Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
vapore
torne indaûr

bilengâl

vapore s.m.
  • 1a

    s.m. fum, vapôr Copie

    [AU] (stât gasôs da la aghe)
    il bagno era pieno di vapore = il bagn al jere plen di vapôr
    la pentola manda vapore = la cite e bute sù fum
  • 1b

    s.m. vapôr Copie

    [TS] fis. (stât aeriformi di une sostance, che al ven o dal stât licuit par evaporazion o di chel solit par sublimazion)
  • 2

    s.m. fum Copie

    [CO] (spec. tal pl., gas che al ven sù di evaporazion o combustion)
    dal vulcano salivano vapori tossici = dal vulcan a vignivin sù fums intosseants
    i vapori dell'incenso = i fums dal incens
  • 3a

    s.m. vapôr Copie

    [CO] (nâf a vapôr)
    il vapore aveva appena lasciato il porto = il vapôr al veve a pene lassât il puart
  • 3b

    s.m. vapôr Copie

    [CO], [TS] fer. (tren a vapôr)
    il vapore era arrivato in stazione = il vapôr al jere rivât in stazion

locuzions

    a tutto vapore
  • [CO] (cjale a tutto gas)
  • a vapore
  • a vapôrCopie
    [TS] tecn. (di machine o dispositîf, che e prodûs vapôr o che e funzione doprant la energjie termiche dal vapôr, ancje loc.av.)
    funzionare a vapore = funzionâ a vapôr scopa al vapore = scove al vapôr treno al vapore = tren al vapôr
  • al vapore
  • al vapôrCopie
    (cusinant dome cul calôr dal vapôr)
    cuocere al vapore = cuei al vapôr
  • al vapôrCopie
    [CO] (di robe di mangjâ, cuet dome cul calôr dal vapôr, cence jessi metût dentri ta la aghe)
    carne al vapore = cjar al vapôr
  • camicia di vapore
  • cjamese di vapôrCopie
    [TS] tecn. (tes machinis a vapôr, intercapedin ator dal cilindri par ridusi la condensazion di vapôr su lis sôs parêts fredis)
  • cavallo vapore
  • cjaval, cjaval vapôrCopie
    [TS] fis. (unitât pratiche di misure de potence di un motôr)
  • collettore di vapore
  • coletôr di vapôrCopie
    [TS] idraul. (tes cjalderis a tubis di aghe, condot che al racuei il vapôr e lu mande tai tubis di distribuzion)
  • ferro a vapore
  • fier di sopressâ, soprès a vapôr, fier a vapôrCopie
    [CO] (fier di sopressâ cuntun serbatori di aghe che cul cjalt e svapore umiliant la stofe)
    stirare con un ferro a vapore = sopressâ cuntun fier a vapôr
  • generatore di vapore
  • cjalderie a vapôr, gjeneradôr di vapôrCopie
    [TS] tecn. (cjalderie li che si prodûs vapôr)
  • iniettore a vapore
  • inietôr a vapôrCopie
    [TS] tecn. (dispositîf che al dopre un gjet di vapôr par butâ dentri aghe a fuarce intune cjalderie a pression)
  • macchina a vapore
  • [TS] mec. (cjale motore a vapore)
  • motore a vapore
  • motôr a vapôr, machine a vapôr, machine motorie a vapôrCopie
    [TS] mec. (motôr a combustion interne, che si doprave massime une volte, che al trasforme la energjie termiche in energjie mecaniche doprant tant che fluit intermedi il vapôr di aghe)
  • motrice a vapore
  • [TS] mec. (cjale motore a vapore)
  • padrone del vapore
  • paron dal vapôr, cui che al mene il vapôrCopie
    [CO] (cui che al comande)
    i padroni del vapore hanno deciso di imporre nuove tasse = cui che al mene il vapôr al à decidût di meti tassis gnovis
  • pulsometro a vapore
  • pulsometri a vapôrCopie
    [TS] tecn. (pulsometri che al sta in doi reparts, in mût che il vapôr al prodûs la compression dal licuit intun, intant che in chel altri la condensazion dal vapôr e fâs depression)
  • tampone di vapore
  • tampon di vapôrCopie
    [TS] tecn. (intun condot cun dentri licuit, cussinet di vapôr dal stes licuit che no lu fâs funzionâ o al bloche une machine)
  • turbina a vapore
  • turbine a vapôr, turboespansôrCopie
    [TS] mec. (turbine che e dopre tant che fluit atîf il vapôr di aghe suriscjaldât)
  • vapore acqueo
  • [CO], [TS] fis. (cjale vapore)

monolengâl

vapôr s.m.
(va-pôr)
Stât gasôs da la aghe o ancje di altris licuits
esemplis
"un sisteme secondari al disfrede il vapôr che al jes des turbinis [de centrâl nucleâr]"
gjavât fûr di "Il disastri de centrâl nucleâr di Fukushima Dai-ichi" di Alessandro Pascolini
"al fâs tant frêt, Jacum si invie viers la scuele, butant par ogni flât un nûl di vapôr"
gjavât fûr di "Neveade" di Marisa Moretti
Viôt ancje: bapôr
vapôr s.m.
(va-pôr)
Tren cun locomotive a vapôr, o tren in gjenerâl
esemplis
"al rivave ca cul aiar fin in Cleve un businôr vualîf: il vapôr de Pontebane"
gjavât fûr di "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"il vapôr al va a planchin, sul puint di Dogne che al pâr fat di filistrin"
gjavât fûr di "Il cjanâl vistût a blanc" di Josef Marchet
torne sù
torne sù