Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
resistenza
torne indaûr

bilengâl

resistenza s.f.
  • 1a

    s.f. resistence Copie

    (difese che e à il fin di fermâ il nemì)
    opporre resistenza a un attacco frontale = fâ resistence a un atac frontâl

    s.f. resistence Copie

    [FO] (il resisti, la fature che si fâs par oponisi a alc o par contrastâ cdn.)
    fare resistenza alla forza del vento = fâ resistence ae fuarce dal aiar
  • 1b

    s.f. resistence Copie

    [FO] (il no secondâ la volontât di cdn.)
    fare resistenza al volere dei genitori = fâ resistence al volê dai gjenitôrs
  • 2a

    s.f. indurance, condurance, resistence Copie

    [FO] (il durâ a dilunc intun sfuarç o intun lavôr)
    la resistenza nel sostenere un peso = la resistence intal tignî sù un pês

    s.f. indurance, condurance, resistence Copie

    (abilitât di sopuartâ a dilunc la fature)
    lavora tanto, ha una buona resistenza = al lavore tant, al à une buine indurance

    s.f. indurance, condurance, resistence Copie

    (fuarce fisiche o psicologjiche par fâ cuintri aes malatiis o aes traversiis)
    resistenza alla febbre = la condurance ae fiere
    resistenza alla solitudine = resistence ae solitudin
  • 2b

    s.f. tignince, resistence Copie

    [FO] (proprietât di un materiâl di tignî ai colps, ai scjas, ai tirons e v.i., cence sclapâsi, rompisi, çoncjâsi, disformâsi in mût evident)
    un materiale che ha resistenza ai colpi = un materiâl che al à tignince ai colps oppure che al ten i colps
  • 3a

    s.f. resistence Copie

    [TS] sport (disposizion di un atlete a fâ un sfuarç che al dure a dilunc, massime intes garis tant che la marcje, la corse di lungje distance e v.i.)
    l'atleta ha dato prova di resistenza = l'atlete al à dât prove di resistence
  • 3b

    s.f. resistence Copie

    [TS] sport (tal solevament di pês, l'alçâ i pês plui voltis, une daûr chê altre)
  • 3c

    s.f. resistence Copie

    [TS] ecuit. (tai concors ipics, prove che e dure plui di une dì)
  • 4

    s.f. resistence Copie

    [CO] (dificoltât che une part o un imprest o un argagn a oponin a une azion)
    fare resistenza a partire = fâ resistence a partî
    la porta fa resistenza ad aprirsi = la puarte e fâs resitence a vierzisi
  • 5

    s.f. resistence Copie

    [TS] fis. (ogni fuarce che e contraste la fuarce agjente)

    s.f. resistence Copie

    (intune machine semplice, fuarce che si vûl anulâ o ridusi cuntune altre)
  • 6a

    s.f. resistence Copie

    [TS] tecn. (proprietât di sostancis, materiâi, struturis e sistemis di resisti a solecitazions)
  • 6b

    s.f. resistence Copie

    [TS] inz.civ. (tes siencis des costruzions, proprietât di cierts materiâi di resisti a solecitazions di plui naturis)
  • 7

    s.f. resistence Copie

    [TS] mec. (te tecniche stradâl o feroviarie, ogni forme di ostacul che e pues ridusi la velocitât de corse, tant che aiar, curvis, e v.i.)
  • 8

    s.f. resistence Copie

    [CO], [TS] eletr. (impropr., resistôr)
    la resistenza della stufa elettrica = la resistence de stue eletriche
  • 9

    s.f. resistence Copie

    [TS] biol. (disposizion di un organisim a oponisi ai agjents esternis che a puedin metilu in dificoltât, tant che atacs di microorganisims, di sostancis tossichis e v.i.)
  • 10a

    s.f. resistence Copie

    [CO], [TS] stor. (par anton., ancje cun iniz. maiusc., ducj i grups nazionâi di lote armade cuintri la ocupazion todescje e lis fuarcis fassistis, nassûts inte seconde vuere mondiâl intai diviers stâts europeans)
    la Resistenza in Carnia = la Resistence in Cjargne

    s.f. resistence Copie

    (la epoche cuant che a jerin chescj grups)
    gli anni della Resistenza = i agns de Resistence
  • 10b

