Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
sedere
torne indaûr

bilengâl

sedere v.intr., v.tr.
  • 1a

    v.intr. sentâsi, stâ sentât, jessi sentât Copie

    [FO] (stâ sentât)
    il pubblico sedeva per terra = il public al steve sentât par tiere
    un posto a sedere = un puest di sentâsi
  • 1b

    v.intr. sentâsi, stâ sentât, jessi sentât Copie

    [FO] (di bestiis, cjapâ une posizion sentade tant che chê dal om)
    ha ordinato al cane di sedere = al à ordenât al cjan di sentâsi
  • 2

    v.intr. stâ, jessi Copie

    [CO] (vê un ufici, une funzion)
    sedere in Parlamento = jessi in Parlament

    v.intr. stâ, jessi Copie

    (vê un cierte autoritât)
    sedere in alto luogo = stâ adalt oppure jessi sorestant
    sedere in trono = vê la corone

    v.intr. jessi sentât Copie

    (di orghins coletîfs, jessi adun par fevelâ o decidi)
    la giuria siede da due giorni in camera di consiglio = la zurie e je sentade di doi dîs in cjamare di consei
  • 3

    v.tr. sentâ Copie

    [CO] (fâ sentâ, meti sentât)
    ho seduto il bambino sul vasetto = o ai sentât il frut sul pitêr

locuzions

    prendere a calci nel sedere
  • [CO], [TS] (cjale prendere a calci)
  • sedere a mandolino
  • culet a mandulinCopie
    [CO] (daûr, spec. di femine, infûr e ben fat)
  • sedere alla turca
  • sentâsi cu lis gjambis in glove, sentâsi cu lis gjambis in crôsCopie
    [CO] (jessi sentât cu lis gjambis incrosadis)
  • sedere in cattedra
  • montâ in scagnCopie
    [CO] (vê une ande di predicje)
  • sedere in tribunale
  • jessi judiçCopie
    [CO], [TS] (fâ il judiç)
    siede in tribunale da vent'anni = al è judiç di vincj agns
  • sedere su due poltrone
  • stâ sentât su dôs poltronis, stâ sentât su dôs cjadreis, tignî il pît in dôs scarpisCopie
    [CO] (vê tal stes timp dôs cjariis ben paiadis)
  • trattare a calci nel sedere
  • [CO] (cjale prendere a calci)

monolengâl

sentâsi v.pron.intr.
(sen-tâ-si)
Metisi cul cûl poiât
sinonims
esemplis
"Doro al jentrà e si sentà su la prime cjadree cjatade vueide sot il mûr"
gjavât fûr di "Doro" di Pieri Menis
"il cont al vignive jù dal cjistiel ta la ostarie e si sentave su la bancje, dongje il fûc"
gjavât fûr di "Vigji Brusin" di Riedo Pup
"i fruts a cragnavin di pôre, di stracherie, si sentavin par tiere"
gjavât fûr di "Come tai romançs" di Alan Brusini
Viôt ancje: sintâsi
sentâsi v.pron.intr.
(sen-tâ-si)
Di materiâl, poiâsi ben
esemplis
"al scuedeve dai fituâi il forment scjassantlu ben e no mâl parcè che al si sentàs ben"
gjavât fûr di "Pre Josef" di Pieri Somede dai Marcs
detulis
"cui che al jeve al piert la siele, cui che si sente si comede"
"cui che al va a gnocis cence jessi clamât nol cjate cjadree di sentâsi"
"cui che si sente sun dôs cjadreis dispès al cole par tiere"
torne sù
torne sù