Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
ristretto
torne indaûr

bilengâl

ristretto p.pass., adi., s.m.
  • 2

    adi. strent Copie

    [CO] (tirât in maniere di strenzi)
    un laccio ristretto = un laç cetant strent

    adi. stret, strent Copie

    [BU] (sierât in maniere fuarte)
    labbra ristrette = lavris strents
  • 3a

    adi. stret, strent, piçul, limitât Copie

    [CO] (che al à une estension limitade)
    un corridoio ristretto = un coridôr strent
  • 3b

    adi. stret, strent Copie

    [CO] (sierât intun spazi insuficient o piçul)
    nello scaffale i barattoli sono un po' ristretti = inte scansie i bussulots a son un pôc strents
  • 3c

    adi. strent, sierât Copie

    [CO] (limitât di alc)
    la città è ristretta tra i monti e il fiume = la citât e je sierade fra lis monts e il flum
  • 4a

    adi. limitât, scjars Copie

    [CO] (fat di pocjis personis)
    un numero ristretto di spettatori = un numar limitât di spetatôrs
  • 4b

    adi. limitât, scjars, pôc Copie

    [CO] (no bondant)
    un'iniziativa fatta con mezzi ristretti = une iniziative fate cun pôcs mieçs
  • 5

    adi. limitât, ristret, specific Copie

    [CO] (limitât a di un setôr)
    l'uso di un termine ristretto alla matematica = l'ûs di une peraule ristret ae matematiche

    adi. ristret Copie

    (propri, leterâl)
    intendere un concetto in senso ristretto = intindi un concet in sens ristret
  • 6

    adi. ristret, sierât Copie

    [CO] (cun viertidure mentâl scjarse)
    essere di idee ristrette = jessi di ideis ristretis oppure sieradis
  • 7

    adi. ristret Copie

    [CO], [TS] gastr. (di struc, salse o licuit, concentrât parcè che cuet a lunc)
    brodo ristretto = brût ristret
  • 8

    adi. rot Copie

    [BU] (di presit, ridot al minim)
    fa prezzi ristretti = al fâs presits rots
  • 9a

    adi. ristret, curt Copie

    [BU] (esponût in forme sintetiche)
  • 9b

    s.m. ristret Copie

    [OB], [TS] edit. (libri che al espon in sintesi un argoment)

locuzions

    caffè ristretto
  • cafè fuart, cafè ristretCopie
    [CO] (cafè di moche concentrât, fasint passâ pal filtri une cuantitât minôr di vapôr a une pression plui grande)
  • mercato ristretto
  • marcjât ristretCopie
    [TS] fin. (tal lengaç de borse, marcjât dai titui azionaris cence cuotazion uficiâl)
  • suffragio ristretto
  • vôt ristret, votazion ristreteCopie
    [TS] polit. (dirit di vôt limitât a ciertis categoriis di citadins, par ses, par cens o par nivel di istruzion)

monolengâl

strent adi.
Tignût dentri di alc che al cjape, che al siere, che al limite, che al fasse e v.i.
esemplis
"cul cjâf strent jenfri lis mans, al stave pensant"
gjavât fûr di "La Madalene" di Zuan Lurinçon
"mi ven dongje ridint, lizere, il so pet strent tune cjamesute"
gjavât fûr di "I forescj" di Alan Brusini, Gian Paolo Linda
"al veve il braç dret fassât strent fin sul comedon"
gjavât fûr di "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
strent adi.
Di vistiari, scarpe, manece o sim., che al sta dongje dal cuarp
esemplis
"al jere il timp che lis fantatis a ziravin cui bregons strents a lis cjavilis e la permanente tai cjavei"
gjavât fûr di "Cocteau Twins su Netun (ma no il planet)" di Checo Tam
strent adi.
Che al è metût o si met in mût di cjapâ pôc spazi, di stâ tacât di altris elements o di un limit
esemplis
"al tornà indaûr sul pat, strent tal cjanton, spaurît"
gjavât fûr di "Nadâl ancje par Gjelmin" di Pieri Menis
strent adi.
Pôc pront a spindi o ancje a prestâ o a dâ
sinonims
esemplis
"no stait a crodi che a sedin tant gjenerôs, a son strents pai altris, e larcs par lôr"
gjavât fûr di "Un pugn di moscjis" di Pieri Somede dai Marcs
"par dî la veretât cumò, in famee nol mancjave nuie, ma la misure e jere restade. A stavin strents tal spindi ancje cumò"
gjavât fûr di "La tiere di Lansing" di Maria Forte
strent adi.
Che nol lasse pôc margjin, pocje pussibilitât di contradizion, contestazion (fig.)
esemplis
"al scolte cuant che i si fevele e al argomente cun logjiche strente e convinzion"
gjavât fûr di "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
"tignî sot control strent"
strent adi.
Di rapuart, relazion, parintât e v.i., dret, che al ten dongje
esemplis
"i lôr rapuarts [dai inglês] cui stâts dal Commonwealth [...] a son plui strents e plui impuartants che no i leams che a puedin vê cui popui di Europe"
gjavât fûr di "Federazion europee tra nazions o tra regjons?" di Josef Marchet
"o ai un leam strent cul Friûl"
gjavât fûr di "Interviste a Sandra Pizzolitto Pupatello" di Christian Romanin
strent adi.
Limitât tal spazi, spec. tal sens de largjece
sinonims
esemplis
"i flums imburîts e salvadis cul gravâr largjonon a ûs il Tiliment, o come chei strents e plens di aghe cuiete come la Livence"
gjavât fûr di "Il Friûl al è nassût cussì" di Josef Cjargnel
"a conosseva una par una li pieri dal cogalât e i scjalins, un larc e un strent, che a rivavin fin sul paoul di len"
gjavât fûr di "Il curtîf dai Cocs" di Novella Cantarutti
"a jerin cussì jentrâts intune des cjasis dal borc, cjase piçule e scure, cui barcons strents e sierâts cui gatars di fier"
gjavât fûr di "Grivôr" di Franca Mainardis
strent s.m.
Spazi piçul
esemplis
"a si invià da la banda di cjasa, tal strent da la cal"
gjavât fûr di "Al era un agnul" di Novella Cantarutti
strent s.m.
Pocje disponibilitât di risorsis (fig.)
esemplis
"scugnî someâlu [di jessi siôrs] par no sbassâ la famee. Piês che no vivi tal strent, cence la dibisugne di platâlu"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
strent av.
Cun fuarce, cun prese fuarte
sinonims
salt, fuart, a strent
esemplis
"la cjape strent strent pai braçs"
gjavât fûr di "La furlane" di Dolfo Zorzut
detulis
"larc di bocje, strent di borse"
"larc di bocje, strent di man"
"no si po fâsi larc tal strent"
torne sù
torne sù