    s.f. resistence Copie

    [TS] stor. (ogni forme di oposizion, ancje armade, cuintri la ocupazion di un teritori di esercits forescj, o cuintri une ditature)
  • 11

    s.f. resistence Copie

    [TS] psic. (oposizion di un pazient al tentâ de analisi di jentrâ inte sô psiche profonde)

locuzions

    cassetta di resistenza
  • cassute di resistenceCopie
    [TS] eletr. (cassute che e à dentri campions di resistence tarâts, par misurâ lis resistencis eletrichis)
  • guerra di resistenza
  • vuere di indurance, vuere di scunimentCopie
    [CO] (vuere che e dure fin a scunî l'aversari)
    la vostra è una guerra di resistenza = la vuestre e je une vuere di indurance
  • vuere di resistenceCopie
    [CO] (vuere dai partesans)
  • oscillatore a resistenza negativa
  • ossiladôr a resistence negativeCopie
    [TS] eletr. (ossiladôr che al circuit ossilant i si zonte un dispositîf eletronic che al fâs sbassâ la intensitât di corint se e cres la tension)
  • resistenza critica
  • resistence criticheCopie
    [TS] eletr. (intun galvanometri, resistence dal circuit che se si le passe il moviment dal dispositîf mobil al devente ossilatori)
  • resistenza cubica
  • resistence cubicheCopie
    [TS] fis. (cjame di roture, che si le rive metint in compression provins cubics dal materiâl di esaminâ)
  • resistenza d'uscita
  • resistence di jessudeCopie
    [TS] eletron. (resistence che si verifiche tra i smuarsets di jessude di un circuit o di un dispositîf)
  • resistenza di contatto
  • resistence di contatCopie
    [TS] eletr. (resistence tra dôs superficiis in contat, che e corispuint al rapuart tra la tension tra lis dôs superficiis e la intesitât de corint eletriche)
  • resistenza di volume
  • resistence di volumCopie
    [TS] eletr. (resistence ordenarie di un cuarp, che e va distinte de resistence superficiâl)
  • resistenza differenziale
  • resistence diferenziâlCopie
    [TS] eletr. (rapuart tra la variazion de tension aplicade e la variazion corispondente de intensitât di corint che e circole)
  • resistenza elettrica
  • resistence eletriche, resistence ohmicheCopie
    (intun condutôr che i passe corint alternade, rapuart tra la amplece di tension e chê de corint moltiplicât pal cosen de diference di fase, simbul R)
  • resistence eletriche, resistence ohmicheCopie
    [TS] eletr. (intun condutôr che i passe corint continue, rapuart tra la diference di potenziâl e la intensitât di corint, che si misure in ohm, simbul R)
  • resistenza idraulica
  • resistence idraulicheCopie
    [TS] fis. (resistence davuelte di un solit imerzût intun fluit cuant che la velocitât dal solit e va sore di un ciert valôr)
  • resistenza interna
  • resistence interneCopie
    [TS] eletr. (resistence di un gjeneradôr o di un bipôl, che e va distinte di chê dal circuit che a son inserîts)
  • resistenza lineare
  • resistence lineârCopie
    [TS] mec. (resistence di un mieç proporzionâl ae velocitât lineâr)
  • resistenza ohmica
  • [TS] eletr. (cjale resistenza elettrica)
  • resistenza parassita
  • resistence parasiteCopie
    [TS] eletr. (in dispositîfs, struments, circuits eletrics e v.i., element di resistence che no si lu previôt e no si lu volarès)
  • resistenza passiva
  • resistence passiveCopie
    [CO] (at di no colaborazion tipic di cui che nol vûl reagjî)
  • resistence passiveCopie
    [TS] mec. (intune machine, fuarce che e da une dissipazion di energjie, par vie de interazion tra i orghins o dal atrît tra chescj e il mieç che a movin)
  • resistenza somatocutanea
  • resistence somatocutaneeCopie
    [TS] fisiol. (resistence di une corint eletriche lizere che e traviersi la piel, che lis sôs modificazions a son in rapuart cul grât diferent di polarizazion des parêts celulârs che e travierse)
  • resistenza specifica
  • [TS] eletr. (cjale resistività)
  • resistenza superficiale
  • resistence superficiâlCopie
    [TS] eletr. (resistence misurade tra doi ponts de superficie di un cuarp)
  • resistenza utile
  • resistence utileCopie
    [TS] mec. (fuarce che e à di sei vinçude di une machine par otignî l'util che par chel e je fate)
  • resistenza variabile
  • [TS] eletr. (cjale reostato)
  • resistenza viscosa
  • resistence viscoseCopie
    [TS] fis. (resistence al moviment che al davuelç un solit imerzût intun licuit cuant che la velocitât dal solit e je sot di un ciert valôr)
  • saldatrice a resistenza
  • saldadore a resistenceCopie
    [TS] tecn. (saldadore fate di un trasformadôr ridutôr par produsi calôr cul efiet Joule tal pont di saldadure des parts metalichis)
  • saldatura elettrica a resistenza
  • saldadure eletriche a resistenceCopie
    [TS] tecn. (saldadure che e sta tal passaç localizât di eletricitât, che e prodûs calôr tra la superficie di contat dai tocs di unî, par unî lamieris sutilis)

