Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
vivere
Torna indietro

bilingue

vivere , ,
  • 1

    s.m. vivi Copia

    [FO] (dome sing., esistence, vite)
    il vivere in montagna gli dà contentezza = il vivi in mont i da contentece

    v.tr. menâ, vivi Copia

    [FO] (con complement obiet interni)
    vivere una vita tranquilla = vivi une vite cuiete
  • 1a

    v.intr. vivi Copia

    (in espressions che par negazion a pandin la muart)
    cessare di vivere = finî di vivi

    v.intr. vivi Copia

    (jessi presint o jessi a stâ intun ciert lûc)
    i canguri vivono in Australia = i cangûrs a vivin in Australie
    il lupo non vive più in Friuli = il lôf nol vîf plui in Friûl
    vivere in città = vivi in citât
    vivere in montagna = vivi in mont

    v.intr. vivi Copia

    (cun riferiment temporâl)
    l'alga presente in questo fossile visse duecento milioni di anni fa = la alighe che e je in chest fossil e vivè dusinte milions di agns indaûr
    l'autore di quest'opera visse il secolo scorso = l'autôr di cheste opare al è vivût il secul stât

    v.intr. vivi Copia

    (cun riferiment ae durade de vite)
    il gatto è vissuto dodici anni = chel gjat al è vivût dodis agns

    v.intr. vivi Copia

    (cun riferiment a un mût di menâ la vite)
    vivere bene = vivi ben
    vivere da ricchi = vivi di siôrs
    vivere da solo = vivi bessôl
    vivere poveramente = vivi di puars

    v.intr. vivi Copia

    (cuntune definizion che e pant i mieçs par vivi)
    vivere di caccia e pesca = vivi di cjace e pescje
    vivere di commercio = vivi di cumierç
    vivere di inganni = vivi di ingjans
    vivere lavorando = vivi sui siei braçs

    v.intr. vivi Copia

    [FO] (jessi vîf, vê vite)
    certi batteri vivono solo poche ore = cierts bateris a vivin dome pocjis oris
    la luce permette alle piante di vivere = la lûs e permet aes plantis di vivi
    le tartarughe vivono a lungo = lis copassis a vivin une vore
  • 1b

    v.intr. vivi Copia

    [FO] (nudrî e passi lis bisugnis dal spirt)
    vivere d'amore = vivi di amôr
    vivere di passioni = vivi di passions

    v.intr. vivi Copia

    (vê une passion grande par alc)
    vivere di libri = vivi di libris
    vivere di sport = vivi di sport
  • 1c

    v.intr. vivi Copia

    [FO] (fâ di cdn. o di alc il centri de esistence)
    bisogna lavorare per vivere e non vivere per lavorare = bisugne lavorâ par vivi e no vivi par lavorâ
    vivere per il figlio = vivi par so fi
    vivere per l'insegnamento = vivi pal insegnament
    vivere per un ideale = vivi par un ideâl
  • 2

    s.m. vivi Copia

    [CO] (dome sing., ce che al covente par vivi)
    le necessità del vivere = lis dibisugnis dal vivi

    v.tr. passâ, vivi Copia

    [FO] (passâ)
    vivere una bella esperienza = vivi une biele esperience
    vivere una brutta esperienza = passâ un brut moment
    vivere una situazione dura = vivi une situazion dure

    v.intr. vivi Copia

    [FO] (jessi, stâ intun ciert mût)
    vivere contenti = vivi contents
  • 3

    v.intr. lâ indenant, lâ indevant Copia

    [FO] (vê il minim des cundizions materiâls o morâls par vê une vite degne)
    "Come va?" "Si vive" = "Cemût?" "Si va indenant"
    il lavoro ci permette appena di vivere = il lavôr mi fâs a pene lâ indenant
  • 3a

    v.tr. vivi Copia

    [FO] (sintî a fonts dentri tal spirt)
    vivere il Natale con il cuore di un bambino = vivi il Nadâl cul cûr di un frut

    v.tr. sintî Copia

    (di un atôr, jentrâ intun personaç)
    vivere la parte = sintî la part
  • 3b

    v.tr. vivi Copia

    [FO] (gjoldi in plen, cjapâ in mût inteligjent e personâl ogni pussibilitât)
    vivere le gioie della giovinezza = vivi lis gjondis de zovinece
  • 4

    v.intr. vivi Copia

    [FO] (compuartâsi daûr des regulis de vite di relazion, des convenzions e v.i.)
    è ora che tu impari a vivere = e je ore che tu imparis a vivi
    non preoccuparti per lui, sa come vivere = no stâ a pinsirâ par lui, al sa ben cemût vivi
  • 5

