Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
ritardo
torne indaûr

bilengâl

ritardo s.m., adi.inv.
  • 1

    s.m. ritart, intart Copie

    [FO] (il ritardâ e il so risultât)
    ritardo con le rate = ritart cu lis ratis

    s.m. ritart, intart Copie

    (tal câs dai traspuarts, cuant che si viaze cun timps plui luncs di ce che si veve previodût)
    nonostante la gomma bucata, c'è stato poco ritardo = cundut che si è sbusade une gome, al è stât pôc ritart
  • 2

    s.m. ritart Copie

    [FO] (timp passât tra il moment che al varès vût di sucedi alc e il moment che al sucêt pardabon)
    un ritardo nell'applicazione di una legge = un ritart tal meti in vore une leç
  • 3

    s.m. ritart Copie

    [FO] (spiete)
    ha sempre pagato l'affitto senza ritardi = al à simpri paiât l'afit cence ritarts
  • 4

    s.m. ritart Copie

    [FO] (intardament intun funzionament)
    c'è un ritardo nel motore = al è un ritart tal motôr
  • 5

    s.m. ritart Copie

    [TS] mus. (sprolungjament di suns di un acuardi tonâl in chel che al ven daspò)

    s.m. ritart, intart Copie

    (ognidun dai suns sprolungjâts)
  • 6

    s.m. ritart, intart Copie

    [TS] astron. (il movisi di un astri su la sfere celeste mancul svelt di un altri)
  • 8

    s.m. ritart, intart Copie

    [TS] fis. (diference tra i timps che ur coventin a doi rais polarizâts a 90° che a vegnin fûr di un fas di lûs monocromatiche indreçât suntune sostance birifrangjente par fâ la stesse strade)
  • 9

    s.m. ritart Copie

    [TS] milit. (tal bombardament aeri, distance orizontâl tra il pont di contat a tiere e la verticâl dal avion tal moment dal contat)
  • 10

    adi.inv. ritart Copie

    [TS] farm. (specifiche di sostance che e lasse i siei principis atîfs tal organisim un pôc a la volte)
    digitale ritardo = digjitâl ritart

locuzions

    circuito di ritardo
  • circuit di ritartCopie
    [TS] eletron. (circuit che al ritrasmet i segnâi cjapâts cun ritarts di timp prefissâts)
  • dispositivo di ritardo
  • dispositîf di ritartCopie
    [TS] tecn. (dispositîf che al trasmet il segnâl ricevût daspò di un ciert timp)
  • generatore di ritardo
  • [RE], [TS] eletr. (cjale linea di ritardo)
  • in ritardo
  • in ritart, in intart, tartCopie
    [CO] (plui in là dal timp previodût)
    l'autista è passato a prendere i bambini in ritardo = l'autist al è passât tart a cjoli i fruts
  • in ritart, in intart, tartCopie
    [CO] (che al è o che al tocje oltri un limit di timp fissât)
    sei in ritardo con gli esami? = sêstu tart cui esams?
  • linea di ritardo
  • linie di ritartCopie
    [TS] eletron. (te trasmission di un segnâl, circuit che al fâs un ritart calcolât)
  • linie di ritartCopie
    [TS] eletr. (linie di trasmission eletriche che e mande fûr un segnâl in jessude cuntune piçule distorsion, sfasât rispiet a chel di ingrès, cuntun ritart proporzionât ae lungjece)
  • miccia a ritardo
  • micje ritardadeCopie
    [TS] tecn. (micje cun combustion une vore lungje)

monolengâl

ritart s.m.
(ri-tart)
Il rivâ dopo dal tiermin di timp previodût e la cuantitât che e passe dopo di chel tiermin, prime che cdn. o alc al rivi, al sucedi e v.i.
sinonims
intart, intardament, ritardament
esemplis
"o sin rivâts a Udin cun trê oris dí ritart"
gjavât fûr di "La fabriche dai predis" di Antoni Beline
"otignî plui tolerance tal câs di ritart intai paiaments [dal fit]"
gjavât fûr di "Il Friûl de Joibe Grasse dal 1511" di Carli Pup
ritart s.m.
(ri-tart)
Nivel di svilup plui bas, distac in negatîf tal svilup, soredut a nivel economic, sociâl culturâl (fig.)
esemplis
"in pôcs agns [la Italie] e à colmât dut il ritart che e veve su la Gjermanie e su la France"
gjavât fûr di "I furlans e la pension" di Riedo Pup
torne sù
torne sù