Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
terreno
torne indaûr

bilengâl

terreno s.m.
  • 1

    s.m. teren, tiere Copie

    [FO] (nivel superficiâl de Tiere)
    hanno lasciato alcune tracce sul terreno = a àn lassât olmis sul teren
  • 2

    s.m. teren, tiere Copie

    [FO] (toc di tiere daûr la sô composizion e formazion)
    terreno argilloso = teren fuart
    terreno grasso = gras oppure teren gras
    terreno lasciato in riposo = speçadure oppure teren in speçadure
    terreno lavorato di fresco = teren mot
    terreno piano = teren plan
    terreno roccioso = teren cretôs
    terreno sciolto = tiere liule
    terreno vergine = teren crei
  • 3

    s.m. teren, tiere Copie

    [FO] (fonts, estension di tiere)
    una fattoria con tanto terreno = un cjasâl cun tante tiere
  • 4

    s.m. cjamp, teren Copie

    [CO] (cjamp di bataie)
    è rimasto sul terreno = al è muart sul cjamp di bataie
    i nemici lasciarono sul terreno centinaia di morti = i nemîs a lassarin sul teren centenârs di muarts
  • 5

    s.m. cjamp Copie

    [CO] (cjamp di gare)
    la nostra squadra affronterà la prossima partita sul terreno di casa = la nestre scuadre e frontarà la prossime partide sul cjamp di cjase
  • 6

    s.m. cjamp, setôr, teren Copie

    [CO] (argoment)
    qui siamo sul terreno della politica = ca o sin sul teren de politiche
  • 7

    s.m. cjamp, teren Copie

    [CO] (ambient plui o mancul favorevul par alc)
    non ha trovato un terreno fertile per poter sviluppare le sue capacità = nol à cjatât un teren favorevul par podê svilupâ lis sôs capacitâts

locuzions

    acquistare terreno
  • [CO] (cjale guadagnare terreno)
  • cedere terreno
  • tirâsi indaûr, cessâ indaûr, lâ indaûr, fâ ziruc, lâ a cessecûl, lâ denantdaûr, cedi, cessâ, ricessâ, rinculâ, molâ, ritirâsiCopie
    [CO] (zirucâ)
    cedevano terreno per preparare un attacco = a cessavin indaûr par preparâ un atac
  • guadagnare terreno
  • cjapâ pît, vignî indenant, la indenant, cjapâ prese, cjapâ braç, vuadagnâ teren, avanzâCopie
    [CO] (lâ indenant a concuistâ)
    la cavalleria guadagnava terreno = la cavalarie e vignive indenant
  • cjapâ il trat di avantaç, cjapâ prese, cjapâ braç, vuadagnâ terenCopie
    [CO] (lâ in vantaç soredut intune gare)
    il terzo in classifica adesso guadagna terreno e attacca il secondo = il tierç in classifiche cumò al vuadagne teren e al tache il secont
  • cjapâ pît, cjapâ fuarce, cjapâ prese, cjapâ braç, imponisiCopie
    [CO] (difondisi)
    le nostre idee stanno guadagnando terreno = lis nestris ideis a son daûr a cjapâ pît
  • mordere il terreno
  • [BU] (cjale mordere la polvere)
  • perdere terreno
  • pierdi terenCopie
    [CO] (vê mancul impuartance, restâ indaûr)
    l'azienda sta perdendo terreno sul mercato = la dite e je daûr a pierdi teren sul marcjât
  • pierdi terenCopie
    [CO] (pierdi vantaç)
  • preparare il terreno
  • fâ il troi, preparâ il teren, meti lis fondisCopie
    [CO] (inmaneâ dut ce che al covente prin par fâ alc)
    prepariamo il terreno per l'affare = preparìn il teren pal afâr
  • saggiare il terreno
  • [CO] (cjale tastare il terreno)
  • slittamento del terreno
  • slitament dal terenCopie
    [TS] gjeol. (te mecaniche dai terens, moviment di une masse di tiere rispiet a di un strât plui bas che al reste fer)
  • sondare il terreno
  • tastâ il teren, provâ, esplorâ, trai l'am, viodiCopie
    [CO] (investigâ su lis pussibilitâts di sucès di une iniziative)
    prova a sondare il terreno = prove a trai l'am
  • studiare il terreno
  • studiâ il terenCopie
    [CO] (cirî di capî la situazion)
    studiare il terreno prima di agire = studiâ il teren prin di movisi
  • tastare il terreno
  • tastâ il teren, provâ, esplorâ, trai l'am, viodiCopie
    [CO] (studiâ prime situazions e intenzions)
    prima di agire bisogna tastare il terreno = prime di movisi si à di tastâ il teren
  • terreno d'incontro
  • cjamp di incuintri, teren di incuintriCopie
    [CO] (il complès des cuistions dibatudis)
  • terreno di gioco
  • cjamp di zûc, teren di zûc, cjampCopie
    [CO] (puest là che si fasin garis sportivis)
    stanno coprendo di zolle erbose il terreno di gioco = a son daûr a imbarâ il teren di zûc
  • terreno fermo
  • teren stabil, teren saltCopie
    [TS] edil. (tiere là che si pues fâ sù)
  • pont sigûr, plan stabilCopie
    [CO] (situazion che e da sigurece)
    costruire il proprio avvenire su un terreno fermo = fâ sù il so avignî sore un plan stabil oppure su di un pont sigûr
  • terreno vergine
  • [CO] (cjale terra vergine)

