Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
scarico
Torna indietro

bilingue

scarico ,
  • 1

    adi. vueit, scjariât, scjamât, discjariât, discjamât Copia

    [CO] (che nol à la cjarie, che nol à la cjame, massime di mieç di traspuart)
    un camion scarico = un camion vueit
  • 2a

    adi. jù di suste Copia

    [CO] (di mecanisim a suste, che nol è tirât sù)
    la sveglia è scarica = la svearine e je jù di suste
  • 2b

    adi. disarmât, scjariât, discjariât Copia

    [CO] (di arme di fûc, cence cjarie)
    una pistola scarica = une pistole scjariade
  • 2c

    adi. scjariât, discjariât Copia

    [CO], [TS] (di aparât eletric, che nol à plui cjarie)
    una pila scarica = une pile scjariade

locuzioni

    bocchetta di scarico
  • bochete di scaric, bolparieCopia
    [TS] (viertidure fate sui ôrs dai marcjepîts par che e scori jù la aghe)
  • collettore di scarico
  • coletôr di scaric, condot di scaric, tubi di scaricCopia
    [TS] (tai motôrs a combustion interne, condot che al mene fûr i gas de combustion)
  • gas di scarico
  • gas di machine, gas di scaricCopia
    [CO] (gas produsûts de combustion tai motôrs a sclop)
    in città l'inquinamento è prodotto soprattutto dai gas di scarico = in citât l'incuinament al ven soredut dai gas di machine
  • piattaforma di scarico
  • plateforme di discjameCopia
    [TS] (plateforme circolâr tacade ae cueste cuntun oleodot, che a doprin par discjamâ lis grandis nâfs petrolieris)
  • piletta di scarico
  • pile di scaricCopia
    [TS] (vere metaliche, pal solit cun gridele e tapon, che e sta sul fonts di aparâts sanitaris tant che il lavandin, che si racuarde cul sifon di scaric)
  • scarico sincrono
  • scaric sincronCopia
    [TS] (dispositîf doprât tes turbinis idraulichis a reazion par limitâ i efiets des botis di pression tes condotis sfuarçadis)
  • torre di scarico
  • tor di scaric, tor di discjameCopia
    [TS] (grande armadure metaliche, fisse o mobile, che sore al sta un implant, pal plui pneumatic, par discjamâ materiâi polvarôs o granulârs des nâfs)
  • tubo di scarico
  • turbocompressore a gas di scarico
  • [TS] (vedi turbocompressore)
  • valvola di scarico
  • valvule di scaricCopia
    [TS] (dispositîf che al fâs che i gas brusâts a jessin dal cilindri di un motôr)
  • [CO] (vedi valvola di sfogo)