    v.intr. vivi Copia

    (gjoldi de vite)
    un giovane pieno di voglia di vivere = un zovin plen di voie di vivi oppure di morbin

    v.intr. vivi Copia

    [FO] (vê esperiencis di vite)
    negli ultimi anni ha vissuto intensamente = tai ultins agns al à vivût a plen oppure a plene vite
  • 6

    v.intr. vivi Copia

    [FO] (durâ tal timp)
    un mito che vive ancora oggi = un mît che al vîf ancjemò vuê

    v.intr. vivi Copia

    (esisti ancjemò idealmentri daspò de muart)
    vivere ancora nel ricordo degli amici = vivi ancjemò tal ricuart dai amîs
  • 7

    v.intr. bon Copia

    [TS] (metût in tierce persone sul ôr dal stampon, al significhe che e va anulade la corezion fate, e al reste il test di prin)

locuzioni

    guadagnarsi da vivere
  • cuistâsi il pan, vuadagnâsi il pan, vuadagnâsi il pagnut, cuistâsi il pagnut, cuistâsi la bocjade, cuistâ il panCopia
    [CO] (rivâ a vivi fasint lavôrs dûrs o di pôc)
    non è il più bel lavoro del mondo, ma bisogna guadagnarsi da vivere = nol è il plui biel mistîr dal mont, ma si à di cuistâsi la bocjade
  • lasciar vivere
  • lassâ viviCopia
    [CO] (no dâ problemis)
    non siamo amici ma ci lasciamo vivere = no sin amîs ma si lassìn vivi
  • lassâ viviCopia
    (jessi tolerant)
    per fortuna il direttore dei lavori è uno che lascia vivere = par fortune il diretôr dai lavôrs al è un che al lasse vivi
  • lasciarsi vivere
  • lassâsi viviCopia
    (sorevivi intun stât di apatie)
    dopo la malattia più che vivere si lascia vivere = daspò de malatie plui che vivi si lasse vivi
  • lassâsi viviCopia
    [CO], [TS] (lassâ che la vite e ledi pe sô strade, cence cirî di vê nuie di miôr)
  • non lasciar vivere
  • no lassâ vivi, no lassâ cjapâ flât, no lassâ respirâCopia
    [CO] (jentrâ te vite di chei altris fûr misure)
    mia madre non mi lascia vivere = mê mari no mi lasse vivi
  • non vivere di solo pane
  • no vivi dome di panCopia
    [CO] (par dî che in plui dai bens concrets i vuelin ancje chei spirituâi)
    un uomo non vive di solo pane = un om nol vîf dome di pan
  • quieto vivere
  • vivi a la beade, vivi cence fastidis, vivi cence cuistions, vivi cence lambics, vivi a la cuieteCopia
    [CO] (vite cence preocupazions, pinsîrs, ansiis e scuintris o forme di disinteressament dai problemis sociâi e politics)
    gli piace il quieto vivere = i plâs il vivi a la cuiete rifugiarsi nel quieto vivere = parâsi te vite cence cuistions
  • vivere a scrocco
  • vivere a sé
  • vivi par so cont, vivi ritirâtCopia
    [CO] (vivi cun pôcs o nissun contat cun chei altris, evitâ la vite publiche)
  • vivere alla grande
  • vivi in pompa magna, vivi in grant, sflocjâle, sflocjâCopia
    [CO] (cence sparagn)
    visse alla grande tutta la vita = al sflocjà dute la vite
  • vivere alle spalle
  • vivi a mache, vivi su la scusse, vivi a scroc, vivi aes spalis, vivi suCopia
    [CO] (vivi sfrutant il lavôr di altris)
    vive alle spalle della società = al vîf su la societât oppure aes spalis de societât
  • vivere come marito e moglie
  • vivi a scarpin, vivi tant che om e femineCopia
    [CM] (vivi te stesse cjase cence sei sposâts)
  • vivere d'aria
  • vivi di nuie, vivi lizêr, jessi di pocje speseCopia
    [CO] (vê dibisugne di pôc e di nuie par vivi)
  • vivere di rendita
  • vivi di rendite, vivi dibantCopia
    [CO] (vivi cence lavorâ, gjoldint di capitâi o proprietâts)
    è così ricco che potrebbe vivere di rendita = al è cussì siôr che al podarès vivi di rendite
  • vêle par un bon maniCopia
    [CO] (gjoldi di une buine situazion che si è fate tai timps prime)
  • viviCopia
    (poiâsi su merits za cuistâts)
    quello scrittore ormai vive di rendita dal suo secondo libro = aromai chel scritôr al vîf dal so secont libri
  • vivere nel mondo della luna
    vivere nelle, tra le nuvole
  • vê il cjâf tal mont de lune, vivi tai nûi, vivi cul cjâf par aiar, vivi cul cjâf tai nûi, vivi cul cjâf tal sac, vivi tal mont de luneCopia
    [CO] (jessi svagât)
    è un buon ragazzo, ma vive proprio tra le nuvole = al è un bon fantat, ma al vîf propit tai nûi
  • vivere sulle spalle
  • vivi a mache su, vivi su la scusse di, vivi a scroc su, vivi su, vivi su lis spalis diCopia
    [CO] (fâsi mantignî di cdn.)
    vive sulle spalle dei genitori = al vîf a mache sui gjenitôrs oppure al vîf sui gjenitôrs

