Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
spingere
torne indaûr

bilengâl

spingere v.tr., v.intr.
  • 1a

    v.tr. sburtâ Copie

    [FO] (fâ pression su alc par movilu)
    spingi quel tavolo verso il muro = sburte chê taule bande il mûr

    v.tr. sburtâ, fracâ, cjalcjâ Copie

    (inviâ il comant di un machinari)
    spingi il pulsante = frache il boton

    v.tr. sburtâ, tirâ, fruiâ Copie

    (doprâ un machinari ben e no mâl)
    ha spinto troppo il motore = al à tirât masse il motôr
  • 1b

    v.tr. sburtâ, parâ Copie

    [FO] (fâ pression su cdn. par movilu)
    lo hanno spinto fuori dalla porta = lu àn sburtât fûr de puarte
  • 1c

    v.tr. sburtâ, parâ Copie

    [FO] (il mût di fâ pression dai elements de nature)
    il mare ha spinto la barca a riva = il mâr al à parât la nâf su la rive
  • 2

    v.tr. sburtâ Copie

    [FO] (tirâ indentri o infûr une part dal cuarp)
    spingi in avanti quelle gambe = sburte indenant chês gjambis
  • 3

    v.tr. cjalâ, butâ Copie

    [FO] (cjalâ lontan)
    spingere lo sguardo in fondo alla pianura = butâ il voli insom de planure
  • 4

    v.tr. sburtâ Copie

    [FO] (stiçâ a fâ une robe)
    la sete di potere lo spinge anche a tradire = la brame di podê lu sburte ancje a tradî
  • 5

    v.tr. sburtâ, parâ indenant Copie

    [FO] (mandâ indenant alc)
    bisogna spingere quell'idea = chê idee i vûl parade indenant
  • 6

    v.tr. stramontâ, lâ indenant, lâ fûr, lâ parsore Copie

    [FO] (fâ lâ fûr dai semenâts)
    non spingere oltre la tua superbia = no stâ a lâ masse indenant cu la tô supierbie
  • 7

    v.intr. pocâ, sburtâ Copie

    [FO] (fâ pression)
    l'acqua spinge contro la diga = la aghe e sburte cuintri de dighe
  • 8

    v.intr. pocâ, sburtâ, fâ Copie

    [FO] (messedâ par otignî alc)
    ha spinto molto per inserire il fratello all'università = al à tant sburtât par meti dentri so fradi te universitât

monolengâl

fruiâ v.tr.
(fru-iâ)
Fâ in maniere che alc si ruvini o si esaurissi cul doprâlu tant o cul passâ dal timp o cuntune azion lungje e seguitive (ancje fig.)
sinonims
lisimâ, consumâ, frustâ
esemplis
"bisugne vê i cai tes mans e no savê fruiâ nome comedons sui taulins"
gjavât fûr di "Vilie di Nadâl" di Pieri Somede dai Marcs
"al faseve mûr di clap, fruiant une marcjeline par setemane a fuarce di spesseâ a ticâ daprûf dai claps, par che si sentassin ben te malte e no vignissin une ombre infûr dal fîl a plomp"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
"in pocjis setemanis di chê cure li [i siôrs] a tornavin gnûfs tal cuarp e ta la anime; se ben che no varessin vût bisugne: che lôr no fruiavin di lavôr ni la anime ni il cuarp"
gjavât fûr di "I furlans e lis feriis" di Riedo Pup
"se al veve simpri tasût al jere dome par odi aes cuistions… che a fruin simpri"
gjavât fûr di "Mabile la Lunghine" di Maria Forte
Viôt ancje: fruvâ
detulis
"a fuarce di cori sù e jù, ancje la cuarde e fruie la piere dal poç"
"al è miôr fruiâ scarpis che no bleons"
"cui che al fruie scarpis nol fruie bleons"
torne sù
torne sù