monolingue

vueit adi.
Cence contignût, cence nuie dentri o parsore
esempi
"«Ah, ce bon!... ce bon chest vin... » e ti bute vie la butilie vueide che si spache cuintri une lapide pôc lontan"
da "Doi pizighets e un lari" di Alan Brusini
"la casse e dave un sun çondar di robe vueide"
da "La cjase dal Murat" di Maria Forte
"e va tal armâr a cjoli la padiele di tiere dal cicin. Le cjol e e sint che no pese. I alce la covertorie e e je vueide"
da "Il cicin" di Meni Ucel
Vedi anche: vuêt
vueit adi.
Cence personis
esempi
"al tornà indaûr e al le dentri in glesie. E jere vueide e scure"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"al ere di pouc començât il dopumisdì e lis stradis a erin cuasi vueidis"
da "Kebar krossè" di Stiefin Morat
"in paîs a 'nd jere plui di cualchi cjase vueide, che i parons di agnorums a jerin migrants, cuissà indulà"
da "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
vueit adi.
Di puest, spazi e sim., che al è viert e libar
sinonimi
esempi
"a son dismontâts ducj i doi e si son metûts a cuistionâ in chel toc di strade che e restave vueide tra il cjar e l'automobil"
da "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
vueit adi.
Cence robis di fâ o cence robis interessantis
esempi
"par tant che al procuràs di concentrâsi, tes oris vueidis de mieze matine o dal dopomisdì sul tart, nol rivave a lei"
da "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
"Guri si sgrisulave de sô zornade vueide, cence une vôs che e cjanti, cence un fat che al cjapi un moment il pinsîr fissât"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"Nart al veve passât i cuarante e la sô vite e jere vueide e grise tant che une zornade di Invier"
da "Cretevierte" di Roberto Ongaro
vueit adi.
Cence sens, cence contignûts di significât, cence impuartance e cence consecuencis (fig.)
esempi
"lis argomentazions che a tirin fûr a son vueidis di ogni sostance"
da "Sturm und Drang" di Josef Marchet
"i ai fevelât di cemût che o viodìn noaltris de Aidlcm la tutele, di ce che e à di contignî se no si vûl che e sedi une peraule vueide"
da "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
vueit adi.
Di cdn. o di espression, che nol somee pensâ o che nol pense nuie, che nol à snait, gnerf, o interès
sinonimi
çondar, insuls, lami, mauc, biât
esempi
"Guri cul cjâf su la scudiele al finive di cenâ e chê sô muse cence sens, vueide, cui voi distudâts, e veve la muart tal aiar"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"siôr Ernest, il fi, al fumave pacjific, cui voi pierdûts daûr i cerclis dal fum. Une cjaladure vueide dulà che no podevin comparî pinsîrs ni bogns ni triscj"
da "La tiere di Lansing" di Maria Forte
vueit s.m.
[TS] (fis.) Dome sing., spazi e cundizion dal spazi cence materie o cun gas une vore rarefats
esempi
"il prin che al à sperimentât il vueit cun sucès al è stât Evangelista Torricelli inte metât dal XV secul in maniere une vore semplice, ven a stâi cul stes moviment che si fâs cu la clessidre"
da "La invenzion dal vueit inte lampadine di Turo Malignani. Storie, gnovis ipotesis e atualitât" di Lorenzo Marcolini
vueit s.m.
[TS] (filos.) Dome sing., te filosofie atomistiche, spazi cence materie postulât par motivâ il moviment dai atoms
esempi
"i mîts de antichitât nus contin une storie dal mont terestri dulà che nol è puest pal vueit, intindût come vueit assolût o il nuie"
da "La invenzion dal vueit inte lampadine di Turo Malignani. Storie, gnovis ipotesis e atualitât" di Lorenzo Marcolini
vueit s.m.
Spazi libar, cence personis o ancje cence bestiis o robis
esempi
"lis mês peraulis si slargjin tal vueit dal locâl"
da "I forescj" di Alan Brusini, Gian Paolo Linda
"dal vueit dal tor [...] al vignive jù a colp [...] un ciulâ di argagns che a movevin il martiel des oris"
da "La rive di Sant Pieri" di Maria Forte
"sui mûrs e tra il vueit dai portons, si implantin frascjis e ogni borc al si cambie in un biel stradâl di vert"
da "Corpus Domini" di Pieri Somede dai Marcs
vueit s.m.
Estension di tiere cence culturis e cence arbui
esempi
"la int che a lavoravin li dongje a lassarin dut impastanât e a scjavaçarin cjamps e vueits e palûts e si inzenoglarin sul agâr cu lis mans par aiar"
da "Cuel Valâr" di Dino Virgili
vueit s.m.
Incompletece intune situazion, intune competence, intun argoment, intun test e v.i. (fig.)
sinonimi
esempi
"oltri a jemplâ un vueit, cheste vore [Storie de art in Friûl] puedie judâ i furlans a jessi cussients de lôr identitât?"
da "O ai scrit pal gno popul" di Erika Adami
"i vueits inte legjislazion a permetin aes autoritâts locâls di slontanâ a fuarce lis comunitâts rom dai lûcs là che a vivin par trasferîju in alozaments fûr man"
da "Romanie: slontanaments sfuarçâts di rom" di Carli Pup
vueit s.m.
Mancjance di alc o di cdn. (fig.)
sinonimi
esempi
"cumò che [mê mari] no je vicin di me o sai cetant vueit che e à lassât te mê vite"
da "Agnulat" di Pieri Menis
vueit s.m.
Recipient, spec. butilie o sim., cence il so contignût
esempi
"riciclâ i vueits de aghe minerâl"
vueit s.m.
[TS] (tipogr.) Spazi blanc tra lis peraulis, cence letaris o simbui
sinonimi
esempi
"contis che a zirin ator des 2000 batudis, comprendûts i vueits"
da "CONTECURTE stagjon 2011-2012" di Raffaele Serafini
proverbi
"il cjaldîr che al ciule al è chel vueit"
"l'om al cjante cuant che al è plen e la bote cuant che e je vueide"
"la canicule se e cjate vueits i agârs ju implene, se ju cjate plens ju disvuede"
"miôr un cjâf vueit che no mâl jemplât"
"panze plene no i crôt a panze vueide"
"stale plene e cjast plen, stale vueide e cjast vueit"
"un sac vueit nol sta in pîts"
Torna in Cima
Torna in Cima