monolengâl

tiere s.f.
(tie-re)
Materie componude pal plui di minerâi e di residuis organics che e forme il strât superficiâl dal mont
esemplis
"i plasevin lis grandis machinis che a sgjavavin o a splanavin la tiere, i camions che di matine fin sere a puartavin claps par fâ il pedrât"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"su lis radrîs [dal cocolâr] che e jessin de tiare gropolosis e scuris si po sintâsi in ombrene."
gjavât fûr di "La rosade di sant Zuan" di Catarine Percude
"dai veris spalancâts al jentrave un bon profum di fen, di rosis e di tiere bagnade"
gjavât fûr di "Aiar di cjase" di Franca Mainardis
"[il sclopit] e je un specie che si cjate dispès intai pustots, in tieris magris"
gjavât fûr di "Jerbis salvadiis inte cusine furlane" di Giorgio Pascoli
Viôt ancje: cjere
tiere s.f.
(tie-re)
Complès de superficie dal mont componût des regjons che no son mârs o aghe
sinonims
sut
esemplis
"miârs di imigrâts scjampâts de Asie e dal Medi Orient par stradis di tiere traviers i paîs Balcanics o de Afriche traviers il mâr Mediterani"
gjavât fûr di "Nissun pericul dai forescj" di Guglielmo Pitzalis
tiere s.f.
(tie-re)
Spec. cun iniz. maiusc., tierç planet dal sisteme solâr
esemplis
"par vie de azion combinade de fuarce di gravitât produsude dal soreli e de lune su la Tiere, il so as di rotazion nol è fis intal spazi, ma al zire"
gjavât fûr di "Archeoastronomie in Friûl" di Nando Patat
tiere s.f.
(tie-re)
Part limitade de superficie dal mont
sinonims
esemplis
"dutis lis razis dai umigns, di ducj i colôrs, di ducj i costums, di dutis lis tieris, si cjatisi dongjelaltris, come fradis"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
"la Domenia di Pasca che dut il mont al cjanta / a rivin nemorâts ta la cjera di Fransa"
gjavât fûr di "Il soldât di Napoleon" di Pier Paolo Pasolini
tiere s.f.
(tie-re)
Superficie che e fâs di base, paviment
esemplis
"i butave su la taule zumielis di bêçs: plene la taule, a colavin par tiere, a lavin ator pe cjase"
gjavât fûr di "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"un dopodimisdì le àn cjatade par tiere, in cjamare. Delicui"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
tiere s.f.
(tie-re)
Estension calcolade daûr de prospetive agricule o daûr de proprietât
sinonims
esemplis
"i plui siôrs di Cortâl a jerin i Gobets, che a vevin un grum di tiere"
gjavât fûr di "Faliscjis" di Cristina Noacco
"Nardine invezit e varès puartade in dote dute chê biele tiere nere e grasse là jù sul ôr dal Cuar"
gjavât fûr di "Sul agâr" di Pieri Menis
tiere s.f.
(tie-re)
In espressions par dî colôr maron che al tire sul ros
esemplis
"si tirà sù la manie par viodi il colp che al veve cjapat. Une striche rosse e sglonfe i taiave il braç colôr tiere"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
tiere s.f.
(tie-re)
[TS] (eletr.) Teren tant che condutôr di potenziâl zero
tiere s.f.
(tie-re)
[TS] (filos.) Te filosofie antighe, un dai cuatri elements fondamentâi dutune cun aiar, aghe e fûc
esemplis
"Aristotel al fonde la realtât dai fenomens sul jemplament infinidementri penç dal spazi cun cinc elements (tiere, aghe, aiar, fûc e cuintessence)"
gjavât fûr di "La invenzion dal vueit inte lampadine di Turo Malignani. Storie, gnovis ipotesis e atualitât" di Lorenzo Marcolini
tiere s.f.
(tie-re)
[TS] (astrol.) Element dai segns zodiacâi dal Capricorni, dal Taur e de Vergjine
detulis
"aghe sante e tiere a fasin pantan"
"al è miôr cjaminâ trê dîs par tiere che no miezore par la aghe"
"bisugne volêi ben a la tiere parcè che o vignìn di li"
"ce che al è scrit in cîl, nissun no lu disfe in tiere"
"farine blancje a fâs bon pan, tiere nere e fâs bon gran"
"i bogns che a vadin in paradîs in tiere no si sa ce fâ di lôr"
"la pale e à la ponte di aur parcè che la tiere vergjine e je un tesaur"
"la ploie cuiete e travane la tiere"
"la tiere no vûl ni puars ni avârs"
"laude il mâr e tenti a la tiere"
"nol è negozi in tiere che al puarti plui dam de vuere"
"pericul in mâr, pericul in tiere, pericul te barele"
"pocje tiere e ben coltade"
"se al plûf Vinars Sant, la tiere no je mai sazie"
"tiere nere a fâs bon pan, tiere blancje e fâs ledan"
"tiere nere e fâs bon gran, farine blancje a fâs bon pan"
"tiere nere e fâs bon gran, tiere blancje a lasse murî di fam"
"tiere nere e fâs bon gran, tiere blancje e fâs murî di fam"
"tiere rosse e fâs bon gran, tiere blancje a lasse murî di fam"
"tiere sante e aghe sante a fasin pantan"
torne sù
torne sù