monolingue

sintî v.tr.
(sin-tî)
Percepî un sun (ancje ass.)
sinonimi
esempi
"al veve sintût une vôs che lu clamave e une man si jere poiade su la sô spale"
da "Grivôr" di Franca Mainardis
"Mirco al jere lât sul barcon. Si sintivin là jù insom i rusignûi, chês vôs sbalçarinis che si corevin daûr"
da "Par stradis lungjis" di Alan Brusini
"Rico nol sint, tart di orele che al è; cussì jê i dîs al Vescul: «Nol sint chel alì ve, siôr, se no i berle te buse de orele»"
da "La visite dal vescul" di Meni Ucel
Vedi anche: sentî
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê percezions fisichis (ancje ass.)
esempi
"al sintive il frêt jentrâi tai vues plui di prime"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"ce gust a sintî il soreli su la muse come une bussade"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
sintî v.tr.
(sin-tî)
Fâsi dâ un parê, fâsi conseâ o lassâsi conseâ
sinonimi
esempi
"il tribunâl, te sô prime udience, al à decidût une robe sole: rinviâ dut al 27 di Mai par podê sintî, in chê epoche, il parê di un espert"
da "Il furlan al jentre in tribunâl" di Riedo Pup
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê une percezion che e permet di capî o previodi
sinonimi
nasâ, presintî, savê, sintîsi, sintîse
esempi
"in chel moment ducj sintirin che si cjatavin denant de creazion di un grant artist"
da "La Madalene" di Zuan Lurinçon
"si jevave che i someave dut balarin. Al sintive che alc nol lave, nol lave, nol lave…"
da ""Nocent"" di Maria Forte
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê un ciert sintiment o une cierte sensazion emotive
sinonimi
vê
esempi
"[sot Pasche] il cristian nol po no sintî une ligrie, une gjonde tal fonts da la anime"
da "Crodi e mût di crodi" di Francesc Placerean
"dentri al sintive une pôre vuarbe, disperade"
da "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vivi cun partecipazion un moment, une circostance
sinonimi
esempi
"lui al sintive e al pative ducj i moments di chês zornadis. Par lui, Pasche, prime che Resurezion, e jere Passion e e començave miercus sant"
da "Zuan Jeremie" di Riedo Pup
"se al ves podût cjacarâ par furlan forsit al sarès rivât adore a gjavâ fûr alc, par vie che realmentri al sintive la impuartance de fieste"
da "Il discors" di Meni Ucel
sintî v.tr.
(sin-tî)
Vê e in câs mostrâ i efiets di alc
sinonimi
esempi
"pre Nocent si cjate a sei in vene di tabaiâ piês des feminis cuant che e sintin el timp"
da "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
"jere gnervose e sfuarçade, a voltis strache e pegre; come se e ves sintût i striaments segrets de lune"
da "La tiere di Lansing" di Maria Forte
proverbi
"bisugne menâ il dint daûr la borse che si sint"
"cui che al è strac nol sint i pulçs"
"cui che al met il cûl sore la urtie al sint che i furmie"
"cui che al mint la sô borse lu sint"
"cui che al viôt, sint e tâs, al è segn che al vûl vivi in pâs"
"cui che al viôt, sint e tâs, al vûl vivi in pâs"
"dispès la bocje a spude fûr cemût che al judiche e che al sint il cûr"
"ducj sint cu lis orelis"
"i fruts ce che a sintin a ripetin"
"la lune no sint il baiâ dai cjans"
"nissun plui sort di cui che nol vûl sintî"
"ognidun al sint cu lis sôs orelis"
"par vê pâs sint e tâs"
"passade la cjoche si sint la bote"
"se pôc o sint, pôc o gjolt"
"si da jù pai cerclis par che la dove e sinti"
"sint prin di rispuindi"
"sintî ducj e po fâ a so mût"
"sintî e tasê"
Torna in Cima
Torna in Cima