monolengâl

resistence s.f.
(re-sis-ten-ce)
Azion e sfuarç par fâ cuintri a cdn. o a alc, sedi materiâl che imateriâl
sinonims
esemplis
"[tal 1848] a Udin, il gjenerâl Auer, al consegnà, cence nissune resistence, la citât e lis dôs fuartecis furlanis al Comitât provisori"
gjavât fûr di "Cuintristorie dal Friûl fin sot la Italie" di Josef Marchet
"par une vere autonomie regjonâl, invezit, lis resistencis de plui part dai partîts a restavin fuartis"
gjavât fûr di "Un Friûl difarent: i 90 mhz di Onde Furlane" di Max Mauro
Viôt ancje: resistenzie
resistence s.f.
(re-sis-ten-ce)
Capacitât di operâ e di durâ intun sfuarç, intun lavôr, intune funzion e v.i., sedi fisic che psicologjic, o di restâ salt intune situazion negative, di sopuartâ dolôr, mâl e v.i.
esemplis
"la none no veve plui la resistence di une volte. Par jê a jerin strachis di cjoli il flât, dome a lâ sù par adalt"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
""[...] el pes lu frizin la sere prime e lu metin a polsâ intune grant tirine, cuviart di zevole cuete tal vueli e asêt [...]" "Robe grevie..." "Secont la resistence dal bultric!""
gjavât fûr di "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
resistence s.f.
(re-sis-ten-ce)
Fermece, ancje morâl (fig.)
esemplis
"ogni sclariment i veve indebilît la resistence di femine oneste"
gjavât fûr di "Mabile la Lunghine" di Maria Forte
resistence s.f.
(re-sis-ten-ce)
Proprietât di un materiâl di tignî a colps, scjassadis, trazions e v.i., cence sclapâsi, rompisi, çoncjâsi, disformâsi, vuastâsi e v.i.
esemplis
"lis RPM, ultimis nassudis jenfri i materiâi di costruzion, a son des maltis in stât di dâ resistencis mecanichis ancje plui grandis di chês furnidis dai betons armâts plui bogns"
gjavât fûr di "Maltis armadis pes struturis dal tierç mileni" di Alessandro Bachiorrini
resistence s.f.
(re-sis-ten-ce)
[TS] (sport) Capacitât di un atlete a fâ un sfuarç che al dure a dilunc, massime intes garis tant che la marcje, la corse di lungje distance e v.i.
resistence s.f.
(re-sis-ten-ce)
[TS] (fis.) Ogni fuarce che e contraste la fuarce agjente
resistence s.f.
(re-sis-ten-ce)
[TS] (biol.) Disposizion di un organisim a oponisi ai agjents esternis che a puedin metilu in dificoltât, tant che atacs di microorganisims, di sostancis tossichis e v.i.
esemplis
"otignî gnovis varietâts che a metessin dongje la resistence a lis malatiis cuntune buine cualitât de ue e dal vin"
gjavât fûr di "Lis varietâts di vît resistentis a lis malatiis" di Enrico Peterlunger
resistence s.f.
(re-sis-ten-ce)
[TS] (stor.) Oposizion armade cuintri di une ocupazion o di une ditature, spec. cun riferiment ae lote partigjane cuintri dai naziscj e dai fassiscj
esemplis
"Antifassisim, Resistence e Liberazion a son alc di impuartant par dut il Friûl"
gjavât fûr di "25 di Avrîl: Fieste de Liberazion, Fieste dal Friûl" di Marc Stolf
torne sù
torne sù