Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
rimarginare
torne indaûr

bilengâl

rimarginare v.tr., v.intr.
  • 1a

    v.tr. sierâ Copie

    [CO], [TS] med. (fâ vuarî fasint une gruse)
    rimarginare la ferita = sierâ la feride
  • 1b

    v.tr. curâ, vuarî Copie

    [CO] (fâ ripiâ)
    una vita di successi non ha rimarginato i problemi della sua infanzia = une vite di sucès no à vuarît i problemis di cuant che al jere frut
  • 1c

    v.tr. bonâ, cuietâ, tornâ a meti a puest, tornâ a cusî Copie

    [CO] (fâ tornâ a puest tant che prin)
    rimarginare i contrasti in famiglia = tornâ a cusî oppure a meti a puest i contrascj in famee
  • 2

    v.intr. sierâsi Copie

    [CO] (tornâ a sanâsi)
    la ferita si è rimarginata in pochi giorni = la feride si è sierade in pôcs dîs

    v.intr. sanâsi Copie

    (no vê plui consecuencis)
    la cosa si è rimarginata = la robe si è tornade a sanâ

monolengâl

vuarî v.tr.
(vua-rî)
Fâ in mût che cdn. che al jere malât al torni in salût
esemplis
"i malâts a cirivin di lui che ju vuarive cu la recipe plui sclete "Aghe cjalde e ben cuvierts""
gjavât fûr di "L'aventari pal barcon" di Maria Forte
"al saveve ancje lui che nol jere il câs di tentâ di vuarîlu [il purcit cul mâl rossin]"
gjavât fûr di "A marcjât" di Meni Ucel
Viôt ancje: guarî
vuarî v.tr.
(vua-rî)
Fâ sparî i efiets di une malatie, di une lesion, di une cundizion patologjiche
esemplis
"chei rârs câs di epilessie dulà che lis medisinis no rivavin a vuarî la malatie"
gjavât fûr di "Il cjâf dai furlans" di Franc Fari
vuarî v.tr.
(vua-rî)
Sfrancjâ di alc che al pues jessi calcolât un mâl o fâ sparî alc che al pues jessi calcolât un mâl (fig.)
esemplis
"un dai pecjâts origjinâi de scuele taliane, che nissun nol rive o nol vûl vuarî e je la pache nazionalistiche"
gjavât fûr di "Un popul e la sô scuele" di Antoni Beline
vuarî v.intr.
(vua-rî)
Tornâ a stâ ben dopo di jessi stât mâl
sinonims
ripiâsi, rimetisi, dâ di ca
esemplis
""[...] Cuant che la int us clamarà a visitâ cualchi malât, e vô mi viodarêso da pîts dal jet, chel malât vuarissarà sigura [...]""
gjavât fûr di "Storia dai trê nerans" di Ranieri Mario Cossâr
"il nestri alpin al veve i pîts glaçâts e lis gjambis duris fin ai zenoi. In Italie al jere stât tant timp ator pai ospedâi, fin che al jere rivât a vuarî"
gjavât fûr di "Zilugne" di Pieri Menis
vuarî v.intr.
(vua-rî)
Di une malatie, di une lesion, di une cundizion patologjiche, no vê plui efiet, no jessi plui
sinonims
passâ, vuarîsi, cuarâsi
esemplis
""Cui di voaltris rivaressial a cjapâse cun cualchidun altri se al ves intor une plaie che lu fâs cainâ? Ma come che la plaie e vuarìs , alore si sbroche cui interès!""
gjavât fûr di "Microrivoluzions" di Stiefin Morat
vuarî v.intr.
(vua-rî)
Sfrancjâsi di alc che al pues jessi considerat un mâl (fig.)
esemplis
"dut chest al è piês di une cjoche triste; parcè che di une cjoche di vin si torne di ca, de cjoche dal pan no si vuarìs"
gjavât fûr di "Avostanis 2010: nuie di masse e tant di plui" di Walter Tomada
detulis
"aghe, diete e serviziâl fâs vuarî di ogni mâl"
"amôr che al nas in malatie cuant che si vuarìs al passe vie"
"cui che al è mat nol vuarìs mai e se al vuarìs al è fortunât assai"
"dai colps si vuarìs di ducj, fûr che dal prin"
"dai poleçs si vuarìs cu la aghe dai ûfs di Pasche"
torne sù
torne sù