Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
regola
torne indaûr

bilengâl

regola s.f.
  • 1

    s.f. regule Copie

    [FO] (ordin costant che si manten intal svilup di une cierte cjadene di fats)
    son fatti che avvengono senza una regola = a son fats che a sucedin cence une regule
  • 2a

    s.f. regule Copie

    [FO] (formule che e fisse il mût di fâ intun ciert câs o intune ativitât, daûr de esperience o de crodince)
    fissare una regola = meti une regule
    regole di vita = regulis di vite
  • 2b

    s.f. norme, regule Copie

    [TS] ling. (prescrizion di un ciert ûs linguistic)
  • 2c

    s.f. regule Copie

    [TS] mat. (metodi pratic pe soluzion di problemis o pe esecuzion di calcui)
  • 3

    s.f. regule Copie

    [CO], [TS] religj. (complès di normis e prescrizions fondamentâls che a dissiplinin la vite di un ordin religjôs)
    la regola francescana = la regule francescane

    s.f. regule Copie

    (test scrit là che si cjatin chês normis e prescrizions)
  • 4

    s.f. regule, misure Copie

    [CO] (moderazion tal fâ alc)
    mangiare senza regola = mangjâ cence misure
  • 5

    s.f. regule, costum, usance Copie

    [CO] (cundizion normâl, ordenarie, solite)
    arrivare in ritardo ormai è la sua regola = rivâ tart aromai e je la sô regule

locuzions

    a regola d'arte
  • come che i vûl, pulîtCopie
    [CO] (cun grande curie e impegn, intal miôr mût)
    il lavoro viene fatto a regola d'arte = il lavôr al ven come che i vûl
  • come che i vûl, perfet, pulîtCopie
    (loc.adi.inv., fat cun grande curie e impegn)
    un lavoro a regola d'arte = un lavôr pulît
  • avere le carte in regola
  • vê ducj i numarsCopie
    [CO] (vê dut ce che al covente)
    ha le carte in regola per avere successo nella vita = al à ducj i numars par fâ ferade te vite ha le carte in regola per diventare un buon medico = al à ducj i numars par deventâ un bon miedi
  • di regola
  • par solit, di solit, pal solit, di ordenariCopie
    [CO] (cemût che al è normâl)
    di regola va in città verso le nove = pal solit al va in citât tor nûf
  • in piena regola
  • spacât, patoc, spudât, rûtCopie
    (tal vêr sens de peraule)
    una zuffa in piena regola = une barufe patoche
  • in plene reguleCopie
    [CO] (just pai criteris e pai obietîfs fissâts)
    una vittoria in piena regola = une vitorie in plene regule
  • in dute regule, in plene reguleCopie
    [CO] (seont dutis lis prescrizions e i recuisîts domandâts)
    agire in piena regola = fâ in dute regule
  • in regola
  • in guvier, in reguleCopie
    [CO] (daûr des normis)
    i documenti sono in regola = lis cjartis a son in regule
  • in guvier, in reguleCopie
    [CO] (che al è intune cundizion corete, regolâr)
  • in guvier, in reguleCopie
    (ancje loc.av.)
    mettere in regola un operaio = meti in regule un operari
  • in ordin, in guvier, in reguleCopie
    [CO] (in maniere ordenade)
    tenere in regola le carte = tignî in ordin lis cjartis
  • in reguleCopie
    [TS] fin. (di titul, cun cedule di interès o divident che e al è daûr a madressi)
  • per tua, vostra norma e regola
  • tant par che tu sepis, tant par che o sepis, par tô regule, par vuestre reguleCopie
    [CO] (juste par regolâsi)
    e ricordati che per tua norma e regola qui le cose le decido io! = e visiti, par tô regule, che culì o decît jo!
  • regola della mano destra
  • regule de man drete, regule de man diestreCopie
    [TS] eletr. (regule par vê la indicazion dal sens de fuarce elementâr motorie indusude intun condutôr, che si môf paralêl a se stes intun plan perpendicolâr aes liniis di fuarce di un cjamp magnetic, che e dîs che, fasint poleâr, indiç e medi de man diestre a triedri retangul, se il poleâr al mostre il sens dal moviment e l'indiç chel dal cjamp, il medi al mostre chel de fuarce eletromotorie indusude)
  • regola della mano sinistra
  • regule de man çampeCopie
    [TS] eletr. (regule par vê il sens de fuarce suntun element di condutôr che i passe corint perpendicolâr aes liniis di fuarce di un cjamp magnetic, fasint poleâr, indiç e medi de man çampe a triedri retangul, se il medi al mostre il sens de corint e l'indiç il sens dal cjamp, il poleâr al mostre chel de fuarce)
  • regola delle tre dita
  • [TS] eletr. (cjale regola della mano destra)
  • regola di inferenza
  • regule di inferenceCopie
    [TS] logj. (lis regulis che cun chês si puedin derivâ i passaçs des dimostrazions dai teoremis)
  • regola mnemonica
  • regule mnemonicheCopie
    [CO] (regule che, a mieç di un artifici, e jude la memorie)

monolengâl

costum s.m.
(cos-tum)
Maniere di fâ solite
sinonims
abit, abitudin, bitince, convenzion, norme, regule, ûs, usance, tradizion
esemplis
"co si è stâts tirâts sù cul scrupul dal lavôr biel e ben fat, cul amôr de vore finide e cence pecjis, no si po mudâ costum di une dì a chê altre"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
"par cressi sans al è tant impuartant cjapâ sù costums alimentârs corets fin di fruts"
gjavât fûr di "Mangje san 1" di Guglielmo Pitzalis
costum s.m.
(cos-tum)
Ce che al ven fat lant daûr di ce che si à simpri fat, ancje tes gjenerazions passadis
sinonims
rituâl, ûs, usance, tradizion, costumance
esemplis
"la comunitât [furlane] restade [in Romanie] e manten la lenghe dai vons, i costums e cualchi plat tradizionâl"
gjavât fûr di "Un mont dut furlan" di Dree Venier
""Mantignî la lenghe nestre" al diseve Vico "e doprâle secont il nestri costum""
gjavât fûr di "I furlans e il fevelâ" di Riedo Pup
costum s.m.
(cos-tum)
Mût di compuartâsi morâl
sinonims
esemplis
"a son cence diu cence religjon, cence costum, cence lavôr"
gjavât fûr di "Microrivoluzions" di Stiefin Morat
costum s.m.
(cos-tum)
Vistiari tipic di une comunitât o di une ete
esemplis
"cualchi grup folcloristic in costum"
gjavât fûr di "YouTube.com! Dulà sono i furlans?" di Luca Zoratti
"si viodin i risultâts des ricercjis di Perusini e Lea D'Orlandi sul costum popolâr furlan"
gjavât fûr di "La culture furlane tra passât e presint" di Erika Adami
detulis
"cui che al mude paîs al mude costum"
"ogni cjâf la sô idee, ogni cjase il so costum, ogni bocje il so pistum"
"ogni cûr il so misteri, ogni cjase il so costum"
"ogni paîs la sô usance, ogni cjase il so costum"
"ogni vile la sô usance, ogni cjase il so costum"
torne sù
torne sù