum! A largon, dutis camufadis; veletis e ombrenins che a svoletavin"
da "La plui biele" di Catarine Percude
"se o savessis, ce cjampanis che a sunin sun jê!"
da "A passe la scalmane" di Anute Fabris
"chest Bisol, pensôs ancje lui, se Diu vûl, dal destin de Patrie grande e de sante Unitât, al declare che la cuistion des autonomiis e je malmadure"
da "Un element fondamentâl dal moviment autonomistic" di Josef Marchet
se coniun.
Par introdusi proposizions dubitativis o interogativis indiretis o esclamativis
esempi
"no sai se al è di infidâsi di lui"
da "Int di masnade" di Alviero Negro
"jo i ai dit se si podeve fâle ancje il prin miercus o l'ultin lunis e lui al è restât mâl e nol à savût rispuindimi"
da "Sant Jacum, là che al finìs il mont" di Antoni Beline
"si po mai crodi se il Cosac i varès dit di no"
da "Cretevierte" di Roberto Ongaro
"al po nome crodi se no mi bruse scugnî lassâ cheste citât sul moment che o scomençavi a compenetrâle!"
da "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
"cuissà se o rivarai a viodiju inmò une volte, chei prâts…"
da "I prâts des Savodagnis" di Agnul di Spere
se coniun.
Cun valôr causatîf
sinonimi
dizà che, stant che, viodût che
esempi
"se propit tu vûs savè dut ti disarai che infin o stuart o dret o ai fat il partigjan a riscjo di pierdi la piel"
da "Un pugn di moscjis" di Pieri Somede dai Marcs
se s.m., s.m.inv.
Dubi, inciertece
sinonimi
dubi, esitazion, inciert, inciertece, ipotesi
esempi
"dal berdei dai pinsîrs, dai se e dai ma, i vignive simpri la stesse rispueste"
da "Il muc" di Roberto Ongaro
proverbi
""se" e "ma" e "cuissà", a son trê peraulis di ponderâ"
""se" e "ma" no san ce cumbinâ"
""se", "ma" e "po" a jerin fradis"
"i "se" e i "ma" a stan picjâts daûr de puarte"
"il semenâ tart se al fâs bon prodot e je une sorte"
"la bausie se e guste no cene"
"se a 'nd è al è parint di magari"
"se a 'nd ves e se a 'nt fos a jerin doi fradis e no si vignivin nuie"
"se a 'nt fos, se a 'nd ves, se a 'nt sarès a son trê sants che no fasi miracui"
"se a 'nt fos, se a 'nd ves, se a 'nt sarès a son trê sants che no judin"
"se a 'nt fos, se a 'nt sarès e se a 'nd jere, a son trê sants che no judin"
"se a 'nt fossin, se a 'nd vignissin, se a 'nd vessin, a son fradis"
"se a 'nt fossin, se a 'nd vignissin, se a 'nd vessin, a son trê sants che a durin dut l'an"
Torna in Cima
Torna in Cima